Dünyanın her tarafından kamuoyuna mal olmuş kişilerin, en çok da siyasilerin karikatürleri çizilir. Bazı ülkelerde, örneğin bizdekileri dehşete uğratacak karikatürler çizilir ve yayınlanır. Düşünce ve yayın özgürlüğünün geçerli olduğu ülkelerde siyasiler tarafından açılan karikatür davaları tam anlamıyla "devede kulak" niteliğindedir. O ülkelerde yaşayanlar, karikatürleri de en ağır mizahi yergileri de hoşgörüyle karşılamasını öğrenmişlerdir.

Zorunlu olarak öğrenmişlerdir, çünkü çizerlerin, mizahçıların zekâsıyla baş etmeleri hiç de kolay değildir.

Bu cümlenin ne anlama geldiğini somut olarak görmek isteyenler bu haftaki Penguen Dergisi'nin kapağına bakabilir.

Tayyip Erdoğan, kendisiyle ilgili karikatürlere takmış durumda. Haydi buna da "olabilir" deyip, insani bir zaaf olarak anlayışla karşılayabiliriz. Bu hali, demokrasi ve özgürlük kültürünün ülkemizde kurumlaşmamış olmasının sonuçlarından biri olarak görebiliriz. Ama dün AKP'nin bir ilçe kongresinde yaptığı konuşmada konu Hazreti Muhammet karikatürleriyken kendisini hayvan olarak gösteren karikatürleri de anımsayıp bunları kabul etmediğini belirterek bir paralelliğe yol açmış olması bütün sınırları aşan bir durumdur.

Asıl yenir yutulur olmayan...
Erdoğan, karikatür denilen çizgi sanatının belli "koşullarla" yapılması gerektiğini düşünüyor. Ona göre kendisi başta olmak üzere insanlar hayvan olarak çizilmemelidir. Bu mantığı biraz daha ileri götürdüğümüz takdirde özel bir "karikatür sansür kurulu"nun kurulmasına kadar gideriz.

Sözlerinden anlaşıldığına göre böyle bir yasak sistemi Erdoğan'ın düşünce yapısına hiç de uzak değil.

Birkaç ay önce bulunduğumuz bir yemekte Başbakan'a karikatürcülere açtığı davaları geri almasının Türkiye'de düşünce ve ifade özgürlüğü açısından, başka kişilere örnek olması, bazı yanlışların tekrar edilmemesini sağlaması açısından önemli olacağını anlatmaya çalışmıştım. Cevabı "Bu karikatürler hiç de yenir yutulur gibi değil" şeklinde olmuştu.

Anlaşıldığına göre çizerlere açtığı davaları kaybetmiş olması da Başbakan açısından "yenmez yutulmaz" bir duruma işaret ediyor.

Başbakan o kadar etkilenmiş ki, kendi hakkında çizilmiş karikatürleri Hazreti Muhammed hakkında çizilenler kadar ağır buluyor. Bu mantığın perde arkasında da bugün İslam dünyasını sarsan en geri fikirlerin bulunduğundan kuşkulanmak kaçınılmazdır.