Şirazlı Sadi'nin "Gülistan" ve "Bostan" adlı eserlerinde aktardığı hikâyelerin birçoğunu bu köşede yayınladık.

Bir de Şirazlı Sadi'nin kendisi hakkında bir hikâye var.

Şirazlı Sadi, yıllarca Şiraz ve çevresinde yaşadıktan sonra buradaki insanlardan sıkılır. Uzun sürecek bir geziye çıkmaya ve bu arada da çok bilgili ve akil insanların bulunduğunu bildiği Şam'a gitmeye karar verir.

Sadi Şam'a gider, kendisini tanıyan insanlarla uzun uzun sohbetler eder. Karşılıklı olarak bilgilerini ve fikirlerini birbirlerine aktarırlar.

Sonra Sadi tekrar yola koyulur. Birkaç gün geçtikten sonra içinde bulunduğu kervan haydutların saldırısına uğrar. Haydutlar malları paraları alırlar, insanları da esir pazarına götürürler.

Sadi'yi de bir çiftçi 5 altın ödeyerek satın alır, köyüne götürür. Sadi'yi tarlada çalıştırır ama kısa sürede ondan fazla verim alamayacağını görür. Tekrar esir pazarına getirir, satışa çıkarır.

Pazarda gezinen bir zengin kişi çocuklarına öğretmenlik yapacak bilgili birini aramaktadır. Sadi'nin sahibi olan köylü, Sadi'yi bol bol över ve bu zengin kişiye 10 altın karşılığında satar.

Sadi birkaç yılda zenginin çocuklarına okuma yazma öğretir, kitaplar okutur. Zengin, çocuklarının bu kadar bilgi sahibi olmasını yeterli bulur ve Sadi'yi tekrar satışa çıkarır.

Sadi köle pazarında beklerken kendisini Şam'dan tanıyan bir Arap zengini oradan geçmektedir. Sadi'yi görür, tanır. "Aman büyük üstad burada ne yapıyorsunuz" diye konuşur ve fiyatını bile sormadan çıkarır eski sahibine 100 altın verir.

Sadi onunla birlikte Şam yakınlarındaki yeni evine doğru giderken adamın aklına bir fikir gelir. Yaşı geçmeye başlamış ve kimseleri beğenmeyen bir kızı vardır. Sadi'nin tam kızına uygun bir koca olacağına karar verir. Eve gelmeden önce konuyu Sadi'ye açar.

Sadi ne diyebilir ki, adam parayı vermiştir. Eve varır varmaz düğün yapılır, Sadi köle geldiği evin damadı olmuştur.

Aradan birkaç ay geçer, Sadi kapkara bir suratla, son derece keyifsiz bir halde, öylece oturup durmaktadır.

Bir gün eski sahibi ve kayınbabası Sadi'ye neden bu kadar mutsuz olduğunu sorar. Sadi cevap verir:

"Ben 5 altına da 10 altına da kölelik yaptım... Ama en ağırı, yüz altınlık bu köleliğim oldu..."