AKP’nin seçim kampanyasında anayasa değişikliği vaadi de vardı. Bu gibi konuların geniş kitleleri aslında pek ilgilendirmediği her zaman söylenir.

Ancak Türkiye’de anayasa tartışmaları sonucunda iki kez halkın onayı istenmiştir.

1961 ve 1982’de iki kez halk, hazırlanan yeni anayasaya evet demiştir. Tabii bu iki anayasa birbirine taban tabana zıt iki anlayışın ürünüydü. Ama her ikisi de askeri müdahale dönemlerinin ardından hazırlanmış ve halk ikisine de evet demişti.

***
Bu iki halkoylamasını da demokratik birer uygulama olarak görmek mümkün değildir. 1961’de Demokrat Parti yöneticileri hapisteyken ve başta askeri yönetim bulunuyorken askeri yönetimin muhalifleri “hayırda hayır vardır” sloganının tekrarına dayanan ve amacı sadece halk desteğini sınamak olan bir kampanya yürütmüş ama başarılı olamamıştı.

1982’deki askeri yönetim anayasaya evet çıkacağına fazla güvenemiyordu ve anayasaya hayır kampanyası yapılmasını yasaklamıştı. Böyle bir ortamda Türk halkı yüzde 92’nin üzerinde bir oranla anayasaya evet demişti.

***
Şu anda da yürürlükte olan Anayasamız, dönem dönem yapılan değişikliklerde rağmen 1980 askeri yönetiminin damgasını taşımaya devam ediyor. Özal, Demirel, İnönü, Ecevit, Yılmaz ve Çiller, yönetimde bulundukları dönemlerde bu anayasanın tümüyle değişmesi yolunda herhangi bir girişimde bulunmadı.

AKP’nin bu konuda hemen adım atması; kim, arkasında ne gibi bir amaç ararsa arasın, çok olumlu bir adımdır. AKP’ye yeni katılan anayasa uzmanı, eski solcu hocanın Atatürk ilkeleri ile ilgili sözleri bu meselenin önemini azaltmıyor.

1982 Anayasası’nda değişiklik yapmak yetmez, Türkiye Cumhuriyeti’nin çağdaş anayasası baştan aşağıya yeniden yazılmalı ve bu kez tam demokratik kurallara uygun olarak halkın onayına sunulmalıdır.

***
1982 Anayasası’nın temel mantığı her vatandaşın potansiyel bir “vatan haini” olduğu ve devletin bütün vatandaşlara karşı korunması gerektiğidir. Oysa anayasaların ruhu, vatandaşın, bireyin her türlü otorite istismarına karşı korunması, her türlü otoritenin sınırlarının tam olarak belirlenmesi ve vatandaşın her bakımdan gelişme yollarının açılması ilkeleri üzerine kuruludur.

Yeni anayasayla ilgili olarak AKP içinde bazı çalışmalar yapılmış, bunlarla ilgili bazı ayrıntılar ortaya çıkmıştır. Ancak çalışmanın tümüyle ilgili bir açıklama yapılmadı.

AKP içinde yapılmış olan çalışmanın mutlaka üniversitelere de ulaştırılması ve görüşlerinin alınması, hatta isteyenlerin tam bir metin yazması da yerinde olacaktır.

Ancak gereken bütün şartlar yerine getirilir ve yeni anayasa çağdaş bir metin olursa Türkiye anayasa sorunundan tam olarak kurtulabilir. Anayasalar toplumun düzeyini ve hedeflerini gösteren metinlerdir ve Türk halkı kendisini en çağdaş anayasa ile yönetme hakkına sahiptir.