Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yürütülen envanter ve fotokapan çalışmalarında popülasyonlarının hızla arttığı tespit edilen ayılar, yerleşim yerlerine kadar inerek bölge halkında büyük tedirginlik yaratıyor. Yiyecek arayışının ötesinde yerleşim alanı arayan ayılar; yayla evlerine, arı kovanlarına ve tarım arazilerine zarar verirken, kırsaldaki insanlarla karşı karşıya gelerek ölümlü ve yaralanmalı saldırılara neden oluyor.
Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yapılan envanter çalışmalarında önceki yıllara göre sayılarının hızla arttığı belirlenen ayılar, yerleşim alanı bulmak için indiği ilçe, köy ve kent merkezlerinde yaşayanları tedirgin ediyor.
Yiyecek arayışındaki ayılar, yayla ve mezra evlerinin yanı sıra arı kovanlarına zarar verirken, kırsalda karşılaştığı kişilere de saldırabiliyor. Bölgede ayı popülasyonunun özellikle son yıllarda arttığına dikkati çeken uzmanlar, ayıların açlıktan değil, popülasyon artışı kaynaklı alan daralması nedeniyle yerleşim yerlerine kaydığını belirtiyor.
‘AYILAR AÇ KALDIĞI İÇİN DEĞİL, ALAN ARAYIŞI İÇİN SAHAYA İNER’
KTÜ Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şağdan Başkaya her yıl popülasyondaki artış nedeniyle kent merkezlerine inen ayıların ölümlere ve ciddi yaralanmalara neden olduğunu belirterek, kontrollü avlanma çağrısında bulundu. Prof. Dr. Başkaya, “Ayı popülasyonundaki artış devam ediyor. Arttığını da yıllardır yaptığımız envanterler ve çalışmalarla ortaya koyuyoruz. Bugün fotokapan çalışmaları ve diğer sayım teknikleriyle beraber belli bölgelerde ayıların ne durumda olduğunu kendimiz sürekli takip ediyoruz. Farklı bölgelerdeki arazilere bakıyoruz. Ayı popülasyonu her geçen yıl artıyor. ‘Aç kaldığı için şehre indi’ diye söylemler duyuyoruz.
Ayı aç kaldığı için ilçe merkezine inmez. Köylümüz de bu artışın farkındadır. 10 milyon insan 1927’de kırsalda yaşıyordu bugünse 5 milyon insan yaşıyor. Bugünün 5 milyon insanı kırsalda ayının alanına daha az giriyor. Etkileşim ve insan-ayı kavgası eskisi kadar değil. Ayıların daha fazla otlak alanı var. Ayı çoğunlukla otobur bir hayvandır.
Ayıların yüzde 10’u et yer. Ayı aç kaldığı için değil, popülasyonu arttığı için ilçe merkezine iniyor. Ormanda başka ayılar var ve alanı sahiplenmişler. Alan daralması yaşanıyor ve doğan ayılar büyüyor. Her yerin sahibi var bu yüzden başka alanda yer arıyor. Orman alanının dışına çıkmasının sebebi popülasyonun artmasıdır, alan arayışı için saha dışına çıkıyorlar” diye konuştu.
‘TÜRKİYE’DE YILDA 2 KİŞİ AYI SALDIRISI SONUCU ÖLÜYOR’
Bölgede birçok insanın ayı ile karşılaştığını ve ayılardan kurtulmak için kendi çözüm yollarını bulmaya çalıştığını anlatan Prof. Dr. Başkaya, “Türkiye’de yılda 2 kişi ayı saldırısı sonucu ölüyor, birçok kişinin de kalıcı hasar aldığını görüyoruz.
Ciddi ölümler ve yaralanmaların olduğu ülkede tedbir alınmalıdır. Romanya’da ciddi saldırılar sonucunda 500 ayının avlanmasına izin çıktı. Hırvatistan’da yılda 150 ayı avlanıyor. Çok ayıya denk gelebileceğiniz Finlandiya’da av için yılda 150-300 kota veriliyor. Amerika Birleşik Devletleri, 40-50 bin civarında kara ayı avlıyor.
Artan popülasyonda insanlarla karşılaşması her an gerçekleşebiliyor. Ayı Artvin’de, Trabzon’da, Tunceli’de Kastamonu’da da avlanıyor. Vatandaş ayıdan kurtulmak istiyor. Buna çözüm üretilmelidir, sayımları yapmalı ve ne kadar ayının avlanacağı tespit edilmelidir” diye konuştu.