Mühür, özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı ve noter tarafından tasdik edilen kişiye özel bir imza niteliği taşıyor. Üzerinde kişinin ad ve soyadının yer aldığı mühürler, banka işlemlerinden noter işlemlerine, resmi evraklardan çeşitli kamu hizmetlerine kadar birçok alanda kullanılabiliyor.

Bir dönem Rize'de özellikle çay üreticilerinin vazgeçilmezleri arasında yer alan mühürler, okuryazarlık oranının artması ve dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte eski önemini büyük ölçüde yitirmiş olsa da günümüzde halen ihtiyaç duyulan durumlarda kullanılmaya devam ediyor.

Yaklaşık 40 yıldır mühürler yapan Muhittin Memişoğlu, bir zamanlar Rize merkezde 16 mühürcünün hizmet verdiğini, bugün ise bu mesleği sürdüren tek kişinin kendisi olduğunu söyledi. Özellikle okuma yazma bilmeyen vatandaşların resmi işlemlerde kullandığı mühürlerin geçmişte yoğun talep gördüğünü belirten Memişoğlu, teknolojinin gelişmesiyle birlikte mesleğin eski önemini kaybettiğini ifade etti.

81 yaşında olmasına rağmen her sabah kravatını takıp ceketini giyen Memişoğlu, taburesini ve küçük çalışma masasını alarak Kuyumcular Sokağı'ndaki yerine geliyor. Tabelasını asıp yerine oturan Memişoğlu, sabırla müşterilerini bekliyor.

Mesleği amcasından öğrendiğini anlatan Memişoğlu, geçmişte mühürcülüğün çok daha yoğun bir iş kolu olduğunu belirtti. Memişoğlu, "Daha önceden amcam yapardı bu işi. Ben de amcamdan öğrendim. Burada sadece amcam yoktu, toplam 16 kişiydiler. Mühürcülük yaparlardı. Şimdi ise bir tek ben kaldım" dedi.

Mühürlerin özellikle imza atamayan vatandaşlar için resmi imza yerine kullanıldığını ifade eden Memişoğlu, banka, noter ve çeşitli resmi kurumlarda mühürlerin halen geçerliliğini koruduğunu söyledi.

ÇAYKUR dijitale geçti, talep azaldı

Geçmişte en büyük müşteri grubunun çay üreticileri olduğunu belirten Memişoğlu, ÇAYKUR'un kayıt ve ödeme işlemlerinde mühürlerin yoğun şekilde kullanıldığını söyledi. Memişoğlu, "Eskiden işler çok yoğundu. Günde 150-200 mühür yazardık. Çay defterlerinde, para alırken, kayıt işlemlerinde mühür kullanılırdı. ÇAYKUR işlemlerini bankacılık sistemine taşıyınca bu ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalktı" diye konuştu.

Rize'de mühürcülük mesleğinin gerilemesinde dijitalleşmenin önemli rol oynadığını ifade eden Memişoğlu, günümüzde mühürlerin daha çok imza atamayan vatandaşlar tarafından kullanıldığını kaydetti.

Bir masa ve bir sandalyeyle 40 yıl

Mühür yapımının ince işçilik gerektirdiğini belirten Memişoğlu, kişinin ad ve soyadını özel malzeme üzerine işleyerek, resmi imza niteliği taşıyan mühürler hazırladığını söyledi. Yaklaşık 40 yıldır aynı noktada hizmet verdiğini ifade eden Memişoğlu, "Bir masa ve bir sandalye yeterli. Sabah bankalar açıldığı saatlerde işimin başına geçiyorum. Vatandaşın ihtiyacı olduğunda burada olmaya devam ediyorum" ifadelerini kullandı.

Mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu belirten Memişoğlu, bugün Rize'de bu işi aktif olarak yapan tek kişi olduğunu, zaman zaman ihtiyaç halinde yetiştirdiği eniştesinin kendisine yardımcı olduğunu sözlerine ekledi.