Fransa ve Hollanda'daki halkoylamalarında Avrupa Birliği anayasası anlaşmasına "hayır" çıkması Türkiye'de bazılarının erken sevinmelerine yol açtı.

Bu iki ülkede de anayasa tartışılırken, birliğin büyümesi ve Türkiye'nin adaylığı da yoğun şekilde konuşulmuştu. "Hayır" oylarının ağır basmasında birinci unsur olmasa da Türkiye ve İslam'ın etkili olduğunu kabul etmek gerekir.

* Fransa, büyük Müslüman göçmen kitlesi ve Cezayir dolayısıyla siyasi İslam konusunda en hassas Avrupa ülkelerinden biridir.

* Hollanda'da ise geçen yıl bir sinema yönetmeninin fanatik İslamcılar tarafından öldürülmesi bütün ülkede aynı kaygıları uyandırmıştır.

* "Hayır"ın kaynaklarından bir diğeri, Avrupa Birliği'nin geleceğinin güçlü bir federatif yapıya sahip olmasını savunanlar ile nispeten gevşek, ulusal özellik ve egemenlik alanlarının daha fazla kısılmadığı bir "konfederasyon" öngörenler arasındaki tartışmadır.

İki ülkede "hayır" oyu çıkmasının nedenlerinden biri de her ikisinde de sürmekte olan ekonomik sorunlar ve özellikle işsizliktir. Her ikisinde de radikal sağ partiler, çalışan kitledeki işsizlik kaygısını iyi kullanmışlardır.

O tez sadece hayal
Ortalama çalışan tarafından Avrupa Birliği'nin büyümesi, özellikle Türkiye'den daha ucuz işgücü gelmesi ve işsizlik sorununun daha da büyümesi olarak görülmüştür.

Türkiye'de, kendilerini sağcı ya da solcu diye adlandırmış, AB üyeliği ya da bu üyeliğin gerektirdiği ileri standartları istemeyen kesimler için de bu bir sevinç konusu olmuştur.

Avrupa halklarının "Türkiye'ye hayır" demeleri bu kesimler için "Avrupa zaten bizi istemiyor" görüşünün kanıtı olacağından bir "umut kapısı" olmaya devam ediyor. Ne zaman Avrupa halklarında herhangi bir nedenle Türkiye karşıtı duygular yükselse bu kesimler seviniyor.

Ne var ki bu kesimlerde hakim olan, iki ülkede anayasaya hayır çıkmasının Avrupa Birliği'nin gelişmesini durduracağı, hatta birliğin dağılmasına kadar gidebilecek bir süreci başlatacağı sanısı tümüyle bir hayaldir.

* Fransa'da faşist Le Pen dışında ülkenin AB'den aynlması gerektiğini savunan yok. Avrupa'nın hemen bütün ülkelerinde bulunan faşizan sağ partiler ve bazı radikal sol örgütler dışında AB'ye tümüyle karşı çıkan herhangi bir siyasi örgüt bulunmuyor.

Dolayısıyla, Türkiye'deki Avrupa Birliği düşmanları biraz erken sevindiler.