Göz boyama

Meclis 2005 bütçesini görüştü. Bütçe, aynı zamanda devleti yöneten siyasilerin halkın ödediği vergileri ne şekilde harcayacaklarını ortaya koydukları bir taahhüt demek

Haberin Devamı

Meclis 2005 bütçesini görüştü. Bütçe, aynı zamanda devleti yöneten siyasilerin halkın ödediği vergileri ne şekilde harcayacaklarını ortaya koydukları bir taahhüt demek.

Bütçe çıkmadan önce bazı vergilerde "halkın yararına" düzenlemeler yapıldığı açıklandı. Düzenlemeden kasıt, bazı kalemlerin KDV oranlarındaki indirimler. Hükümet bu indirimleri halka "müjde" olarak bildirdi. Ama indirimlerin en azından son tüketici açısından önemi olmayacağı da anında ortaya çıktı.

* Vergi meselesi, oldum olası uzmanların bile içinden güçlükle çıkabildikleri bir meseledir ki ülkemizde bu iş, dünyanın hiçbir yerinde görülmeyecek şekilde karmaşık hale getirilmiştir.

* Son 25 yılda tam 189 vergi "düzenlemesi" yapıldı. Bu 189 düzenlemenin herhangi birinin vergi sisteminin gelişmesine bir katkısı olmadı. Tam tersine; vergi dışı sektörün, yani iş yapıp vergi vermeyenlerin parasal hesaplara göre oranı yüzde 60'ı aştı.

* Sonuçta devlet, vatandaşlarının gelirlerinin sadece yüzde 40'ından vergi alabiliyor.

"Uyanık" vatandaş her zaman bir yolunu bulup, vergiden kaçabiliyor.

Vergiden söz açıldığı zaman en çok kullanılan "klişe"lerden biri, "verginin tabana yayılması"dır. Bugüne kadar yapılan rötuşlar sonucu verginin "tabana yayılması" bir yana vergi alınan taban iyice daralmış ve yüzde 40'a kadar inmiştir.

Bu yüzde 40 da, vergiden kaçma imkânı bulunmayan kesimdir tabii.

Dolaylı vergilerin yüksekliği de bütün vatandaşları vergiden kaçmaya teşvik etmektedir.

Simitsel reformlar
Tek yapılan vergi oranlarının sürekli yükseltilmesi yoluyla "yakalanmış" olanlardan biraz daha fazla vergi almaya çalışmak.

Bu durumda hükümetin açıkladığı indirimler de bütün bu sistem içinde küçük bir göz boyamadan öteye anlam ifade etmiyor.

"Gururla" açıklanan bir indirim, simitte Katma Değer Vergisi'nin yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmesi. Büyük fırınlar dışında kim fış kesiyor, kim vergi veriyor ki bu yüzde 10'luk indirimin bir anlamı olsun.

* Simite yüzde 18 vergi koymak ne kadar anlamsız idiyse bu vergiyi yüzde 8'e indirmek de o kadar anlamsız.

Ülkenin yüzde 60'ı vergiden kaçmanın yollarını buluyorsa, bu tarz "dokunmalar"la hiçbir yere varılamayacağı da ortada.

Her hükümet programına bir "vergi reformu" sözü koyar, her siyasi parti bildirgelerinde bundan söz eder, ama hiçbir siyasi güç bu konuda gerekeni yapmaz. Bugüne kadar hiçbiri yapmadı.

* Bu reformu gerçekten yapacak hükümet, Türk ekonomisinin geleceği için en büyük "eser"i gerçekleştirmiş olacaktır.

DİĞER YENİ YAZILAR