Sözünü edeceğimiz “terbiye”, “terbiyesiz” sıfatının günlük dilde taşıdığı anlamla algılanan terbiye değil; asıl anlamıyla, “gerçek bir eğitimden geçmiş olma” durumunu anlatan “terbiye”dir.

Demokrasi terbiyesinin eksikliğiyle, hatta yokluğuyla karşılaşmak her gün karşımıza çıkan sıradan, alışılmış bir durum haline geldi.

1 Mayıs’lar demokrasi terbiyesine ancak uzun yıllardan ve sıkıntılardan sonra katkıda bulunabildi.

Bugün direnişteki Tekel işçileri için yapılacak “genel grev” demokrasi terbiyemize belki bir nebze katkıda bulunabilir.

***

Grev, çalışanların haklarını korumak için başvurdukları “tek” silahtır. İşi bıraktıkları anda, bu durumdan rahatsız olanlar, zarar edenler uzlaşma eğilimine girer. Genel grev de bu silahın toplu kullanımıdır.

Yürürlükteki yasalara göre “genel grev” de, Tekel işçilerinin şu ana kadar yürüttükleri direniş içindeki bazı eylemler de suç. Yasalara göre bunlar suç olsa da, çalışanların, toplumun en güçsüz kesiminin haklarını alabilmek için bu araçları kullanması “meşru”dur.

Ülkeyi yönetenlere düşen de “meşruiyeti” yasalara aktarmaktır, bu da yapılan ve yapılacak olan eylemlerin sağladığı “demokrasi terbiyesi” ile mümkün olabilir.

***

Başbakan bir gün önce, Tekel işçilerine kızarken, demokrasi terbiyesi eksikliğini açık eden iki söz söyledi. Bunlardan biri “işçilerin kullanıldığı, direnişin siyasi amaçlı olduğu” şeklindeydi. Bu bir suç değildir, işçiler ve onların sendikaları siyasi iktidarı zor durumda bırakmayı amaçlayan eylemler de yapabilir, bu eylemlerde isterlerse siyasi sloganlar da kullanabilirler, hiçbiri de onların “kullanıldığı” anlamına gelmez. Bu eylemler demokrasilerde meşrudur ve yasaldır, meşruiyetin karşısına çıkan yasalar varsa, ki bizde bol bol var, buradaki suç, demokrasiyi eksik bırakanlar üzerindedir.

***

Başbakan’ın “bu eylemler kanunsuz ama ay sonuna kadar süre veriyoruz, sonra evlerine gitsinler” demesi ise makamının getirdiği siyasi sorumluluk ve hukuk duygusuyla bağlantısız, tam anlamıyla “pederşahi” bir tavırdır. Oğlundan yola gelmesini isteyen baba, son bir hoşgörü göstermekte, hoşgörünün ardından da sopayı çıkaracağını söylemektedir.

Demokrasi terbiyesi olmayınca, en kolay çözülebilecek sorunlar bile düğüm olur. Demokrasi terbiyesi, insanların belli ilkelere ve karşılıklı haklara saygı içinde olma düzenini ayakta tuttuğu için, eksikliği de sürekli kargaşa anlamına gelir. Neredeyse her gün örneklerini gördüğümüz bizdeki durum işte bundan ibarettir.