Sönmez Koksal, Körfez Savaşı döneminde dört yıl Bağdat'ta Büyükelçi olarak görev yaptı. Daha sonra Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarı olan Koksal son görevi olan Paris Büyükelçiliğinden emekli oldu. Sönmez Köksal'ın dün iki gazete, Radikal ve Sabah'ta birer tam sayfalık görüşmeleri yayınlandı. Çok kısıtlı bilgilerle ya da "işkembe-i kübra"dan atılan bilgi kırıntılarıyla ya da Amerikan yönetiminin sözcülüğüne sıvanmış "uzmanlarla" yaratılan "yarım bilgi kirliliği" ortamında Sönmez Köksal'ın söylediklerini dikkatle okumak gerekiyor.

En kötü senaryo!
Köksal'ın iki konuşmasında da "gerçek durum" ve Türkiye'nin "bakışları" açısından önemli bilgiler ve yorumlar yer alıyor. Bu görüşlerin en önemlilerini, görüşmeleri okuma fırsatı bulamayan okurlarımız için özetledik: Saddam Hüseyin kitleleri çok iyi kontrol altına almıştır. Ayaklanması ve Amerikan askerlerini sevinçle karşılaması beklenenler de güç kimin tarafındaysa oraya yönelirler. Irak'ta Arap milliyetçiliği güçlüdür. Ayrıca Saddam Hüseyin'in kurduğu organizasyonda lidere bağlılık da vardır. Savaşın gecikmesi hem Saddam'ın elini kuvvetlendirdi hem barış yanlısı kitlelerin hareketlenmesini sağladı. ABD ve İngiltere savaş karşıtı kitle hareketlerine ancak bir süre kulaklarını tıkayabilir. Zayiat artarsa durum daha da kötü olabilir. ABD girdiği Vietnam, Lübnan ve Somali'den böyle çıkmak zorunda kalmıştı. Saddam'ın güçleri henüz kuzeyde görünmedi. Bunlar sahneye çıktığında kuzeyde de güneydeki gibi bir durum yaşanırsa, savaş ABD ve Türkiye açısından kontrol dışına çıkma eğilimine girer. Operasyonun uzun sürmesinin bedeli çok ağır olur. En kötü senaryo da ABD'nin başarısız olup çekilmesidir. En iyi senaryoda savaşın 4 ile 6 hafta arası sürmesi öngörülüyordu. Bu süreyi aşan her hafta, her ay iş daha da kötüleşecek.

Bilinmeyene doğru...
Türkiye'de bazı çevreler ABD'nin 11 Eylül sonrası politikalarını iyi okuyamadı. ABD'nin ve Saddam'ın politikaları yanlış algılandı. Türkiye hesap hatası yaptı. Siyaseten böyle söylenemediği için durum başka gerekçelerle açıklanmaya çalışılıyor. Bugün dünyada olanları anlayabilmek için Türkiye eski düşünce kalıplarını değiştirmeli, bir takım tutkularını aşmalı. Bazı eski referanslarla bu dünyanın problemlerinin aşılması mümkün olmayacak gibi görünüyor. Hem toplum hem yöneticiler olarak yeni kalıplara adapte olmalıyız, önümüzde çok rizikolu bir dünya, bir dönem açılıyor. Böyle bir dünya için hesaplı riskler, hızlı ve rasyonel karar alabilecek siyaset kadrolarına ihtiyacı var Türkiye'nin...

Sönmez Köksal'ın savaşın genel gerçekleriyle ve dünyanın geleceğiyle ilgili söyledikleri bunlar. Yorum kirliliğinde gerçekten üzerinde durulması gereken "gerçek" yorumlar.