Bu sözün patenti eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e ait. Bu sözü, konuşamadığı ya da az konuşabildiği dönemde "kendisi için demokrasi" isteğini belirtmek üzere kullanmıştı.

Sonra Demirel tekrar konuştu, ama başkaları konuşamadı. Ecevit de tekrar ve tekrar konuştu, ama başkaları konuşamadı.

* Özal, ANAP'ı böleceğini düşündüğü için Demirel'in konuşmasını istemiyordu. Nitekim Demirel konuşmaya başladığı andan itibaren ANAP hızla inişe geçti.

Türkiye'de konuşma hakkının hep sınırları oldu.

* Kıbrıs hakkında konuşulabilirdi, ama bir tek fikri savunmak şartıyla.

* Güneydoğu meselesi hakkında konuşulabilirdi, ama "Kürt" kelimesi kullanmamak şartıyla.

* "Güneydoğu'daki yoksulluk"tan belli sınırlar içinde söz etmek mümkündü. Lafı uzatmamak şartıyla.

* Öğrencilerin konuşması tümden yasaktı, geçmişteki kötü anılar nedeniyle.

* Öğretim üyelerinin siyasi fikir sahibi olmasına hiç iyi gözle bakılmazdı. Üniversiteler tekrar siyasileşecek kaygısıyla...

"Konuşan Türkiye"ye izin verenler hep önce sınırları koydular. Bu, Demirel için kendi
özgürlüğünün sınırlarıydı.

"Konuşmayan Türkiye"nin kendini içine kapadığını, gelişme sınırlarını daralttığını ve kendi kendini mutsuz kıldığını söylemek bile ancak somut örnekler vermeden, genel formüllerle mümkündü.

Herkes konuşacak
"Konuşan Türkiye"ye sonuçta ulaşıldı. Çünkü konuşan ve konuşmayan ya da konuşur gibi yapan toplumlar arasındaki "uygarlık" farkı fena halde sırıttı.

* 2005 yılı çok konuşulan bir yıl olacak. Kıbrıs yine konuşulacak. Kürt sorunu yine konuşulacak. Hatta Ermeni soykırımı da mecburen konuşulacak.

Önemli olan bunları konuşacak yüreğe ve iradeye sahip olmak. Ve tabii ki önce bilgiye.

Bunlar konuşuldukça, bu konular hakkında fındık kadar bilgisi bulunmayanlar kağıtları ve ekranları doldurmaya devam edecek. Bunun da fazla önemi yok. Bilmeden ve salya saçarak tartışmaya kalkışanların artık çok kolay yakalandığı bir çağdayız.

Önemli olan konuşmak ve herkesin konuşmasını istemektir. Şu aşamaya zor da olsa, çok eziyetler çekerek de olsa, çok kandırılarak da olsa, sonunda geldik.

Zaman herkesin konuşabileceği zamandır.