ABD'deki Ermeni lobisi, Türkiye'ye Ermenistan sınırını açması için baskı yapılması yönünde harekete geçti. Amaç, Ermenistan'a uygulanan ambargonun sona erdirilmesi ve çok ağır ekonomik zorluklar içindeki bu ülkeye nefes aldırılması.

Ermenistan bugünkü durumuyla ancak diasporadan gelen ekonomik desteklerle ayakta duruyor. Türkiye'den giden birçok ürün de çeşitli mafyaları zengin ederek Ermenistan'a ulaşabiliyor.

* Tıpkı Kuzey Irak ya da Kürdistan özerk yönetimi gibi, Ermenistan'ın da dışarıya açılabilmesi için tek kapı Türkiye. Bu iki ülke için de Türkiye ile iyi ilişkilere sahip olmak hayati önemde.

* Kuzey Irak Kürt yönetimi ile ilgili sorun çok açıktır: PKK gibi terörist örgütlerin bu bölgede sağladıkları imkânların ortadan kaldırılması ve bunlara yasa dışı unsurlar, terörist muamelesi yapılması.

Ermenistan'la ise özetle iki sorun var. Birincisi ambargoya neden olan Karabağ işgali, diğeri ise Türk halkını rahatsız eden "soykırım" tartışmasıdır.

"Soykırım" tartışmasında bütün Batılı kamuoyu ve siyasi güçlerin Ermeni diasporası tarafından etkilendiği ortada. Bu tartışmayı bugüne kadar yapıldığı şekliyle sürdürmenin Türkiye'yi hep sıkıntıya soktuğuna da kuşku yok.

* Ermenistan ile iki devlet ve iki halk arasında kurulacak yeni ilişkiler bu tartışmayı da gerçek, olması gereken mecraya sokacak önemli bir unsurdur.

Net bir seçenek var
Türkiye, Karabağ işgali dolayısıyla Ermenistan'a ambargo uyguluyor. Ermenistan işgali altındaki Karabağ Azerbaycan toprağıdır.

Türkiye, Azeri yönetiminin ve halkının duyarlılığına uygun davranmış ve en kati biçimde onların yanında yer almıştır.

* Buna karşılık Azerbaycan, Kıbrıs sorununda aynı tavrı göstermedi. KKTC'yi tanımamıştır, Kıbrıs (Rum) Cumhuriyeti'yle diplomatik ilişkisi vardır. Attığı tek adım, geçen hafta Erdoğan'ın Bakü gezisi arefesinde KKTC pasaportlarının tanınması olmuştur.

Bu, Türkiye açısından önemli bir sorun. Çünkü Türkiye bir taraftan Kıbrıs Türk toplumuna KKTC'ye uygulanan ambargoların kalkması için uğraşmakta, diğer yanda ise Ermenistan'a ambargo uygulamakta.

Türkiye'ye "ılımlı İslam" modelleri çizerek İslam dünyasına liderlik etme umutlan tam anlamıyla hayaldir. Buna karşılık Türkiye'nin içinde bulunduğu coğrafyada, kendi yakın çevresi ile ekonomik ilişkilerini geliştirerek gerçek bir bölgesel lider olmasının bütün yolları açıktır.

Fransa ile Almanya bir yüzyılı savaşarak geçirdiler, son savaşın ardından ekonomik ilişkilerle işe başladılar, Avrupa Birliği'nin iki öncüsü olarak bütün geçmişi gömmeyi başardılar.

Türkiye'nin Yunanistan ile sık sık soğuyan ilişkileri de ekonomik düzeyde sağlanan gelişmelerle yeni bir aşamaya ulaştı. Aynı politikayı Ermenistan ve Kürdistan'a yönelik olarak geliştirmemek için gerçek bir neden yoktur. Tabii ki bu iki ülkenin yöneticilerinin de bunun bilincinde olmaları koşuluyla.