Sigara yasağı üzerinde durmamın başlıca nedeni, olayın temelinde bir mantık sorunu oluşu. Eğer sigara Amerika’da başlatılan bir kampanyayla yıllardır bize anlatıldığı kadar zararlıysa her türlü tütün kullanımının tümüyle yasak olması gerekir. Oysa böyle olmuyor, sigara ve tütün mamullerinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri hakkında yüzlerce istatistik yayınlanıyor, insanlar sürekli korkutuluyor.
Günde üç-dört kolalı içecek ya da portakal suyu içene göre bunlardan günde 20-30 adet tüketenin, çeşitli sağlık sorunları açısından daha fazla risk aldığı bellidir. Aynı şekilde, günde 10 sigara içenle 100 sigara içenin girdiği riskin farkı da bellidir.
Bunların üzerinde daha önce de durmuştuk. Fakat L’Express dergisinin son sayısında, geçenlerde İstanbul’da da bir konser veren müzisyen Joe Jackson’ın bir yazısıyla bir mektubunu okuyunca konuya tekrar değinmek istedim.
Jackson da bizim daha önce sorduğumuz soruları soruyor. Verdiğimiz bazı örnekler de çakışıyor. Jackson da istatistikler konusundaki kuşkularını belirtiyor ve “10 binde 2 olan bir vakanın, yüzde 100 artmakla 10 binde 4 olacağı” gibi örnekler veriyor.
Ancak Jackson konunun ekonomik-toplumsal boyutunu sorgularken daha cesur davranmış: “Tıpçıların, yeryüzündeki insanlar arasında, asla yanlış yapmayan, önyargısız, sahtekârlık ve yolsuzluktan muaf yegâne topluluk olduğu varsayılıyor. Ancak herhangi bir otoriteye, sorgulamaksızın inanmak çocuksu ve tehlikelidir. Bu, sağlık konusunda da en az din ve siyasette olduğu kadar geçerlidir. Bütün otoriteler bizim için en iyi olanı bildiğini iddia eder. Eğer sağlık bakanını sorgulayacak yetkinliğe sahip olmadığımızı düşünüyorsak, başbakanı veya papayı da sorgulayamayız. O zaman da onlar, bütün düzmece savaşları sürdürmekte veya canları istediği zaman engizisyon mahkemeleri kurmakta özgür kalırlar.”
İlk kez okunduğunda fazla abartılı bir mantık gibi görülebilir, ama ikinci kez okununca Jackson’ın sorguladığı açının boyutu iyice ortaya çıkıyor.
Jackson “pasif içicilik” konusunda da oldukça ileri gidiyor ve bu nedenle tek bir ölüm vakası olmadığını söylüyor. Tıbben ve hukuken kanıtlanmış vaka bilenler varsa, söylesin.
Jackson’ın bütün kanıtlarını aktaramayız, merak edenler dergiyi bulur veya internetten araştırabilir.
Yine yanlış anlaşılmasın, sigara yasakçılığına şiddetle karşı çıkan ve resmi politikaları sorgulayan bu sanatçı, çocukların sigaradan uzak tutulmasına, içilen-içilmeyen yerlerin ayrılmasına, içilen mekânlarda çok iyi havalandırma olması gerektiğine katılıyor.
Makul sayıda sigaranın faydalarını merak edenler de bunları yine aynı kaynaktan araştırabilir.
Jackson belki de en önemli olan noktayı, şu cümlesiyle belirtiyor: “Hazzın insan hayatı için asli ve korkudan çok daha sağlıklı bir unsur olduğunu anlamak neden bu kadar zor?”
