Ben ne diyeyim bu bilim adamlarına, bu çevrecilere.. İcat ettikleri her şey insanlığın hayrına olmasına oluyor ama yiğitlik âleminden bir şeyler götürüyor.. Yakında kendisine özgü kokusu olan yiğit karaborsaya düşecek, şimdiden söylüyorum..

Nisa taifesi elindekinin kıymetini bilsin.. O kokuları çok özleyecekler..

Piyasa araştırmacıları ezber bozuyor..

Aklımda kaldığı kadarı ile bu memleketin ezberini bozanların başında Bülent Tanla gelir.. Tuttu “PİAR” adında bir şirket kurdu.. Onlarca anketçiyi işe alıp sokağa saldı..

Bunlar önlerine gelenin yolunu kesip ahret soruları soruyordu:

“Dişlerinizi ne aralıkta fırçalarsınız?”

“Kaç günde bir yıkanırsınız?”

“Issız bir adaya düşseniz yanınıza alacağınız üç şey ne olur?”

İlkokulda geçen beş yıl boyunca, Allahın her gününe “Türküm, doğruyuuum..” diye höykürerek başlayan bir toplumun, böyle sıradan sorulara basit ama dürüstçe cevap vermesi beklenir değil mi?

Ne gezeeer! Güne “Doğruluk, dürüstlük” erdemi ile övünerek başlayan ahaliden doğru cevap almanın mümkün olmadığını bu PİAR’cı esnafı sayesinde fark ettik..

***

PİAR araştırmaları ortaya çıkardı ki bizim ahalinin temizlikle, hijyenle ilgisi yok..

Diş fırçalamak mı? Hesaba göre senede on kişiye bir tüp macun düşmüyor.. Vatandaşın dörtte üçü senede üç kalıp sabun tüketmiyor..

Birinden biri ayda iki kez yıkanmışsa, arkadaşları “Oğlum sen su kuşu olmuşsun..” diye dalga geçiyor..

Haydi “sivil” yerine geçen başıbozukların diş fırçalamaması neyse de memleketin “askeriye” gibi bir kurumu da var.. Orada bile erata dağıtılan diş macunu ve fırçası kullanılmıyordu..

Nitekim asker, çantasında taşıdığı diş fırçası için “Bu nedir?” diye sorulduğunda “Teftiş fırçası..” cevabını veriyordu..

PALAVRA HAZIR..

Bu halimize bakmayıp bir de Avrupalılar’ın temizliğine burun kıvırıyorduk..

Dünyada kendi salladığı palavraya kendisinden çok inanan başka ahali yoktur..

Biz çok temiziz de.. Fransızlar temizlik nedir bilmediğinden parfüm icat edip, üretmekte çok ileri gitmişler.. Hadi yav!

Bizdeki çarşı hamamlarını gördükçe çok şaşırırlarmış..

Şaşırırlardı tabii.. 1694’te Dallakname-i Dilküşâ kitabının yazarı Hamamcılar Kethüdası Dürrisade İsmail Efendi’ye göre İstanbul’un deftere kayıtlı hamamları sadece temizlik hizmeti vermiyordu..

Dürrizade’nin yazdığına göre Kalyoncu Süleyman adındaki testosteronu çok yüksek tellağın şöhreti yüzünden çalıştığı hamamın önünde araba kuyrukları oluyordu..

Dürrizade bu halleri “Paşalar, paşazadeler, beyler, beyzadeler arabalarıyla hamamın önünde sıra bekliyordu..” diye anlatıyor kitabında..

Neresinden baksan rezillik..

Haydi bunu yazan Avrupalı bir seyyah olsa “İftira atıyor..” diye şarlayacağız.. Halbuki bunları yazan, bizdeki hamamlardan sorumlu şahıs..

Dilimize girmiş “Orta malı” deyimi de bizim hamam kültüründen çıkma..

Başına isteyerek veya istemeyerek iş gelmiş bir delikanlı bunu ticarete çevirirse bir hamama kayıt olmak zorunda.. Aksi halde bacağına “Orta malıdır” diye mühür basılıyor..

Sokakta başına daha da kötüsü gelirse, hukuki açıdan hakkını arayamıyor..

Buyur bakalım buradan yak! Sen bu hamamlara gönül rahatlığı ile yıkanmaya git şimdi..

***

Hamamcı esnafını yerinden zıplatmak için yazmıyorum bunları.. Çok şükür devr-i cumhuriyette hamamlarımızın adı cümleten temize çıktı..

Başına isteyerek veya istemeyerek iş gelmiş yiğit kısmı ise canı ne isterse yapıyor.. Benim demek istediğim başka.. Hallerimiz buydu, temizliğimiz buydu, hijyene dair kurumlarımız böyleydi..

Sonra kalkıp elin Fransız’ına çamur atarken, kendi temizliğimizi de padişah efendimizin şahsi temizliğine bakıp genelleştiriyoruz..

Oysa hesap ortada.. Daha iki ay evvel yapılan bir PR araştırmasına göre diş fırçası ile tanışanların genel nüfusa oranı henüz yüzde kırk yedi..

Geriye kalanı kibrit çöpüyle halediyorlar meseleyi..

NARKOZ GİBİ

Bu peşrevden çıkan sonuç şudur.. Yıkanmayan kokar.. Özellikle de yiğit kısmı koku salma işinde birinciye gelir..

Gerçi kültürümüz yiğitlerin bu halini savunan özlü sözler icat edip, durumu idare etmiştir..

“Pire itte, bit yiğitte..” diyerek..

Lakin bu sözler de durumu kurtarmaya yetmemiştir.. Analarınız, büyükanalarınız bilir.. Devr-i cumhuriyette dahi bir ayak kokusu meselesi vardı ki ölümden başka çaresi yoktu..

Bizim kültürde hane içinde ayakkabı ile dolaşılmaz.. Temizlik sebebiyle..

Ne var ki çorabın ayakkabıya olan üstünlüğü sadece tevatürde kalıyordu.. Kimilerinin çorabı hastanelerde ameliyat sırasında kullanılan narkozdan daha etkiliydi..

Çanakkale Savaşları’nda istihbarat için bir düşman askerine ihtiyaç duyulur.. Askerin sağ olarak ele geçirilmesi lazımdır.. Bizim neferlerden ikisi gönüllü olurlar..

Sürünerek karşı siperlerden gaflet halindeki bir askeri kaçırırlar..

Komutan bizim neferlere “Bunu bayıltmayı nasıl becerdiniz?” diye sorar.. Asıl marifet sahibi nefer atılır:

“Yün çorabım sayesinde komutanım.. Ayağımdan çıkarıp yüzüne bastırdım..”

***

Her şeyin bir sonu vardır..

Bizim kokulu yiğitliğimizin de sonu geliyor işte.. Tekstil mühendisleri bir kumaş icat etmişler.. Kullandıkları tekniğe de “Nano Tekstil..” diyorlar..

Bu sayede üretilen kumaş kir tutmuyor, leke tutmuyor.. Fazladan her türlü kötü kokuyu yok ediyormuş..

Üç yüz gramlık bir kumaşın sekiz litreyi bulandıracak kadar kokuyu kendiliğinden yok etme özelliği varmış..

Kız kısmı bu habere sevinmiştir sevinmesine de.. Yiğitliğe kayıtlı biri olarak benim içim buruldu biraz..

Özümüzden bir şeyler koparıldı gibi geldi bana.. Sanırım alışamayacağım bu “Nano Tekstil” dönemine..