Ormandaki hayvanlarla köydeki köpeklerin arasında bir savaş çıkmış. Sonunda ormandaki hayvanlar barış yapmaya karar vermiş. İçlerinde en hızlı koşan ve en kurnaz olduğunu bildikleri tilkiye dönmüşler:

"Köye git, barış istediğimizi köpeklere bildir."

Tilki "olmaz" demiş, "başka birisi gitsin" . Diğer hayvanların canı sıkılmış, birisi yeni bir teklif getirmiş: "Döndüğünde sana para da veririz."

Tilki "ne kadar" diye sorunca, "100 altın" cevabını almış. Bu para tilkinin gözünü döndürmüş; biraz düşünmüş, sonra cevabını vermiş:

"Doğrusu bir haber götürmek için çok iyi para. Ama bu alışverişte can tehlikesi var. Eğer bana bir şey olursa, köpekler barış mesajını kabul etmez ve beni parçalarsa bu para neyime yarar! Başka enayi bulun."

Molla Camı bu hikâyeden şu hisseyi çıkarmış:

Alçak tabiatlı kimselerden lütuf bekleme, iyilik ve yardım umut etmek, denizin dalgaları arasında bir gemiyi başıboş koyvermek gibidir. Her zaman önce kendi çıkarını, kendi mevkiini, kendi malını düşünen insandan yardım beklemek kendi canını tehlikeye atmaktır. Alçak tabiatlı olanlardan hiçbir şey bekleme, hiçbir şey isteme.

***
Güvercine sormuşlar: "Sen neden iki yavrudan daha fazlasını yapmıyorsun. Bak tavuk ne çok yavru yapıyor. Yoksa senin yavru yapmak elinden mi gelmiyor?"

Güvercin şu cevabı vermiş: "Benim yavrularım gıdalarını annelerinin ve babalarının kursağından alırlar, onların ağızlarından yerler. Tavuk ise yavrularını yapar, çöplüğe bırakır, civcivler çöple beslenir. İki kursaktan ancak iki güvercin yavrusu beslenir, bir çöplükten ise binlerce civciv geçinir."

Molla Camî diyor ki:

Kendi gücünle ve helal rızk ile aileni geçindirmek istiyorsan çok fazla kimseden sorumlu olmaya kalkışma. Kendi gücünün üstünde insan bakmaya kalkarsan yetişemezsin; hem onları iyi geçindiremezsin, iyi geçindirmek için de helale haram katmak zorunda kalabilirsin. Kendi gücünü bil, taşıyamayacağın yükün altına girme.

***
Tilki yavrusu annesine dedi ki: "Anneciğim, bana birkaç hile öğret ki, köpeklerle karşılaştığım zaman onlarla savaşabileyim."

Anne tilki cevap verdi: "Yavrum, dünyada kurnazlık ve hile pek çoktur. Ama en iyisi sen yuvandan çok uzaklaşma. Ne sen köpekleri gör ne de onlar seni görsün."

Molla Camî'nin hissesi:

Alçakların sana husumet duyduğunu bilsen bile onlarla savaşı sen başlatma. Alçaklara karşı hile düşünme, çünkü alçakların hilesi her zaman daha çoktur. Alçaklarla savaşmak yerine onlardan uzak durmak her zaman daha iyidir.