Uzunca bir süredir Türkiye'deki gazetecilik meseleleri tartışılırken "köşe yazısı" ve "köşe yazarları" da tartışılıyor.
Önce şunu belirtmek gerekir ki köşe yazısı bir "yazı türü"dür. Yani gazetedeki, bir çerçeveyle çevrilip sayfanın bir köşesine yerleştirilmiş her yazı "köşe yazısı" değildir. Köşe yazısı niteliği taşımaksızın bir köşeye yerleştirilmiş böyle bir yazı olsa olsa köşe sözcüğünün İngi-lizcedeki karşılığıyla bir "corner" yazısıdır.
Köşe yazılarına eskiden taşıdığı özelliğe göre "makale" ya da "fikra" deniyordu. (Buradaki fikra, komik küçük öyküleri kastederken söylediğimiz fıkrayla karıştırılmamalı.)
Köşe yazısı ve köşe yazarları için ingilizce ve Fransızca'da şu sözcükler kullanılmaktadır:
Editorial, editoriahste, columnist; chroni-que, commentaire. Bu anlamıyla köşe yazısı edebiyattaki deneme, şiir, roman gibi başlıba-şına bir yazı türüdür.
özelliği, gündemdeki önemli olayların (bunlar öncelikle siyasi ve toplumsal olaylar ve sorunlardır ama sanat ve spor dahil, ülke ya da dünya çapındaki önemli diğer olayları da sayabiliriz) yorumlanması, geçmişteki ve gelecekteki boyutlarıyla değerlendirilmesidir. Amaç, okuyucunun haberin ötesine geçen bir bakış açısı edinebilmesi, bu açıyı benimsenmese bile bir tartışma mihengi elde etmesidir.
Köşe yazısı...
Köşe yazısının taşıması gereken bir başka özellik de hem gelişmiş bir dil kullanması hem de açık ve anlaşılır olmasıdır. Dil ve üslup meselesine ağırlık veren köşe yazarları sayesinde bu yazı türü bir ölçüde "deneme"ye de yaklaşmıştır.
Köşe yazısında temel kural tabii ki en başta "yazarın yazdığı konuyu tam olarak bilmesi dir. Yani o anda aklına gelenleri yazıver-mekle olmaz; bir yazıyı köşe yazısı yapan, ele alınan olayın farklı boyutlarına hakim olmayı sağlayacak bir bilgi ve kültür birikimini yansıtmasıdır.
Gazeteler geliştikçe; sayfalarını spor, sanat ve uzmanlaşmış ekonomi yorumcularının yazılarıyla geliştirdiler. "Sanat eleştirmeni", "sinema eleştirmeni", "futbol yorumcusu" vb. adlar taşıyan bu yazarların amacı da uzmanı olduktan alanlarda okura ufuk ve derinlik kazandırmak, haber boyutunu aşan bilgilerle okurun dikkatini çekerek olayı tam anlamıyla kavramasına yardımcı olmaktır.
"BBG yazarları"
Türkiye'de iki gazete türünün birbirinin içine girmeye başladığı dönemden itibaren, "BBG yazarları" yayılmaya başlamıştır. "BBG"nin açık yazılmış şekli "Birileri Bizi Gözetlesin dir.
Bu tarz yazı, okuru eğlendirmek amacıyla televole röntgenciliğini gazetelere taşımıştır.
"BBG yazarlan"nın yazılarında yazarın kendi hayatı izlenmektedir. Yazar, yazının işlevi o olduğu için kendi hayatının ayrıntılarını, kendi duygularını anlatmaktadır. Cinselliğin şu ya da bu biçimde, özellikle katıldığı bu tür yazılar tabii dünyanın her yerinde ilgi görmekte, insanın doğal güdülerinden sayılabilecek röntgenciliğini tatmin etmektedir.
Batı gazetelerinde "BBG corner"larına pek rastlanmaz ama çeşitli dergilerde yer alan BBG yazıları ve roman olarak yazılmış BBG'ler ilgi görmektedir. Türkiye'de ise kitap ve dergi okuma alışkanlığı yaygın olmadığı için gazeteler bunların işlevlerini de sayfalarına almışlar ve iki ana gazete türünün aynı gazetede bir araya gelmesi durumu doğmuştur.
Bu meseleyi tartışırken önce yazı türlerini ayırmakla bir sonuca ulaşabiliriz.
Köşe yazarı...
Köşe yazarının ve bir uzmanlık alanında yorum ve eleştiri yapanların tam anlamıyla profesyonel gazeteci olmaları yani geçimlerini bütünüyle gazetecilikten sağlamaları, yorumlan üzerinde çıkar ilişkilerinin etkili olmasını önleyecek temel kuraldır. Geçimlerini esas olarak başka alanlarda sağlayanların köşe yazan olmaları ya da özel uzmanlık alanlarından yazılarının yayımlanıyor olması durumunda, "asıl" iş unvanlarının mutlaka belirtilmesi, okurun bu yazılan belli bir süzgeçten geçirebilmesini sağlar.
Meslek dışından "köşe yazarları" nın bir anda okurla ilişkiye geçtiklerinde gördükleri şu ya da bu ölçüdeki ilgi başlarını döndürmekte, kendilerini farklı yerlere koymalarına yol açmaktadır. Köşe yazısının da diğer türler gibi iyisi de olacaktır, "zayıfı" da. "Uzman yorum-cu"lann, beğenileni de olacaktır, beğenilmeyeni de. Yine, BBG yazarlarının niteliklisi, özelliklisi de vardır, müptezeli de...
Bütün bu farklı türleri gazetenin bir "köşesinde" yer alıyor diye, etrafında bir çerçeve var diye "köşe yazısı" saymak ve birbirleriyle kıyaslamak sadece kafa karıştırır. Ve günümüzdeki karmaşık medya ortamında ne yazık ki kafası karışık olanlar başkalarının da kafasını kanşürabilmekte.
Türler ve içerikler ayırt edilmediğinde bütün yazılar kimileri için "corner" yazısı olur ve hepsinin aynı şey olduğu sanılır.
"Corner" yazıları
Uzunca bir süredir Türkiye'deki gazetecilik meseleleri tartışılırken "köşe yazısı" ve "köşe yazarları" da tartışılıyor.
Haberin Devamı

