İran’ın Türkiye’ye doğal gaz göndermeyi durdurmasıyla birlikte yeni bir enerji krizi ile karşı karşıya kaldık. Yetkililer yine bir sürü teknik açıklama ile, bol metre küp vs. rakamları ile önemli bir sorun olmadığını anlatmaya çalışıyor.

Ama sorun var. Sorun Türkiye’nin enerji konusunda dışa bağımlı hem de aşırı bağımlı olmasıdır. Beraberindeki ikinci sorun da olayın esasının bir enerji değil yönetim sorunu olmasıdır.

Konunun önde gelen uzmanlarının tespiti çok açık: Türkiye’nin, dış politikayı, dış ekonomik ilişkileri ve enerji alışverişini bir bütün olarak algılayan, buna göre orta ve uzun vadeli planlar üretebilecek, değişen koşullara göre bunları sürekli revize edebilecek bir politikası bulunmuyor.

Bu politika bütünlüğünün bir yanında nükleer enerji tartışması vardır, diğer yanında Batı’nın İran ile gergin ilişkileri vardır, öte yanında Irak ve Kuzey Irak vardır. Bir başka yanında da, her ne kadar Başbakan bunların birbirine ne kadar bağımlı olduğunun farkında değilse de Türkiye’nin Avrupa Birliği süreci vardır. AB sürecinin anlamı, Türkiye’nin Batı’nın genel enerji politikaları içinde yer alması ve daha güvenli bir sistemden yararlanabilmesidir.

Türkiye’nin batısı; Avrupa Birliği’ne son katılan ve birçok bakımdan Türkiye’den daha geride olan ülkeler enerji sorununu çözmüş ülkelerdir. Onlar da Orta Doğu ve Kafkasya’nın enerji kaynaklarına bağlı, ama ortak politikalar geliştirebildikleri ve ortak hareket edebildikleri sürece krizlerin dışında kalabiliyorlar.

***
Bugün dış politika denilen kavramın içinde ekonomi çok büyük bir ağırlık taşıyor. Bunun içinde de enerji meselesi, bir hayat kaynağı olarak o karmaşık yumağın kalbinde yer alıyor.

Artık hiçbir ülke, tabii ki Türkiye de bu karmaşık yumağı göremeyen, kavramayan kişiler tarafından yönetilme lüksüne sahip değil.

Türkiye bugün hâlâ enerji krizleriyle karşı karşıya kalabiliyor, gidermek için de günlük tedbirlerden fazlasını öngöremiyorsa ciddi bir yönetim krizi yaşıyor demektir.

Bugün AKP hükümetinin, 21’inci yüzyılın karmaşık sorunlarını net olarak görebileceğini, Türkiye’nin orta ve uzun vadeli politikalarını oluşturup uygulayabileceğini söylemek fazlasıyla zordur. Bunun en büyük kanıtlarından biri de şu anda yaşadığımız enerji sorunudur.