Amerikalı yetkililerin Türkiye'deki üsleri incelemelerine izin veren Bakanlar Kurulu kararı, Türkiye'nin savaştaki rolünü belirleyecek ilk gerçek adım olmuştur.

Söz konusu izin hakkında bazı "hukuki" tartışmalar yapılacaktır, ilk tartışma da iznin dayanağı açısından başlamıştır.

Verilen iznin dayanağı ne NATO anlaşması ne de Türkiye ile ABD arasındaki Savunma ve Ekonomik işbirliği Anlaşması'dır. İnceleme izni yeni bir anlaşmaya dayandırılacaktır. Hükümet bunun için gerekli imzaları atmış ve bundan sonraki bölümler için Genelkurmay'in devreye girmesini istemiştir.

Yeri ve sırası değil!
Amerikalılar 150 kişilik bir heyetle Türkiye'deki imkânları inceleyecekler, savaşta bunlardan nasıl yararlanacaklarını belirleyeceklerdir.

Bu iznin siyasi anlamı Türkiye'nin artık "işin içinde" olmasıdır. Eğer Türkiye topraklarını ve imkânlarını kullandırtma niyetinde olmasaydı böyle bir izin verilmezdi.

Bu izinle Türkiye "taraf"ını seçmiş olmaktadır.

Buna karşılık, politika belirlenmesinde bir başka gariplik vardır. O da, bir bakanın başkanlığında geniş bir ticaret heyetinin, Amerikalılara verilen izinle aynı gün yani dün Bağdat'a hareket etmiş olmasıdır. Eğer bu geziyle Irak yönetimine, "Biz Amerikalılara o izni mecburen verdik, arkasını getirmeye niyetimiz yok" denilmek isteniyorsa, bu amacın gerçekleşmesi zordur. Bu tarz ikili politikalar, "dış politikada esneklik" değildir, daha çok "Şark kurnazlığı' dır.

Bu politikanın amacı, savaşın olmaması ve Saddam yönetiminin yerinde kalması ihtimaline karşılık bir hazırlıksa, yine de sonuç vereceği kuşkuludur. Saddam Hüseyin yönetimi bu tarz konularda tümüyle tek boyutlu hatta aşırı katı davranmaktadır. Türkiye'nin Amerikalılara verdiği inceleme izninin Bağdat tarafından cevapsız bırakılması da düşük bir olasılıktır.

İnce politika derken...
Hükümet, "ince" bir politika izlemeye çalışırken içinde bulunduğu sıkıntıları daha da artıracak adımlar atmaya devam etmektedir.

İnceleme izni alan ABD yönetimi, şu anda Bağdat'a giden Türk ticaret heyetini önemsemeyebilir. Bunun nedeni de inceleme izninin ardından Ankara'dan diğer adımların geleceğini beklemesidir. Eğer o adımlar gelmezse, bu heyet meselesi ABD yönetiminin gözünde başka anlam kazanır.

Dış politika, böyle hassas bir dönemde, karmaşık ilişkilerin büyük bir yumağa dönüştüğü bölgemizde çok daha farklı nitelikler gerektirmektedir. Hükümetin şu andaki sallantılı çizgisi ise güven vermekten uzaktır, tam tersine, sadece tedirgin etmektedir.

Böyle kritik bir aşamada yapılması gereken Türkiye'nin karmaşık bir yumağın içine gömülmesi değil, o yumağın dışında kalarak kendi çizgisini oluşturması ve onu korumasıdır. Yumağın içinde dağılmak ise Türkiye'yi çok daha ağır sorunlarla karşı karşıya bırakır.