Dominique Fernandez tanınmış bir Fransız yazar. Son yayınladığı kitabın adı, babasının da adı: “Ramon.”

Yazar, 814 sayfalık kitabında “hain” bir babanın yüküyle hesaplaşıyor.

Ramon Fernandez 30’lu yılların başında sol entelektüel hareketlerin içinde yer almış, dönemin ünlü isimleriyle dostluğu olmuş. Sonra bir gün faşist Halkçı Parti’ye katılmış, Alman işgalini desteklemiş, Almanların üstün ırk propagandası içinde fiilen yer almış, eski arkadaşlarını ihbar etmiş, ölüme gitmelerini izlemiş.

Böyle bir babanın bıraktığı utanç mirasından kurtulmak için 814 sayfa yazan oğlu Dominique, benzeri bütün çocukların dramını anlamaya ve anlatmaya çalışıyor.

***

Can Yücel bir keresinde “baba hiçbir şeydir, baba sadece babadır” demişti. “Hayatta en çok babamı sevdim” mısraı da Can Yücel’e aittir.

Can Yücel’e kalan miras Fernandez’e kalana asla benzemiyordu. Onun için rahatlıkla “Hayatta en çok babamı sevdim” diyebiliyordu.

Ona birlikte okula gittiği, birlikte oynadığı çocuklardan hiçbiri alaycı bakışlarla bakıp, babasıyla ilgili bir imada bulunmamıştı. Dominique Fernandez ve benzerleri ise bütün hayatlarını bu alaycı bakışlar, imalar, kendilerinden gizli fısıldaşmalarla yaşamaya mahkûmdurlar.

***

Babası toplumda oldukça yüksek mevkilere çıkmış, hatta çok para kazanmış bir çocuk, çevresinde babası hakkında övgü dolu tek kelime duymadan büyümüşse ondan bir şeyler gizlenmiş demektir.

Örneğin bir zat bakan olmuş, önemli bir görev almış, ama paranın çekiciliğine dayanamayıp gizlice dükkâncılık yapmaya kalkışmış ve yakalanmışsa bunu çocuğuna açıklaması herhalde kolay değildir.

Çocuklar haindir, babası gerçekten elbise satarak hayatını kazanan bir çocukla alay etmezler, ama babası büyük devlet adamı gibi dolaşırken gizlice elbise satan bir çocuğa karşı çok acımasız olurlar.

Yetişirken babasının bütün toplum tarafından saygı ve sevgi gördüğünü zanneden bir çocuk, bunların hepsinin aslında sahte olduğunu fark ettiğinde, bu gösterilerin asıl nedeninin babasının o sırada elinde bulundurduğu güç olduğunu anladığında ne hissedecektir?

***

Babaların çocuklarına bıraktıkları gerçek miras itibardır.

Toplumların bazı dönemlerinde bu gerçeği bilmeyenlerin hırsı, çocuklarına çok ağır yükler hazırlar. Dominique Fernandez’e bu yükü üzerinden atmak için herhalde 814 kitap sayfası da yetmemiştir. Ama Can Yücel sadece “hayatta en çok babamı sevdim” cümlesini söyleyebilmenin gücüyle yaşamıştır.