Sansürle, yasaklarla o kadar uzun süre yaşadık ki düştüğümüz gülünç halleri bile göremiyoruz.
Son karikatür tartışmalarını açanlar ve bu tartışmalara katkıda bulunanlar halimizi pek güzel anlattı. Gerçi onlar bunun için konuşmadılar, kendilerini çizerlere nasıl karikatür çizmeleri gerektiğini söylerken görseler belki durumdan bir parça kuşkulanırlardı.
Yasakçı, sansürcü ruhun ne kadar gülünç hâle düştüğünün örneklerini sıkıyönetim dönemlerinde yaşardık. Öyle yayın yasakları gelirdi ki gazetelerin yazı işlerinde herkes gülmekten katılırdı.
Bu kafanın en gülünç hallerinden biri sürekli olarak bütün televizyon kanallarında tekrarlanıyor. Konu, sigara yasağı. Sigaranın sağlığa zararlı olduğu için birçok kısıtlamaya tabi olmasının anlaşılır bir yanı var. Kuşkusuz, gençleri sigaraya yönlendirecek yayın yapılmaması gerekir.
Birçok ülkede, kitle iletişim araçlarında sigara tüketiminin teşvik edilmemesine özen gösteriliyor.
Ama bize gelince, o sansürcü ruh öyle bir hortluyor ki, hem kendisini hem de bütün toplumu gülünç duruma sokuyor.
Bütün televizyon kanallarında, herhangi bir filmin herhangi bir sahnesinde bir kişinin elinde sigara ya da puro varsa “buzlanma” uygulanıyor. Gerçi adamın ağzından dumanlar çıkıyor, ama sigarası görünmüyor.
Casablanca adında bir film var. Dünya sinemasının en önemli klasiklerinden biri. Zaman zaman bizde de gösteriliyor, ama Bogart’ın sigarası buzlanıyor.
Orijinal adıyla “Mad Men” dizisi dünyada çok izlenmiş, başarılı bir dizi, Amerika’da reklamcılığın “patlayışının” hikâyesini ilginç kişiler üzerinden anlatıyor. O yıllar, bütün Amerikalıların emzik gibi sigara tükettikleri bir dönem. Kadın erkek herkesin elinde sigara var. Ama bir tek bizde bu dizide sigaralar buzlanıyor.
Yeni gösterilen bir dizi de büyük sinema ustası Martin Scorcese’nin çektiği bir mafya dizisi. 20’li yıllarda Amerikan mafyasının bir kesiminin hikâyesini anlatıyor. Bütün mafya mensuplarının elinde puro var, hepsi buzlanıyor.
Bu buzlama işi öyle gülünç bir halde ki, bazen filmin kişileri uyuşturucu alım satımından ya da çok ağır bir cinsel konudan söz ediyor ama ellerindeki sigaralar buzlanıyor.
Bu uygulama sigara meselesine takmış olan Başbakanımızın talimatı üzerine yapılıyorsa, birisi ona durumun gülünçlüğünü anlatsın da bundan vazgeçilsin.
Ama sansürcü ruhun seçkin temsilcileri bunu Başbakan’ın gözüne girmek için yapıyor; yapmasınlar, gerçekten gülünç oluyorlar.
“Sansürcülüğün, yasakçılığın uzanmadığı alan var mı” sorusunu sorup bu sigara buzlamasının önemsiz bir örnek olduğunu düşünenler olabilir. Olabilir, ama kuşkusuz en gülüncü budur.
