Türkiye'de su ürünleri alanında coğrafi işaretli ilk ürün olan ve 3 bin yıllık geçmişe sahip Sinop Lakerda'sına yönelik Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı desteğiyle kurulan Lakerda ve Su Ürünleri Üretim Tesisi'nde üretim başladı.
Sinop Ticaret ve Sanayi Odası tarafından hazırlanan "Lakerda ve Su Ürünleri Üretim Tesisi Projesi"ne Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü'nün Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında Kuzey Anadolu Ajansı Kalkınma Ajansı (KUZKA) tarafından sağlanan destekle Sinop'ta, Lakerda ve Su Ürünleri Üretim Tesisi kuruldu. Proje kapsamında kurulan tesiste, Sinop'un coğrafi işaretli ürünü olan lakerda ile birlikte işlenen hamsi ve somon gibi deniz ürünleri paketlendikten sonra iç ve dış pazarlara sunuluyor.
3 bin yıllık geçmişe sahip lakerda, ekonomiye kazandırıldı
Yılda 15-20 ton arasında lakerda üretimi yapılan Sinop, ülke üretiminin yaklaşık yüzde 25'ini karşılıyor. Lakerda üretiminde Türkiye birincisi olan Sinop'un bu alandaki potansiyeli, kurulan tesisle ekonomiye kazandırıldı.
Modern üretim teknikleri ve yenilikçi yaklaşımlarla faaliyet gösteren tesiste, bölgeye özgü su ürünlerinin işlenerek daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi ve bu sayede hem yerel ekonomiye hem de sektörel rekabet gücüne önemli katkı sağlanması hedefleniyor.
Sürdürülebilir üretim için modern altyapı kuruldu
Proje kapsamında tesiste ilk olarak verimli bir üretim sağlamak üzere içinde soğuk odaların, marine kazanlarının ve konveyörlerin yer aldığı makine ve ekipman yatırımları yapıldı.
Lakerda ile birlikte palamut, hamsi ve somon gibi deniz ürünlerinin marine edilerek işlenebildiği tesiste, modern teknolojiye sahip üretim hattı kuruldu. Nitelikli üretim için çalışanlara yönelik 60 saatlik eğitim programı uygulandı. Üretilen ürünlerin pazarda markalaşmasını sağlamak ve tutundurmak üzere markalaşma ve görünürlük çalışmalarına başlandı.
Sinop başta olmak üzere bölgesinde ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı sunması beklenen projeyle, su ürünleri sektöründe katma değerli üretim teşvik edilirken, bölge halkına da yeni istihdam fırsatları sunması hedefleniyor.
"Sinop, Türk somonu üretiminde Türkiye'de önemli bir noktadadır"
Sinop'ta SOGEP kapsamında hayata geçirilen tesisin lakerdanın markalaşması için önemli olduğunu vurgulayan KUZKA Genel Sekreteri Mehmet Akif Eraslan, "Yerel değerlerimizin ekonomik ve sosyal kalkınmaya etkisini artırmak amacıyla Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı'ndan sistematik bir şekilde destek sağladığımız Lakerda Üretim Tesisini bugün yerinde inceledik.
Tesisin, kadın istihdamından sosyal kalkınmaya olumlu etkilerini birlikte müşahede ettik. Proje fikrinin geliştirilmesi, uygulama süreci ve pazarlama destekleri, markalaşma çalışmaları gibi sistematik bir şekilde her noktasın yer aldık. Bu sürece Kalkınma Ajansı olarak Ticaret Odamızla birlikte yürütüyoruz.
Lakerda'nın yeni pazarlara ulaştırılması noktasında çalışmalarını görüyoruz. Sinop'un önemli bir ürünü. Avrupa Birliği Coğrafi İşaret Tescilli süreci de devam etmekte. Bunu festivalleriyle destekliyoruz. Su ürünleri sektörü bizim özellikle devletimizin makro boyutta da destekler sağladığı bir sektör. Rekabetçi üstünlüğümüz olan bir alan. Sinop bu konuda öne çıkıyor. Türk somonu üretiminde önemli bir noktadayız.
Ülkemizde üretilen somonun yaklaşık yüzde 40'ı Sinop'ta yetiştirilmekte. Bunu önümüzdeki dönemde de farklı destek mekanizmalarıyla destek sağlamaya devam etmeyi düşünüyoruz. Bu konuda Sanayi Teknoloji Bakanlığımızın da özelleştirilmiş programları var. Yerel Kalkınma Hamlesi programı gibi. Önümüzdeki dönemde de Kalkınma Ajansı olarak Sanayi Teknoloji Bakanlığı'mız ile sürecin her aşamasında olmaya devam edeceğiz. Fikri boyutta da mali boyutta da desteklerimiz devam edecek" dedi.
