Kralların eteklerinin öpülmesi, önlerinde diz çökülmesi çok hem de çok gerilerde kaldı. Krallar, mağrip ve maşrıktaki birkaç Arap ve birkaç Uzak Doğu ülkesi dışında tümüyle simgesel varlıklar olarak görülüyor ve kendilerine en fazla “devlet başkanı” protokolü uygulanıyor.

Suudi Arabistan Kralı’nın son gelişinde birçok gariplik oldu. “Aşırı ilgi”yle karşılandı, “aşırı ilgi”yle ağırlandı. Kendisine “üstün hizmet nişanı” verilmesinin gerekçesi de doğru dürüst açıklanmadı.

Suudi Arabistan, insanlığın tarihte geçirdiği gelişmelerin çok gerisinde kalmış bir ülkedir.

Bu ülkeyle uluslararası politikalar çerçevesinde iyi ilişkiler kurulması, bunun ticarete de yansıtılması tabii ki doğrudur. Ama o ülkenin şeriatla yönetilen, daha doğrusu şeriatı kullanan bir ailenin despot rejiminin hüküm sürdüğü bir ülke olduğu gerçeğini de göz önünde tutmalıyız. Suudi Arabistan’ın petrol savaşlarında ABD’nin en önemli müttefiği olması da bu ülkenin ve onu yönetenlerin dünyanın en zenginleri olması da bu gerçeği değiştirmiyor.

Ama son gezide verilen görüntü, bugüne kadar pek görülmemiş sahnelerin ardı ardına sıralanmasından oluşuyordu.

***
Bu görüntünün, “kral protokolü”nün çok ötesine taştığını diplomatlar da söyledi. Bu durum da bu gezinin anlamının açıklanmasını gerektiriyor.

Suudi Kralı’na “aşırı” özel muamele yapılmasının gerekçesini kamuoyu bilmelidir. Yoksa kendi Cumhurbaşkanı’nın ve Başbakanı’nın çağ dışı bir düzenin temsilcisi yanında ezilip büzülmelerini açıklayamaz, açıklayamadığı için de kendi Cumhurbaşkanı ve Başbakanı ile ilgili bazı fikirlere kapılabilir.

***
Türkiye, çağdaş demokrasi ile yönetilmek için çok bedel ödemiş ve bu yoldan dönmemek için de uğraşmaya devam eden bir ülkedir. Suudi Arabistan içinse durum bunun tam tersidir.

Eğer Suudi Arabistan Kralı, gördüğü bu “aşırı” özel muamele dolayısıyla Türkiye’ye önemli “kaynak” transferleri yapacaksa, bunu da kamuoyu, Türk halkı bilmelidir. Ve Cumhurbaşkanı ile Başbakanı tarafından verilen görüntüleri ona göre değerlendirmelidir.

Başbakanlığı sırasında ABD’nin o dönemdeki Başkanı Clinton ile görüştüğü sırada Ecevit ayaktayken, Clinton’ın bir koltuğun kenarında çok rahat bir şekilde oturması ve Ecevit ile bu pozda konuşması çok yadırganmış, bundan çok anlamlar çıkarılmıştı.

Suudi Arabistan Kralı’nın eteğinden ne anlamlar çıkarmalıyız?