Her tartışmayı kişiler üzerinden yapmak konusunda sınırsız bir “becerimiz” var. İlkeymiş, kuralmış, gelecekmiş... Bizi hiç ilgilendirmiyor. Biz, şu anda “aktör” durumundaki kişilere bakarak sorunları anlamaya çalışıyoruz. Dolayısıyla da anlama eksikliği çekiyoruz.

Başkanlık sistemi denildiği anda da aklımızda sadece Tayyip Erdoğan var. Parlamenter sistem ile başkanlık sistemini karşılaştıran herhalde birkaç yüz kitap, birkaç bin de makale vardır, ama bunlar bizi ilgilendirmiyor. Biz konuya sadece bir kişi üzerinden yaklaştığımız için bütün bu çalışmalarla ilgilenmemizin zaten bir faydası da yok.

***
Amerika’daki başkanlık sisteminin nasıl bir süreç içinde bugünkü yapısına geldiğini ve bu yapının kimse tarafından tartışma konusu yapılmadığını, her seçilenin aklına ilk olarak kuralları değiştirmek gelmediğini anlamadan “biz nasıl öyle oluruz”u konuşmaya çalışıyoruz, tabii ki doğru dürüst konuşamıyoruz.

İki partili sistem diye bir laf ortaya atılıyor, yine bizim ufkumuzun içinde bugünkü iki büyük parti olduğu için konuyu o iki partiye göre konuşuyoruz. İki partili sistemin geçerli olduğu ülkelerde bu düzene nasıl gelindiği, yasalar, seçim sistemleri gibi konular da bizi ilgilendirmiyor. Çünkü baktığımız yerden sadece bugünkü iki partiyi görüyoruz.

***
Mısır’da bir şeyler oluyor, gözümüz sadece kendimizi gördüğü için bu ülkede olan her şeyi de o açıdan görebiliyoruz. Mısır’ın tarihini bilmemize gerek yok. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Orta Doğu haritasının nasıl ortaya çıktığını bilmemize de gerek yok. Mısır’ın toplumsal yapısıyla ilgili iki cümle bile bilmemize gerek yok. Çünkü Mısır’a bakar gibi yapıyoruz, ama kendimizi görüyoruz. Mısır’a bakabilmek için Mısır’ı bilmek lazım, ama biz zaten buna gerek görmeyen bir ruhun parçalarıyız.

***
En sık tekrarlanan övünme sözlerinden biri “sonsuza kadar payidar” kalmak üzerinedir. Her şeyi bugün ve bugünkü kişiler üzerinden görmeye, anlamaya ve yorumlamaya alışmış olanların, fazla değil, beş yıl sonrası üzerine düşünemeyen bir ruh halinin “sonsuza kadar payidar kalmak” konusunda herhangi bir inancı da olamaz.

Ufku bugünden, bugünkü insanlardan ibaret olanların “sonsuz” hakkında bir fikri olamaz.