Kırıkkale'nin Yahşihan ilçesinde geçmişi yaklaşık bir asra dayanan coğrafi işaretli Kılıçlar soğanının hasadı başladı. Ürünün tarladan sofraya uzanan yolculuğunda mevsimlik tarım işçileri yoğun emek harcıyor.
İlçeye bağlı Kılıçlar köyünde sabahın erken saatlerinde tarlalara gelen kadınlar, topraktan çıkarılan soğanları temizliyor, boylarına göre ayırıyor ve torbalıyor. Mevsimlik olarak tarım işlerinde çalışan kadınlar, hasat döneminde gün boyu tarlada çalışarak kazandıkları yevmiyeyle aile bütçelerine katkı sağlıyor. Güneşin altında saatlerce çalışan kadınlar için Kılıçlar soğanı yalnızca tarımsal bir ürün değil, aynı zamanda önemli bir ekmek kapısı oluyor.
Köyde üretim geleneğinin önemli ürünlerinden Kılıçlar soğanı, yörede nesiller boyunca muhafaza edilerek üretimi sürdürülen ata tohumundan yetiştiriliyor. Kendine özgü aroması ve yüksek pirüvik asit miktarıyla diğer soğan çeşitlerinden ayrılan ürün, Türk Patent ve Marka Kurumuna 2014 yılında yapılan başvurunun ardından Ekim 2017'de coğrafi işaretle tescillendi.
Şubat ve mart aylarında başlayan üretim sürecinde nisan ve mayıs aylarında yabancı ot temizliği yapılıyor. Yaz sonunda olgunlaşan soğanlar, eylül ayından itibaren topraktan çıkarılıyor. Üreticiler, bu yıl Kılıçlar soğanının kilogramını yaklaşık 30 liradan satıyor.
"Günümüz bu şekilde geçiyor"
Mevsimlik tarım işçisi Neslihan Kabadayı (64), hasat boyunca günlerinin tarlada geçtiğini belirterek, "Soğanı önce temiz bir şekilde söküyoruz, ardından temizliyoruz. Boylarına göre ayırıp torbalıyoruz ve torbaların ağzını bağlıyoruz. Bir saat de molamız var. Günümüz bu şekilde geçiyor" dedi.
Yaklaşık 10-15 yıldır tarım işçiliği yapan Nevriye İri (54) de "Sabah kalkıp tarlaya geliyoruz, soğan kesiyoruz. Yaklaşık 10-15 senedir bu tarlalarda çalışıyoruz. Bu iş sürekli değil, mevsimlik olarak yapıyoruz" diye konuştu.
Hasat yaklaşık 20 gün sürüyor
Bahiye Karabier (55), Kılıçlar soğanının üretim sürecinin aylar öncesinden başladığını anlatarak, "Soğan mart ayında dikilmeye başlanıyor. Nisan ve mayıs aylarında otu temizleniyor. Eylül ayının başında da söküm ve kesim işleri başlıyor. Yaklaşık 10 gündür çalışıyoruz ve daha tarlanın birindeyiz. İşlerin bir 10 gün daha süreceğini tahmin ediyoruz" ifadelerini kullandı.
"Buradan ekmeğimizi kazanıyoruz"
Günlük kazançlarıyla geçimlerine katkı sağladıklarını söyleyen Zeliha Sıtkı (50) ise "Günlükçüyüz. Buraya gelip çalışıyor, ekmeğimizi kazanıyoruz. Aynı zamanda orman işçisiyiz. Ormanda da çalışıyoruz, tarlalarda da mevsimlik olarak çalışıyoruz. İş oldukça çalışmaya geliyoruz" şeklinde konuştu.
20 dönümden 70-80 ton ürün bekliyor
Soğan üreticisi Şenol Meşe, Kılıçlar köyünün toprak yapısının ürüne kendine özgü özellikler kazandırdığını söyledi. Meşe, "Bu soğanın damar sertliğine, kalbe ve romatizmal hastalıklara iyi geldiği atalarımızdan beri söylenir. Buranın toprağı da özel. Soğan tohumunu buraya ektiğiniz zaman toprak, ürüne kendine has bir özellik kazandırıyor. Buranın kendine özgü bir toprağı var" dedi.
Bu yıl dönüm başına yaklaşık 4-5 ton verim beklediğini ifade eden Meşe, "Ben 20 dönüm soğan ektim. Toplamda yaklaşık 70-80 ton ürün kaldırmayı bekliyorum. Allah izin verirse, inşallah güzel bir mahsul alacağız" diye konuştu.