Eski cumhurbaşkanı Kenan Evren’in sözleri daha çok tartışılacak. Evren’in ne söylediğini, ne söylemek istediğini hatırlayalım: Eski cumhurbaşkanı Türkiye’nin bugünkü idari yapısının yükü kaldıramadığını, belki eyalet sisteminin bile tartışılması gerektiğini söyledi.

Evren’in verdiği diğer mesaj da Kürt sorunu ve onun içinden doğmuş terör sorununun başka yollarla çözülmesi üzerinde de düşünülmesi gerektiği yönündeydi. Bunun için de “Leyla Zana ile görüşürüm” ve “DTP Meclis’e girmelidir” sözlerini söyledi.

***
1980-1983 arasında ülkenin “mutlak hakimi” olan Milli Güvenlik Konseyi’nin başkanı ve devlet başkanı, 1987’ye kadar da cumhurbaşkanı olan Kenan Evren’in konuştuğu konuyla ilgili sağlam bilgileri olduğunu varsaymak durumundayız.

Evren’in dünkü Milliyet’te Hasan Cemal’in köşesinde yer alan sözleri de bu sorunları enine boyuna düşündüğünü ve söylediklerinin rastgele söylenmiş sözler olmadığını gösteriyor. Evren Hasan Cemal’e şöyle diyor: “Katı milliyetçilikle, katı kurallarla bir yere gidemeyiz.” Ve bir şey daha söylüyor: “Ankara’ya gideceğim, komutanlarla görüşebilirsem bütün bunları onlara da anlatacağım.”

***
Evren’in sözlerine ve bu konuları tartışmaya açmak istemesine en büyük tepkiyi yine aynı cephe gösterdi: CHP ve MHP. Bunda da şaşılacak bir şey yok, iki partinin Türkiye’nin geleceğine ilişkin bakışları ve bugünkü sorunlarla ilgili korkuları tümüyle örtüşür hale gelmiştir.

CHP ve MHP sözcülerinin Evren’e linç girişiminin başını çekmeleri bu iki partinin de, ülkenin en önemli sorunu üzerinde otuz-kırk yıl öncesinden farksız şekilde baktıklarını gösteriyor.

Evren’in dikkat çekmek istediği konunun özü de budur. Bazı sorunlar neredeyse yarım yüzyıldır sürüyor ve bugüne kadar izlenen siyasetlerle çözümsüz kalmış ise bunlar üzerine bugünün koşulları içinde ve özgürce düşünmek, fikir üretmek durumundayız.

***
Evren yönetimi de sokak milliyetçiliği ve gardırop Atatürkçülüğü ile sorunları çözmeyi denemişti. Çözemediği gibi kendi döneminden sonrasına daha da büyüyen sorunlar devretti. Evren bile yirmi yıl sonra bu sorunları özgürce konuşmak ve tartışmaktan yana tavır alıyor ama CHP yirmi yıl önceki Evren gibi konuşuyor.

Eğer Evren yargı önüne çıkarsa sokak milliyetçileri belki mahkeme kapısında gösteri de yapar. CHP de onların arkasında MHP ile el ele durur.