En eski siyasi partimiz CHP. Atatürk kurdu, ardından İnönü, hem tek partili hem de çok partili sistemde yaşattı. Sonra Ecevit bir dönem büyüttü.

CHP, yüzyıla yaklaşan hayatının son döneminde bir kez daha “kimlik” sorunuyla karşı karşıya. 1965’te İsmet İnönü’nün CHP’yi “ortanın solunda” ilan etmesiyle bu parti hep “solda” görüldü.

Daha önce “Anadolu solu” diye bir kavram ortaya atarak İslam kültürünün önemli isimleri üzerinden bir deneme yapmış olan Deniz Baykal’ın CHP ile ilgili olarak son bulduğu “kurtuluş” harekâtının adı “sağa açılmak” olarak telaffuz edildi.

***
1999’da yüzde on barajının altına düşen ve bir süre CHP’nin başından ayrılmak zorunda kalan Baykal ile CHP 2002’de tekrar yüzde 20’ye yükseldi.

Bunda DSP’nin çözülmesinin, Kemal Derviş ve arkadaşlarının CHP’ye katılmasının ve dikkat çekici bazı “vitrin ayarlamaları”nın etkili olduğu biliniyor.

Artık CHP’de Kemal Derviş ve onun etkisi yoktur ve “vitrin” de darmadağın olmuştur.

Sonuç, CHP’nin tekrar baraj sorunuyla karşı karşıya kalma tehlikesidir.

Değişik araştırmalardaki “bugün seçim olsa” sorusuna verilen yanıtlarda CHP’nin oyu yüzde 10 ile 17 arasında değişiyor.

Bu dalgalanmanın, dönem dönem ortaya çıkan “laiklik” tartışmalarından kaynaklandığı da söylenebilir. Ortaya “türban” ya da benzeri bir sorun çıktığı zaman “kötülerin en iyisi” mantığı belli kesimleri CHP’ye götürüyor.

***
Batılı demokrasiler içinde, iktidara gelme konusunda sürekli umutsuz durumda olan tek sosyal demokrat parti CHP’dir.

Çok uzun yıllar demokrasinin d’sinin bile bulunmadığı Güney Amerika ülkelerinde de sol ve sosyal demokrat partilerin büyük başarılar kazandığı hatırlanmalıdır.

Sol partilerde “sağa açılma” eğiliminin temelinde büyük ölçüde “sağ ile sol arasında fark kalmadı ya da çok azaldı” efsanesinin etkisi vardır. Bu efsane doğru olsaydı, herkesin; politikaya hevesli herkesin bir “merkez” partide toplanması ve bu partinin içinde de fikirlerin değil, grupların savaşması gerekirdi.

SHP’nin bir süre önce ortaya attığı, sol partilerin İtalya usulü bir “zeytin dalı koalisyonu” oluşturmaları önerisini CHP dikkate bile almamıştır.

Sağa açılmış bir CHP, sahte bir sağ parti olarak kalacaktır. Ve o zaman yüzüncü yaşına ulaşma olasılığı son derece zayıflayacaktır.