Şu anda yürürlükte olan yamalı bohçaya dönmüş 1982 Anayasası’nın yerine çağdaş bir anayasa için seçim sonrasında tekrar harekete geçileceği anlaşılıyor.

Önceki girişim, üniversitede türban meselesine odaklanan tartışmalar yüzünden başarısız oldu. Bu başarısızlıkta CHP’nin hiçbir uzlaşma yolu açmaması kadar AKP’nin beceriksizliğinin etkisi de büyüktür.

Tekrar aynı kısır tartışmalara dönüp zaman kaybetmemek için, bu kez yapılacak çalışmanın AKP’nin ya da hükümetin değil, Meclis’in girişimi olması şarttır.

Meclis Başkanlığı’nın sahipliğinde başlayacak, belki de sıfırdan başlayacak bir çalışmaya CHP’nin de baştan itiraz etmesi zor olacaktır.

***
Yeni anayasa çalışması için Meclis Başkanlığı’nın deneyimli anayasa hukukçularıyla bir kurul oluşturması kavgasız bir başlangıcı sağlayabilir.

Bunun için de üniversitelerin anayasa hukuku bölümlerinden birer öğretim üyesi görevlendirilebilir. Buna herhalde CHP’nin de bir itirazı olmayacaktır.

Kurulun hazırlayacağı ve tartışmalı konularda seçenekler içeren metin, Meclis Başkanlığı’nın oluşturacağı bir ikinci “danışma kurulu”nda ele alınıp ardından yine Meclis Başkanlığı’nın girişimi olarak Meclis’e getirilebilir. Danışma kurulunda da temsil niteliği bulunan sivil toplum örgütlerinin geniş katılımı sağlanabilir.

Danışma kurulundaki tartışmalar kamuya açık yapılarak en geniş tartışma imkânı sağlanır.

Böylece kamuoyunun hassasiyetleri de erkenden ortaya çıkacak ve anayasa kavramının gerektirdiği “uzlaşma” elde edilmiş olacaktır.

***
Anayasa değiştirmek kolay iş değildir. 1924’ten sonra iki yeni anayasa 1961 ve 1982’de, askeri yönetimlerin isteklerine göre yapılmış, 1971’deki büyük değişiklikler de yine askerin baskısıyla sağlanmıştır.

1961 ve 1982 anayasaları, ruhları bakımından neredeyse birbirine tümüyle karşı mantıkların ürünüdür. 1961 Anayasası, yazıldığı dönemin oldukça ileri demokratik unsurlarını içermesine rağmen Türkiye “sivil” ve meşruiyetini gerçek bir toplumsal uzlaşmadan alan yeni ve demokratik bir anayasa yapmak zorundadır.

Bu süreç tabii ki kolay olmayacaktır. Cumhurbaşkanı’nın yetkilerinden üniversiteye kadar, parlamentonun oluşumuna kadar her şey, hatta eski senatoya benzer bir ikinci Meclis bile tartışılacaktır.

Bu işi yapmak zordur, çok zordur ama artık mecburidir.