Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün tarihine baktığımız zaman siyahtan beyaza hemen her rengi görüyoruz.

Bu tarihte hem başarılar, büyük başarılar var, hem de başarısızlıklar ve büyük başarısızlıklar var. Bunları sıralayıp bir bilanço çıkarmanın tarihe bakışta yeri yoktur.

Her toplumun, her ülkenin tarihinde hem siyahlar hem beyazlar hem de griler bulunur. Tarihçiler bunları inceler, anlatır. Toplumlar da bazı dersler alır, eksiklerini görür, geleceğini böylece kurar.

***

Mustafa Kemal’in ortaya çıkardığı cumhuriyet, Ankara’da ilk Meclis’in kurulduğu günden bugüne kadar, nasıl bakılırsa bakılsın, Mustafa Kemal adına büyük bir başarıdır.

Mustafa Kemal’i sömürenler, üzerinden çıkar ya da iktidar sağlamaya çalışmış olanlar veya dünyayı sığ bir seviyede anladığı için ülkesine, halkına zarar vermiş olanlar dahi bu başarıyı gölgeleyememiştir.

***

Mustafa Kemal,Türkiye Cumhuriyeti’ni hayal ederken “batılı” bir toplumun ana hatları üzerine bir hedef oluşturdu. Bu hedefi koyarken dünyanın gelişme yönünü tam olarak tespit etmişti.

“Gelişmiş dünyada ne varsa bizde de aynısı olsun, eksiği olmasın, fazlası olsun” hayali içinde “demokrasi” de vardı.

Çok genç bir ülkede, iki kez çok partili demokrasi denemesine girişmek, Mustafa Kemal’in vizyon derinliğinin ve cesaretinin en büyük kanıtıdır.

***

Bugün Türkiye Cumhuriyeti demokratik olgunluğa ulaşmakta çok önemli mesafeler kaydetmiş olsa da hâlâ önemli eksikleri bulunuyor. Ama bu eksiklere rağmen geleceğe yönelen ana hat Mustafa Kemal’in hayaline uygundur ve o hatla oynamak da kolay değildir.

10 Kasım’larda hamasi ve içi boş nutuklar yerine Mustafa Kemal’i, gerçekçiliği ve ülkesi için çizdiği ana hatlarla konuşmakta da epeyce geri kaldık.

Mustafa Kemal’i çirkin heykellerle, kendi ucuz dünyalarının içine hapsetmeye çalışanların oyunlarına da geldik.

***

Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyeti’ni sadece 13 yıl yönetti. Ve bu kısa süre içinde toplumun ana hatlarını, ana gelişme süreçlerini belirlemeyi başardı. Mustafa Kemal’in o günlerin imkânsızlık ve zorlukları içinde gösterdiği cesareti kendisinden sonra gelenlerin hiçbirinin neden gösteremediğini düşünürsek Mustafa kemal’i daha iyi anlayabiliriz.