Hemen her konuda dönüp dolaşıp “eğitim” ve “okuma azlığı” yakınmalarında bulunmak adetten oldu. Durumun tartışılır bir yanı yok, ülkemiz okumada, aynı düzeyde olduğumuzu iddia ettiğimiz toplumların bayağı gerisinde. Okuma azlığı sadece kitap için değil, gazete ve her türlü süreli yayın için geçerli.
Kültür Bakanlığı’na gelen Ertuğrul Günay’a daha önce çeşitli kereler konu edilmiş bir öneriyi hatırlatmak istiyoruz.
Okuma azlığının bir gerekçesi, kitap fiyatlarının yüksekliğidir. Bu yakınmanın ortadan kalkması için devlet basit bir tedbir alabilir. Bu tedbir, kitap ve her türlü süreli yayının Katma Değer Vergisi’nden muaf tutulmasıdır. KDV muafiyeti tabii ki bütün yayın kuruluşlarına önemli bir katkı yaratacaktır.

***

Bu arada okumanın yaygınlaşmasında kitap fuarları gibi faaliyetlerin önemli bir etken olduğu da biliniyor. Bu fuarların ülkenin her yanına yaygınlaşması konusunda yerel yönetimler çalışabilir. Kültür Bakanlığı bu tür faaliyetler için gerekli örgütlenmeleri yapar, yerel yönetimler de altyapıyı hazırlar.
Yine Kültür Bakanı’nın sağlayabileceği önemli bir maddi teşvik de bütün “yazı insanları” na yönelik olabilir. Bu teşvik de telif ödemelerinde verginin iyice aşağı çekilmesi, hatta sıfırlanması olabilir. Yayın sektörünün şu andaki “iş” yapısında yazı insanlarının sadece bu işi yaparak geçinmesi mümkün değildir. Bunun anlamı da üretimin azalması, yazı insanlarının başka işlerle hayatlarını kazanmak zorunda kalmalarıdır. Kitap baskı sayılarının son derece düşük olması dolayısıyla kitap yazanlar da Türkçeye çevirenler de emeklerinin karşılığını alamıyor. İki bin adet basılmış bir kitabın yazarı aldığı telif ücretiyle ancak bir ay kıt kanaat yaşayabilir.

***

Kitap satışlarının artması için yapılabilecek olanlardan biri de yine yerel yönetimlerin kütüphaneler kurmasıdır. Bu kütüphanelere kitap alımında da Kültür Bakanlığı yetkili olur ve satın aldığı kitapları düzenli olarak yerel yönetimlerin açtığı kütüphanelere sevkeder. Bütün zamanını internet başında geçiren gençlerin yüzde onunun bu kütüphanelerden kitap alması bile büyük bir gelişme olacaktır.
Bunların hepsi kolayca yapılabilecek işlerdir. Sonuçta her türlü kitabın ve yayının biraz daha fazla okunmasına yapılacak önemli katkılardır. Elbette bunun Milli Eğitim Bakanlığı ayağı da olabilir ve bir okuma hamlesi bütün eğitim kurumlarına yayılabilir.
İstanbul Kitap Fuarı dolayısıyla yeni Kültür (ve Turizm) Bakanı’na bunları hatırlatmak istedik.
Son hatırlatma: Türkiye’de her türlü yayının daha fazla okunmasını sağlayacak atılımları yapan bir bakan ya da bakanlar hatırlanacak, diğerleri unutulacaktır.