Nermin Bezmen

Nermin Bezmen

-

Geçmişi yakmak ve Madımak

Haberin Devamı

Yeni aldığınız kitaplara evinizde artık yer bulamıyorsanız ve şayet kütüphaneniz için ayrı bir ev kiralayamayacaksanız, ‘entelektüel temizlik’ zamanı gelmiş demektir. Ben de, aylar sonra nihayet, koşuşturmadan üst üste evimde oturabildiğim birkaç günü böyle değerlendirmekteyim. Çok ama çok zorlandığımı söylemeliyim. Çünkü aslında bu kadar senedir bunca kitabın yanı sıra bunca dergiyi, mektubu, davetiyeyi biriktirme sebebim değişmiş değil: huyum... Acısıyla, tatlısıyla her yaşananın, her okunan anlamlı ve kalıcı yazının insanın hafızasında canlılığını yitirmemesi gerektiğine inanan ve bu duyguyla yaşadığım her ‘an’ı biriktiren biri olarak, benim için şu kolilerin içindekileri ayıklamak fizikî olmasının yanı sıra ruhsal bir yorgunluk... ve aynı zamanda zor bir yolculuk. Kitapları ayıklayamıyorum; her birinin içinden, okurken aldığım notlarla dolu kâğıtlar çıkıyor. Hepsi düşünülerek yazılmış, o anki ruh halimi anlatan cümleler. Belki bir daha aynı duyguları hissetmeyeceğim bile ama o gün, o satırları okurken hissetmişim. Onun için o notları saklamam lâzım. Ama sadece notları içinden ayırıp kitabı verirsem, notlar yalnız ve anlamsız kalacak.Oda olmaz. Kitapları tutuyorum.


1971 Yılında bursla Amerika’ya gittiğim seneden biriktirmeye başladığım yüzlerce aile, arkadaş, dost mektubu, kutlama kartı... Önce tek tek ayırmaya uğraşıyorum... Seka’ya gideceklere haksızlık olur diye çok özel olanların dışındakileri de aynı koliye koyuyorum, sonra vaz geçip hepsini birden yeniden kütüphane kutusuna yerleştiriyorum ama sonu yok. Bir kez daha benim için en önemli olanları ayırmaya başlıyorum. Kimileri seneler önce bu dünyadan ayrılmış, kimileri çoktan izini kaybettiğim, kimisi yazdıklarının benden sonra çocuklarımın umurunda dahi olmayacağı arkadaşlar... İçlerinde yazıldığı tarihi anlamlı kılanlar da var, sadece dostane bir ‘merhaba’dan ibaret olanlar da. Ama, sanki, bir gün anılarımı yazarsam hepsinin o devri anlatacak bir rol olduğuna inançla, evirip çevirip bakıyorum. Sonra anlıyorum ki; mektuplardan ayrılamama sebebim, satırlarında ille de unutulmayacak kadar bir derinlik olması değil. Onlara yakınlığım; yazanları yaşamıyorsa dahi, o arkadaşlarımı bana yakın tutuyor olmalarından. Senelerdir açıp okumasam bile, biliyorum ya oradalar. Aynen, ‘Kurt Seyt & Murka’ romanımın sonunda, romanımı yazdığım tarihten neredeyse yarım asır önce bu dünyadan göçmüş olmasına rağmen, dedemin intiharını yazmam gereken bölümde yaşadığım duygu gibi: Yaşamını anlattığım sürece benim için sanki canlanmış olan dedemi kendi ellerimle ölüme gönderiyor gibi hissetmiş ve çok sancılı birkaç gün, parmaklarım tuşlara gidememişti. Ne yazacağımı bilememekten değil, dedemle beraber yaşadığım serüvenin noktalanacağından endişeyle... İşte mektuplar, fotoğraflar da aynı şekilde; onları yok edersem, kendi hayatımdan o dönemi de beraber yok ediyor duygusuna kapılıyorum. Sonunda, kurbanları seçiyorum: sadece kibarlık veya protokol gereği yazışmış olduklarımızı Seka kutusuna atıyorum. Sonra okuduğum zaman gözüme yaş getirmeyen ve olmazsa da fark etmez olanları ayırıyorum. Ardından bir iş veya kişisel bağlantı için kalem kullanmış olanları gönderiyorum koliye. İsmini hiç hatırlamadıklarım var, neden yazmışlar bilmem, onlar da yolcu... Sırada gazete kupürleri, dergiler, mecmualar var. Şahsımı, ailemi özel olarak ilgilendireceklerin dışında devrinin hatırlanası olaylarını aktaran her şeyi saklamışım. Sayfalar yaşlarına göre farklı renklerde ve kokularda. Sararmış, kurumuş, mürekkep kokuları yaşlanmış sayfalar. Ayıklamaya başlıyorum. Yine birçoğu yaşamayan veya elini ayağını çekmiş, köşesinde yaşamaya başlamış nice eski tanışın yüzleri resmi geçit yapıyor, hayat hikâyeleri ile birlikte. Sadece satırlarda olan değil, benim bildiğim hayat hikâyeleri ile. Seçimler, değişen kabineler, ihtilâller, mahkemeler, sosyal, siyasî kavgalar, gerçek aydınlarımız tarafından bugünü o günden haber veren kehanet gibi söylemler, örümcek kafalarca dillendirilen yalan ve inkârlar, yobazın yobazlık, dindarın din, özgürlükçünün özgürlük, emekçinin hak, sanatçının imkân, zenginin yat, fakirin ekmek, öğrencinin âdil okuma hakkı arayışı... hepsi Seka kolisinin yanında dönüp duruyor. Kuyruk bitiyor gibi... derken aynı yerden devam ediyor... Bir yılı daha geçti Sivas katliamının... Madımak Oteli'ni düşünüyorum ve içinde yanan güzel insanlarımızı... Sanırım, bir müddet hiçbir şeyi yakamayacağım...

DİĞER YENİ YAZILAR