"Zincir marketlerde ayrıcalıklı ürün olarak satışı yapılıyor"
Sinop Ticaret ve Sanayi Odası'nın ürüne talep geldikçe üretimini arttırma şeklinde bir yaklaşımı olduğunu söyleyen Eraslan, "Projemiz, Seanop Su Ürünleri şirketimizin içerisinde kurgulanmıştır. SOGEP ile kurduğumuz Lakerda tesisinde altyapıyı da etkin bir şekilde kullanmamıza imkan sağlıyor. Burada depolama, şoklama tesislerimiz mevcut.
Lakerda'nın sezonluk üretim potansiyeli göz önünde alındığında pazara yönelik tutundurma çalışmaları yapmaktayız. Ciddi talepler var. Yereldeki firmalarımız ile ilimizde faaliyet gösteren zincir marketlerde şu anda lakerdanın satışına başlanmıştır. Bu konularda Ticari Sanayi Odamızda birlikte çalışmalar devam ediyor" diye konuştu.
"Zincir marketlerle yapılan görüşmeler sonrasında Lakerda'nın satışını tüm Türkiye'ye gerçekleştireceğiz"
Yerel ürünlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusunda önemli çalışmalar yürüttüklerini vurgulayan Sinop TSO Başkanı Salim Akbaş da, "3 bin yıllık bir geleneksel ürünü yarı endüstriyel ürün olarak gelecek nesillere de aktarma planını ortaya koyduk.
2021 yılında Ticari Sanayi Odası olarak bölgemizdeki böyle bir ürünün coğrafi işaretini alma ile ilgili çalışmalar başlattık ve 2023 yılında Kalkınma Ajansı ile ortak yürüttüğümüz proje kapsamında Sinop Lakerdası olarak Türkiye'de tesis edilmiş ilk deniz ürünleri coğrafi işaret ürünü olarak kayıtlara geçti.
Sonrasında bunu Avrupa coğrafi işaret için de müracaatta bulunduk, halen projemiz Avrupa Birliği Komisyonlarında görüşülüyor. Umarım bu yıl içerisinde Avrupa Coğrafi İşaretini de almış olacağız. Sadece belgeleri alıp duvarı asmayla bu iş olmuyor. Bunu sürdürülebilir ve pazarlanabilir hale getirmek gerekiyordu.
Öncelikle elimizdeki düzenlenen festivalde ürünümüzün tanıtımını yaptık. Sonrasında il dışına çıkarken hediyelik ürün olarak bu ürünü eşe, dosta, arkadaşlara gönderdik. Son dönemde de Sinop işletmesi fabrikası içerisinde bununla ilgili bir üretim bandı kurduk. Yine Kalkınma Ajansımızın destekleri SOGEP Projesi adı altında Lakerda Üretim Tesisi kurduk.
Lakerda geleneksel bir ürün, geleneksel anlayıştan uzaklaşmadan üretim hedefimizi ortaya koyduk. Bunu yaparken daha hijyen şartlarda daha kaliteli ürün üretime ile ilgili bir üretim bandını oluşturduk. Ürünün tanınabilirliğini arttırma ile ilgili de hem internet sitelerimizde hem bizimle paydaş olan diğer kurum ve kuruluşların internet sitelerinde ürün tanıtımlarını yaptık.
Son günlerde de önce yerel markette ilimizde faaliyet gösteren 5 mağazada bu ürünün satışını 15 gündür raflarına koydular ve ciddi anlamda bir karşılık olduğunu gördük. İnternet satışlarımız zaten vardı. Bunu da biraz profesyonelleştirdik. Sosyal medyadan ziyade e-ticaret portalına çevirdik. Bunun avantajı şu oluyor.
Bir kere güvenilir bir site olması bile müşteriler ya da ürünü talep edenler daha güvenli bir şekilde kredi kartıyla alışverişlerini yapabiliyorlar. Ürünün kalitesi üzerinde konuşmaya çok gerek yok. Tadıldığında yiyenlerin hepsi bugüne kadar yediklerinin en kaliteli ve en hijyen olarak üretilmiş ürün olduklarını kendi beyanlarla bize geri dönüş yaptıklarını da gördük.
Umarım bu ürün bundan sonraki dönemde sadece yerel market ve internet sitesi üzerinde değil şu an görüşmelerini sürdürdüğümüz bazı zincir marketler var. Bunlarla da önümüzdeki günlerde sözleşmelerimizi yapacağız ve bu ürünü tüm Türkiye'de satılabilir bir hale getireceğiz" şeklinde konuştu.