Mustafa Kemal, topu topu 19 yıl “siyaset” yaptı. Sadece 15 yıl iktidarda kaldı. Bu 15 yıla sığdırdığı devrimleri, dönüşümleri ardı ardına sıralayınca “az zamanda çok ve büyük işler başardık” sözünün anlamını kavrayabiliyoruz.

Mustafa Kemal’den sonra İnönü geldi. O da 12 iktidar yılında iki büyük iş yaptı, Türkiye’yi İkinci Dünya Savaşı cehenneminin dışında tuttu ve demokrasiye geçirdi.

Sonra?

Sonrasının genç Türkiye Cumhuriyeti’ni erken ihtiyarlattığını yaşayarak gördük.

***
Atatürk’ün gösterdiği çok açık bir hedef vardı: Muasır medeniyet, yani çağdaş uygarlık.

Atatürk 20’nci ve 21’inci yüzyıl için bu hedefin yönünü görmüş ve Batı’yı işaret etmişti.

O günlerin sıcağında faşizmin ve Nazizmin yaratacağı tehlikelerin de farkındaydı. Batı’nın tek boyutlu olmadığını çok iyi görüyor, hangi Batı’nın nasıl gelişeceğini kestiriyor ve Türkiye’nin de “çağdaş batı” yörüngesine oturmasını istiyordu.

Yendiği, Türkiye Cumhuriyeti’nin kendisini kabul ettirdiği Batı’yı göstermişti.

Batı, Mustafa Kemal’in ne yapmak istediğini anlamıştı.

Sadece Batı değil Doğu da, Doğu’nun yükselen rüzgârı sosyalizm de, Doğu’nun yükselen ulusçu ve bağımsızlıkçı dalgaları da Mustafa Kemal’i anlamıştı. Yaptıklarının tümünde kendilerinden bir parça buldular.

Bağımsız bir ülke, halkçı bir yönetim, Batılı demokrasiye geçiş azmi, Batı’nın emperyalizmine direnmek ama çağdaşlığına, uygarlığına güvenmek... Hepsi bir arada genç Türkiye Cumhuriyeti’nin harcını oluşturdu.

Sonra?

***
Süleyman Demirel 45 yıldır siyaset yapıyor... Bülent Ecevit 52 yıl siyaset yaptı... Necmettin Erbakan 40 yıldır siyaset yapıyor... Kenan Evren darbe yaptı, hâlâ neden yaptığını anlatmaktan çok anlamaya çalışıyor...

Demirel, Ecevit, Evren vs. dillerinden Atatürk adını düşürmediler. Erbakan ise 40 yıllık siyasetini Atatürk’ün temsil ettiği her şeyin karşısına çıkarak, onun harcını attığı her duvara bir gedik açmaya çalışarak sürdürüyor.

Ve yine boğazlarını yırta yırta “Atatürk” adını söyleyerek kendi küçük iktidarlarını korumaya çalışan niceleri...

Mustafa Kemal Atatürk...

Ve sonrası.

Türkiye 68 yıl sonra bu çelişkinin ağırlığı altında eziliyor.