ABD ve İngiltere'nin Irak savaşını başlatmaları için artık gün sayılıyor. 26 ya da 27 Ocak'ta silah denetçileri raporlarını Birleşmiş Milletler'e verecekler. Bu rapor ya Amerikan yönetiminin düğmeye basmasının gerekçesi olacak ya da Bush raporu kabul etmeyecek ve yine düğmeye basacak.
Türkiye'nin savaştan "en az zararlı" çıkmasının nasıl gerçekleşeceği de henüz bilinmiyor. Çünkü Türkiye'nin savaşta olacağı pozisyon, katkısının ölçüsü henüz belirlenmiş değil. Ayrıca savaşın süresini ve nasıl seyredeceğini de bugünden kestirmek güç.
Washington'daki Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi "üç senaryo" hazırlamış. Bunlar "en az ıstıraplı"ya da "en sağlıklı senaryo", "ara" senaryo ve "en kötü" senaryo. Merkeze göre "en iyi'nin gerçekleşme oranı yüzde 40-60, "ara"nın yüzde 30-40, "en kötü"nün ise yüzde 5-10.
Asker teslim olursa
"En az ıstıraplı senaryo"da: Savaş 4-6 hafta sürüyor, Saddam Hüseyin'in ordusunun büyük bölümü teslim oluyor ya da savaşmıyor, kayıplar en düşük seviyede kalıyor. Amerikan birliklerinin Irak'ta kalmasına 10 hafta sonra gerek kalmıyor. Irak'ın petrol açığını Suudi Arabistan karşılıyor ve petrol fiyatı yükselmiyor. Bu senaryoda her şey "en iyi" şekilde yürüyor.
Asker direnirse
"Ara senaryo" da: Askeri operasyonlar 6-12 hafta sürüyor. Amerika ve müttefiklerinin kayıpları artıyor. Saddam'a sadık birlikler direniyor. Körfez'deki petrol tesislerine sabotajlar yapılıyor. Batı kamuoylarında tepkiler artıyor. Suudi Arabistan da tepkisini petrol üretimini artırmayarak gösteriyor ve petrolün varil fiyatı 40 dolara çıkıyor. Bu senaryoda, işlerin tekrar yoluna girmesi için bir yıla kadar uzayan bir süre öngörülüyor.
Saddam saldırırsa
"Kara senaryo" da: Çatışmalar 6 ay devam ediyor. Irak, hem Amerikan birliklerine hem İsrail'e kitle imha silahlarıyla saldırıyor. Sokak savaşlarında taraflar büyük kayıplar veriyor. Arap ülkelerinin bazılarında yönetim krizleri başlıyor. Batılı hedeflere yönelik terörist saldırılar artıyor. Batı kamuoylarında büyük tepkiler oluşuyor, Bush yönetimine hem iç kamuoyu hem de Batılı kamuoylarından ağır eleştiriler geliyor. Petrolün varil fiyatı da 80 dolara çıkıyor.
Bizim için çifte kâbus!
Bu senaryo bir tür kâbus senaryosudur. Amerikan yönetimi için de "Vietnam Sendromu"nun belki de daha ağırıdır. Ama asıl Türkiye için, "kâbus senaryosu" bir çifte kâbus olur. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda yaşanacak siyasi, toplumsal ve ekonomik sıkıntılardan en çok Türkiye'nin etkileneceği kesindir.
Ve bu senaryonun gerçekleşme olasılığının Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi'ne göre yüzde 5 ile 10 arasında olduğunu da unutmayalım.
Üç senaryo
ABD ve İngiltere'nin Irak savaşını başlatmaları için artık gün sayılıyor. 26 ya da 27 Ocak'ta silah denetçileri raporlarını Birleşmiş Milletler'e verecekler...
Haberin Devamı

