Cumhurbaşkanı Sezer'in Suriye ziyaretine gösterilen tepki, Washington'un Türkiye üzerinde kurmaya çalıştığı baskının son örneği oldu.

Amerikan yönetimi için "uluslararası toplumun içinde yer almak," kendi politikalarının, kendilerinin istediği şekillerde desteklemesi anlamına geliyor.

Uygulanan bu baskı, Irak savaşı öncesinde Türkiye topraklarının Amerika ve müttefikleri tarafından kullanılmasına izin verilmemesine dayanıyor. Eğer izin çıksaydı, operasyon askeri açıdan daha kolay olacaktı.

* Bush yönetimi, hâlâ bunu affetmemiş olduğunu gösteriyor.

Amerikan medyasında yer alan yorumlar, bir yandan Bush yönetiminin Türkiye'ye güvensizliğini yansıtırken bir yandan da baskı unsuru olarak kullanılıyor.

Türkiye'deki "anti-Amerikan" hava da yine bir baskı unsuru olarak abartılıyor. Bu havanın esasen anti-Amerikan olmaktan çok anti-Bush olduğu bellidir. Ancak Amerikan yönetimine bağlı kanallar havayı farklı yorumlayıp farklı tepkiler gösteriyor.

* AKP'nin siyasal İslamcı kökeni bütün Batı dünyasında halen bir kuşkunun kaynağı. Bu parti yönetiminin her an "aslına yönelme" eğilimine girebileceğini düşünenlerin sayısı da az değil.

Amerikan yönetiminin Türkiye'ye bakışında bu kuşkunun da önemli bir etkisi olduğu anlaşılıyor. Medyaya yansıyan yorumlarda Bush'un çevresinin Türkiye'yi "karşı tarafa dönebilecek" bir ülke olarak gördüğünün belirtileri var.

Hedef "İsrailleştirme" ise
Bakış açısı böyle olduğundan, Amerikan yönetimi Türkiye'nin Irak'ta söz sahibi olmasını engelliyor. Bu da Türkiye'nin doğrudan ilgi konusu olan sorunlarda da dikkate alınmamasına yol açıyor. En somut örnek, PKK'nın durumu.

Amerikan yönetimi daha önce bu örgütün Kuzey Irak'ta gelişmesinin önleneceği konusunda Türkiye'ye söz vermiş olmasına rağmen sözünün gereklerini yerine getirmedi. Bu da Türkiye'de Bush yönetimine ilişkin güven sorunları yaratıyor.

Biraz daha ileri gidilirse, Amerikan yönetiminin PKK'yı "kullanma" ihtimalini göz önünde tuttuğu için varlığını sürdürmesine ve gelişmesine izin verdiği gibi bir sonuca da varılabilir.

* Amerikan yönetimi Türkiye üzerinde baskı kurarken bütün imkânlarını kullanmaktadır. Sezer'in Suriye gezisine, gezinin iptalinin söz konusu olamayacağı bilinerek tepki gösterilmiştir.

Bunun anlamı, Amerikan baskısının daha da yoğunlaşarak süreceğidir. Bu politikanın ucunda Türkiye'nin "İsrailleştirilmesi" hedefi bulunuyor olabilir. Demek ki, Türk-Amerikan ilişkilerinde daha büyük sorunlar da yaşanabilecektir.