Çok dikkatli bir okuyucum, bu konudaki hassasiyetimi bildiğinden olmalı, geçenlerde bir gazetede çıkan haberi bana göndermiş. Haber aynen şöyle:

"25 Nisan'daki Anzak Günü'nde her yıl binlerce Avustralyalı, Çanakkale Savaşı'nda ölen dedelerini anmak için Türkiye'ye gelirdi. Bu yıl Gelibolu'daki şehitliğe ve Anzak Köyü'ne girişte ücret alınacak. Avustralya basını buna, 'Dedelerimizin mezarını ziyaret etmek için para mı ödeyeceğiz?' diyerek büyük tepki gösterdi."

Bu konudaki son gelişmelerden hiç haberim yok. Yörede yıllardır dolaşmışlığım vardır. Özellikle Anzak mezarları çok değişik noktalara yerleşmiş, tertemiz ve bakımlı bir biçimde her an ziyarete hazır durumda, bakım altındadırlar.

Temiz ve bakımlı
Örneğin sahil boyunca Büyük Kemikli'ye doğru ilerlediğinizde, denize sıfır birçok Anzak mezarına rastlarsınız, ayrıca yolun sağ tarafına düşen noktalarda da benzer mezarlarla karşılaşırsınız. Dağlara doğru çıkarsanız, o bölümlerde de hazırlanmış Anzak mezarlarına rastlamak mümkündür. Gemiden yapılan çıkarmalarla sahil şeridi boyunca sıralanmış Anzaklara, karşılarında yükselen dik ve keskin tepeleri aşabilmek için her taraftan mücadeleye girmeleri emredilmiş ve malûm son, onları bulmuştur.

Gerek Fransız, gerek İngiliz, gerekse Anzak mezarlıkları kendi hükümetlerinin sağladığı maddi imkânlarla son derece muntazam bakılmakta, çimenleri biçilmiş, bitkileri budanmış, zararlı otları toplanmış, tertemiz bir halde tüm yıl boyunca çiçek gibi, ziyaretlere hazır beklemektedirler.

Alçıtepe ile bizim Seddülbahir köyleri arasında asfalt yoldan bakıldığında hiç belli olmayan kaç mezarlık daha vardır ki, yılın herhangi bir günü ağaçlıklı yollardan girip yaklaşsanız aynı temizlik ve bakımla karşılaşırsınız.

Belli başlı İngiliz, Anzak ve Fransız mezarlıklarının yöre halkından meydana gelen belirli personeli, müdürleri ve çalışanları vardır. Bu kişiler maaşlarını üç hükümetten alırlar ve emeklilikleri geldiğinde de o ülke şartlarına göre emekli olurlar.

Şimdi yeni bir yönetmelikle Anzak mezarlarını geçerek Büyük Kemikli'ye doğru gidecek olunsa, mezarlar için ücret mi ödenecektir? Yol boyunca kim kimi, nasıl kontrol edecektir? Çünkü arabanızı tam mezarın önünde park edip iki adım sonra mezarı ziyaret edebilmek mümkündür. Bu mezarların bakımı bizim hükümetlerimize ait olsa, meydana gelecek masraflar için böyle bir ücret talep edilebilir. Ancak her ülke zaten kendi masrafını kendi karşılıyor. Ziyaret ücreti almak doğru mudur?

Ücret alınmamalı
Belki de benim bilmediğim bir neden var. Bilemediğim durumlar da olabilir. Dışarıdan baktığımda bence bu ziyaretler için ücret alınmamalıdır. İki günlüğüne dedelerini ziyarete gelen Avustralyalı gençleri görenler, bu insanların hiç de büyük maddi güçlere sahip kişiler olmadıklarını anlar. Zaten çoğu çayır, çadır ve çimende konaklamakta, tost yiyerek karın doyurmaktadır. Onların en büyük hedefi, şafak vakti yapılan dualarda hazır bulunup, dedelerine saygılarını sunmak. Bu konuda hükümet bir açıklama yaparsa çok memnun oluruz.