Düne kadar parti liderliğinden Çankaya'ya çıkan cumhurbaşkanları "başkanlık rejimi" isterlerdi.
AKP bunu şimdiden istiyor. Partisi Tayyip Erdoğan'ı cumhurbaşkanı yapacak oy gücüne sahiptir. Ama onlar Özal ve Demirel'in yaptığı cumhurbaşkanlığının peşinde değiller. Gönüllerinde, yürütme erkinin de başı olacak bir başkan yatıyor.

Adalet Bakanı Çiçek, işaret fişeğini Mersin'den fırlattı. Nisan ayında cumhurbaşkanının yetkilerini daraltan bir anayasa değişikliğine hazırlanıyorlar: "Türkiye'de parlamenter sistem olacaksa cumhurbaşkanının yetkileri sembolik olacaktır. Ancak yarı başkanlık sistemi olacaksa bu yetkilerin daha fazlası verilebilir, fakat o zaman halk seçmelidir."

Şartları ne?
Türkiye etkin yönetim arayışına sürüklendiği her dönemde değişim özlemi çekmiştir. Biz de bu değişimi savunmuştuk. Yarı başkanlık sisteminin yararına yine inanmakla beraber şimdi aceleye getirilirse büyük sıkıntılar, hatta çalkantılar yaratacağından korkarız. Başkanlık ve yarı başkanlık sistemi paylaşma kültürü ister. AKP yarı başkanlık projesini, milletvekillerini lider kulu olmaktan kurtaracak düzenleme ile getirmek zorundadır. Bunu iki turlu seçim güvence altına alabilir.

Eş zamanlı olarak yargının bağımsızlığını gerçekten garanti altına alacak reformu da yapmak zorundadır. O zaman halkın seçtiği cumhurbaşkanı, teknisyen bakanları ile uyum içinde çalışır, güçlü bir meclis onu denetler, bağımsız yargı da rejimin güvencesi olur.

Önce güven
Ama dikkat; yargıya güvenmediği için dokunulmazlığını seçilmese bile ömür boyu sürdürmek hayali kuran bir zihniyetle yola çıkılamaz. Milletvekillerinin suç dosyalannı yargıya göndermeyip dönem sonuna kadar dondurma ayıbını göze alan bir iktidarın ipiyle kuyuya inersek karanlıkta kalabiliriz. AKP Mart seçimlerinde oylannı yüzde 40'ın üstüne de çıkarsa toplumsal mutabakat aramalıdır ve kendisine atfedilen şüphelerden arınmalıdır. Dokunulmazlıklar daraltılmadığı, laik cumhuriyetin Müslüman bir yapıya dönüşmesi zamanının geldiğini savunan biri Başbakanlık Müsteşarı koltuğunda oturmaya devam ettiği müddetçe, iktidar ihtiyaç duyacağı gücü kazanamayacaktır.

Sistemi değiştirmeden önce AKP kafayı değiştirdiğine milleti inandırmak zorundadır.