Son günlerin iki sembol olayının iki kahramanı da "bürokrat." Yani devletten maaş alan ve kamu görevi yapmakla yükümlü kişiler. Biri kaymakam, diğeri savcı.

Biri, görüşlerine kızdığı Orhan Pamuk'un kitaplarını toplatmaya kalkışmıştır. Diğeri, "Türk bayrağını savunmak" adına anlaşılmaz bir pasta krizi çıkarmıştır.

* Kaymakamın icraatı, bağlı olduğu ilin valisi tarafından durduruldu. Bu girişimiyle ilgili idari bir işlem yapılıp yapılmadığı henüz anlaşılamadı.

* Pasta kollayıcı savcı ile ilgili de ne yapıldığı bilinmiyor.

Her iki bürokratın tavırları da sıradan ve sokakta yükselen radikal milliyetçiliği tahrik anlamına gelmektedir. Her ikisi de, yetkili olmadıkları konularda yetkiliymiş gibi davranmıştır. Birisi kendisini milliyetçiliğin koruyucusu gibi görmektedir, diğeri de "milli" davaların koruyucusu.

* Milliyetçiliğin ya da "milli davaların" ne olduğuna karar verme ve bu konuda girişimde bulunma hakkına en son sahip olacaklar, "bürokratlar" dır.

* Bürokratların kendilerini siyasi, bilim insanı, sosyolog ve ahlâkçı yerine koymaya hakları yoktur. Bürokrat bürokrattır.

"Yukarı"nın bir görevi var
Her iki olaydaki "tehlike" de bürokratların bu konularda gösterdikleri cürettedir. Cüretleri de tavırları dolayısıyla "yukardan" bir tepki gelmeyeceğine olan güvenlerinden kaynaklanıyor. Ya da "yukardan" gizlice "aferin" geleceğine inanıyorlar.

Radikal milliyetçilik böylesi "güvenli" bir ortamda yükselir, sokaklara taşar ve faşizm olarak geri döner. Sonuç, bu dalga içine sürüklenmiş insanların, halkların kaçınılmaz zararıdır.

* "Herkes bize düşman" ve "içimizdeki hainler" edebiyatının bu şekilde kışkırtıcı bir yaygınlığa kavuşmasının ucu saldırılara, linçlere kadar gider.

"Yukarıdan" gizli teşvik gördüklerine inananların sokağa hakim olması çok kolaydır. Bundan önce de hep böyle olmuştur. Yahudilere saldıranlar "aferin" almış, solcuları dövenler desteklenmiştir.

Türkiye, yakın geçmişinde bu tarz yönlendirmelere uğramış, bu nedenle zaman zaman büyük tehlikelerin kıyısına kadar gelmiştir.

* Tekrar bu ortama girmemek için görev, en başta "yukarı"ya düşüyor. Bugün bu görevin somut anlamı iki bürokrat hakkında harekete geçilmesidir. Eğer bu yapılmazsa, başka "bürokratlar" çıkar ve gizli "aferinler"in peşine düşerler.

Öyle bir gidiş de Türkiye'nin, geleceğini bambaşka bir yöne çevirmesidir.