Yeni "rüşvet zinciri" soruşturması tekrar yargıyı gündeme getirdi. Benzer durumlarda olduğu gibi "bütün camia suçlanamaz", "çürük elma varsa ayıklanır", "suçlamaların ardında başka niyetler var" gibi binlerce kez tekrarlanmış beylik kalıplar bir kez daha sıralanıyor.

* Türkiye'de yargı sisteminin "esas olarak" çalıştığına değil çalışmadığına ilişkin kanıt daha fazladır. Bunlardan biri her tarafta, her şehirde pıtrak gibi çoğalmış çetelerdir. Bu çeteler insanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözerler, çek senet tahsil ederler, arazi işlerinde aracı olurlar vs.

Yargının yerine getirmesi gereken, ama getiremediği işlevlerden bazılarını bunlar yerine getirir.

* "Hakimler vicdanlarıyla cüzdanları arasına sıkıştı" sözü eski bir Yargıtay başkanına aittir. Bu sözün kastettiği gerçeklerden biri maddi sıkıntı içinde yaşayan yargıçların, savcıların avukatlığa geçmek zorunda kalmaları, avukatlığa geçince de genellikle "eskiden" tanıdıkları kişilerin vekilliğini almalarıdır.

* "Halkımız avukat tutma hakim tut diyor" sözü de bir eski bakana aittir. Bu sözün kaynaklarından biri de kuşkusuz, bugünkü adalet sistemimizde maddi imkânı olanlarla olmayanlar arasında eşitsizlik olmasıdır. Bunun da yüzlerce, binlerce örneği vardır, herkes böyle birkaç hikâye bilir.

Tam sırasıdır
Bu gerçekler, asıl çoğunluğu oluşturan "adalet insanları"nın çabalarına da zarar vermekte, yine en beylik deyimiyle "çürük elmalar" gerçek sayılarından daha kalabalık görünmektedir.

Son rüşvet soruşturması, yargı sistemine ilişkin bütün eleştirilerin bir kez daha ortaya dökülmesini sağladı. Böylesi "dökülme, saçılma" durumlarında "camia" da elbette kendini savunma pozisyonuna geçiyor.

* Bu "camia" kendi içinde temizlik yapma konusunda bütün mesleklerden daha fazla imkâna sahiptir. Her "camia," kendi içindeki pürüzleri camianın dışındakilerden daha iyi bilir.

Son soruşturma böyle bir temizlik için iyi bir başlangıç olabilir. Ama bugüne kadar gördüğümüz, alıştığımız örneklerde olduğu üzere rüşvet sisteminin "diğer ucuna" ulaşılmadan durumun "idare edilmesi" yoluna gidilirse yargı sistemimizle ilgili eleştiriler ve kuşkular daha da ağırlaşır. Hem "camia" daha çok yaralanır, hem de toplum adalet duygusunu biraz daha kaybeder.