Türkiye'ye geldiğinden beri Kemal Derviş'in her sözü doğal olarak uzun tartışmalara konu oluyor. Bunlardan bazılarıyla da şiddetli eleştirilere uğradı.

Kemal Derviş, son olarak Fransız Le Monde Gazetesi'ne verdiği bir demeç dolayısıyla saldırıya uğradı. Saldırının nedeni görüşmeyi yapan Fransız gazetecilerin son sorusu ve Derviş'in buna cevabı.

Önce soruyu ve Derviş'in cevabının Türkçesini okuyalım:

"Soru: Avrupa ile Türkiye'nin takıldığı anlaşmazlık noktalardan biri, 1915-1917 yıllarındaki Ermeni soykırımıdır. Bir soykırım olduğunu siz kabul etmiyor musunuz?

Cevap: Bu fırsattan faydalanarak, Birinci Dünya Savaşı sırasında meydana gelen Ermeni kıyımları için derin acımı ifade etmek isterim. Bu acıları kabul etmek ve çok derin üzüntü ifade etmek gerekir, aynı zamanda da diğer taraftaki Müslüman kıyımlarını unutmamalıyız. Ancak bu tarihi anıları aşmak gerekir. Aksi halde barışa hizmet edilmez. Avrupa'nın kuvvetli düşüncesi, tam da bir barış gücü olmasıdır."

* Derviş'in saldırıya uğramasının nedeni "kıyım" kelimesini kullanmasıdır. Bu kelimenin Fransızcası "mossacre", Türkçesi "katliam" ya da "kıyım"dır.

Soruyu soran "soykırım" kelimesi kullanmış, Kemal Derviş cevabında "soykırım" değil "kıyım" kelimesini kullanmıştır.

Derviş'e bu kelimeyi kullandığı için saldırmak ciddi bir haksızlık olur. Çünkü "soykırım" (genocide) ile "kıyım" (massacre) arasında büyük bir fark vardır.

Önce ucuzluğu aşalım
"Soykırım" bir canlı türünü, bir ırkı dünya yüzünden silmek için yapılan planlı kıyımdır.

"Kıyım" ya da "Katliam" kelimesi böyle planlı bir "dünya yüzünden silme"yi ifade etmez, buna karşılık öldürülenlerin sayısına işaret eder.

* 1915-1917 olaylarında hayatını kaybeden Osmanlı tebaası Ermenilerin sayısı en az 1,5 milyondur.

Bu kadar çok sayıda insanın öldüğü bir olaya "kıyım-katliam" dışında bir ad verilemez.

* Derviş'in cevabında bir de "regrets" kelimesi kullanılmaktadır. Bu kelime yüzünden de Derviş'e saldırı olabileceği için bunu da açıklamak gerekiyor.

"Regrets" sözcüğü esasen "üzüntü" sözcüğünün karşılığı olarak kullanılmaktadır. Bu kelimenin fiili "regretter" ise esasen "pişman olmak" anlamına kullanılır.

* "Regrets" isim olarak kullanıldığı zaman birinci anlamı "üzüntü" dür.

* Kemal Derviş'in Fransız gazetecilere cevabı açıktır. Bu cevap yüzünden Derviş'i "vatan haini" ilan etmek haksızlığın ötesinde bir durumdur.

Üstelik 1915 -1917 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu topraklarında gerçekleşen Ermeni "kıyımı" tartışılmaya devam edecektir. Bu tartışmayı sağlıklı yapmak için önce ucuz suçlamalardan vazgeçmek ve Derviş'in dediği gibi "bu tarihi anıları aşmak" gerekiyor.