Kıbrıs'ta onurlu bir barışa ulaşma umutları arttı. Denktaş'ın bile dün havası değişti. Türk tarafının siyasi eşitlik, güvenlik ve garantiler konusundaki değişiklik taleplerini önemli ölçüde karşılayan dördüncü Annan planını değerlendirirken Rauf Denktaş şöyle dedi:

"Kıbrıs Türklerine 1963-74 yıllarını yaşatmayacak bir anlaşmanın yapılması gerekiyor. Bunun için uğraşıyorlar. İnşallah başarırlar.."

AB'nin genişlemeden sorumlu komiseri Verheugen de 1 Mayıs'tan önce uzlaşma şansının arttığını düşünüyor.

Garantiler iyi
Planın temel bazı ilkeleri şöyle:

* 2011 yılına kadar 6'şar bin Türk ve Yunan askeri adada kalacak. Sayı, sonraki 7 yıl içinde 3'er bine ve ardından Yunan askerleri 900, Türk askerleri 650'ye inecek. Türkiye bu arada AB üyesi olursa asker sayısı daha önce düşürülecek.

* Kurucu devlet meclisinde 24 Türk, 24 Rum senatör olacak, AB'de iki kurucu devlet birlikte temsil edilecek.

* Türkiye kökenli 45 bin KKTC vatandaşı adada kalacak.

* Plan AB müktesebatına eklenecek, Rumların tazminat başvuruları dondurulacak.

* Kuzey'e geçecek Rumların sayısı 19 yıl Türk nüfusun yüzde 18'ini aşamayacak. (Bu oran önceki planda yüzde 21 idi.)

* Başkanlık Konseyi'nde 6 Rum ve 3 Türk bulunacak. Karar alınabilmesi için en az bir Türk üyenin kabul oyu kullanması gerekecek.

* Federal hükümet 3 Rum, 3 Türk bakandan oluşacak. Avrupa Parlamentosu'na 4 Rum ve 2 Türk milletvekili gidecek.

* Türk tarafının elindeki toprak yüzde 36'dan yüzde 28'e düşecek.

Son plan Rum ve Yunan tarafında yenilgi duygusu yarattı. Basın Annan'ın Türk tarafını tatmin ederken Rumlara hemen hiç bir şey vermediğini söyleyerek kıyamet koparıyor. Denktaş'ın muhalif tavrı iç kamuoyunda bile tepki görüyordu ama planı Türk tezlerini gözeten bir yaklaşımla düzelten BM Genel Sekreteri üstünde Denktaş faktörünün ciddi etkiler yarattığını kabul etmemiz gerekiyor.

Geçse, geçmese
Plan bu haliyle Kuzey Kıbrıs'taki referandumdan geçebilir. Kıbrıs'ın birleşmiş olarak AB üyesi olması tabii ki en iyisidir. Ama düşük de olsa Rum kesiminin referandumda "hayır" demesi ihtimali mevcuttur. Buna rağmen o ihtimalin karşı tarafa riskleri daha fazla olacaktır. Çünkü sorumluluğu bize ait olmayan bir karar yüzünden Türkiye'ye AB'den müzakere tarihi verilmemesi düşünülemez.

Ayrıca KKTC de Rumların "hayır" ından sonra dünyanın tanımadığı ve ambargolarla dışladığı bir ülke olarak kalmaya devam edemez. Otuz yıldır Türkiye'nin tüm enerjisine ipotek koyan Kıbrıs engelinden kurtulmanın eşiğinde yaşıyoruz.