Böyle bir konuda yazı yazınca, insanların dikkatlerini böyle bir habere çekince gelecek ilk tepki bellidir. Öfkeyle, "Sen, biz de aynısını yapalım demek istiyorsun..."

Hayır aynısını yapmayalım, ama dünyada ne olduğunu bilelim. Neler olduğunu bilelim, sonra biz daha yaratıcı olalım.

* İspanya'da Meclis, Hükümetin ayrılıkçı Bask örgütü ETA ile görüşme yapmasını kabul etti.

Ancak bir ilk koşul var; ETA silahı bıraktığını ve kendini ilga edeceğini açıklayacak.

* İspanya'da siyasi ve idari sistem özerk bölgeler üzerine kuruludur. Bu özerk bölgeler arasında ikisi, Bask ve Katalonya, milliyetçi eğilimlerin ağır bastığı ve merkezden daha fazla bağımsızlık isteyen iki bölgedir.

Katalanlar ve Baskların "ruhi" durumlarını anlatan iki örnek verelim:

* 1992 Olimpiyatları Barselona'da yapıldı ve bütün dünya medyasında doğal olarak "İspanya'nın Barselona kenti" diye yazıldı, konuşuldu. Katalonya özerk yönetimi de dünyanın önde gelen gazetelerine büyük bir ilan verdi. İlanda İberik Yarımadası çizilmişti, içinde daha ince çizgilerle Katalonya bölgesi gösterilmiş, onun içine de bir nokta ile Barselona'nın yeri belirtilmişti. İlandaki metin şöyleydi: "Barselona Katalonya'nın başkentidir. Katalonya, İberik Yarımadası'nda bulunan ülkelerden biridir."

* Futbol meraklıları ise Atletiko Bilbao takımını bilirler. Bilbao, Bask bölgesinin başkentidir ve bu kentin takımında yalnızca Basklı futbolcular oynar, belki teknik direktör zaman zaman Bask dışından gelebilir. Bu takımın her maçı bir "milli gösteri" şeklinde geçer. Ama kimse kimseye vurmaz, kimse kimseyi öldürmez.

Zamanlama ve kritik karar
ETA, Bask milliyetçi terör örgütü olarak 1968 yılında ortaya çıktı. O günden beri özellikle suikastler yoluyla 800'den fazla insanın canını aldı. Bombalar koydu, vurdu, yıktı.

ETA'ya karşın hem barışçı ve radikal olmayan Basklar hem de bütün İspanya tavır aldı. Her kanlı olayın ardından milyonlarca insan sokağa çıkıp ETA terörünü kınadı.

Son birkaç yıldır, Fransa'nın güneybatısındaki Fransız Baskı'nda örgütlenmiş militanlar başta olmak üzere, çok geniş operasyonlarla ETA'ya ağır darbeler indirildi.

Bu aşamada İspanya'nın Sosyalist Hükümeti bu kritik kararı aldı ve Meclisin onayına sundu.

Gerekçesi şudur:

* ETA ortaya çıktığı günden bu yanaki en güçsüz durumundadır, çok büyük kayıplara uğramıştır ve bu yüzden şu an, görüşme için en elverişli andır.

* Merkez sağdaki muhalefet partisi karara karşı çıkarken, "Bu yolla ancak örgütün yeniden toparlanması için zaman verilmiş olur ve teröristler döktükleri kanların yanlarına kâr kalacağını düşünür" görüşünü savundu.

Sosyalist çoğunluk Meclis'teki diğer partilerin desteğiyle "görüşme izni" aldı.

Bundan sonra ne olur. Kuşkusuz bu, kolay bir süreç olmayacaktır.

İspanya'daki olayın özeti budur. Bunu iyi bilmek, üzerinde düşünmek durumundayız.

Ve de daha yaratıcı olmak zorundayız.