Haberin Devamı

Kıbrıs’ta Türk ve Rum liderler arasında bugün başlayacak “yoğunlaştırılmış müzakereler” öncesinde KKTC Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın sunduğu öneri paketi Rum tarafından kabul görmedi. Talat’ın “durgunlaşan müzakere sürecine yeni bir ivme kazandırmak” amacıyla sunduğu öneriler geçen hafta Rum basınına sızmıştı. Rum yönetimi lideri Dimitris Hristofyas’ın dün siyasi parti liderleriyle yaptığı olağanüstü toplantıdan Talat’ın önerilerinin “görüşmeler için zemin olamayacağı ve kabul edilemeyeceği” kararı çıktı. Kararda, önerilerin “iki bölgeli, iki kesimli, BM Güvenlik Konseyi kararlarında tarif edildiği şekliyle siyasi eşitliğe sahip, tek egemenliği, tek uluslararası temsili ve tek vatandaşlığı bulunan federasyon çözümü yönündeki uzlaşılmış çözüm zemininin çok dışında olduğu” savunuldu.

’Türkiye’nin oyunu’

Rum sözcü Stefanos Stefanu, “Bu öneriler görüşme zemini olamaz. Görüşmede önerilerin Türkiye’nin iletişim oyunu olduğu tespitine varıldı” dedi.

Toplantıdan sonra açıklama yapan, hükümetin en büyük ortağı AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu, “Türk tarafının tavrı tahrik edici” derken, DİKO lideri Marios Karoyan, “BM’nin bütün kararları ve her türlü uluslararası meşruiyetin mantığına aykırı” ifadesini kullandı. Hükümetin bir diğer ortağı EDEK Başkanı Yannakis Omiru, önerileri “kışkırtıcı ve alaycı” diye niteledi.

Ancak Rum basınına göre, bu öneriler paketi Hristofyas’ı oldukçak zor durumda bıraktı. Alithia gazetesi, “BM, önerilerin müzakereleri çıkmazdan kurtardığı görüşünde. Şimdi BM, Hristofyas’tan adım atmasını bekliyor ve yabancı diplomatlar da BM ile aynı kanaatte. Hristofyas’ın bundan sonraki hareketleri müzakerelere ivme de katabilir, çıkmaza da sürükleyebilir” yorumunu yaptı. Rum basını, Hristofyas’ın siyasi parti liderleriyle toplanmasını da “zorluğun ve hatta çaresizliğin göstergesi” olarak niteledi.

İki önemli taviz verilmişti

Talat’In sunduğu önerilerde dönüşümlü başkanlık ve ağırlıklı oyla doğrudan seçim konusundaki 2 madde Rum basınında ‘önemli taviz’ olarak yorumlanmıştı. Öneriler şöyleydi:

* Başkanlık dönüşümlü olacak. Rumlar 3 yıl, Kıbrıslı Türkler 2 yıl başkanlık yapacak. Kabinede ise 7 Rum’a karşılık 5 Türk bulunacak.

* Başkan ve başkan yardımcısı ağırlıklı oyla seçilecek. Kıbrıslı Türklerin tamamı Rum aday için oy kullanacak. Kıbrıslı Türk aday için oy kullanacak olan Kıbrıslı Rumların oyları ise önce Kıbrıs Türk oylarının yüzde 10’u, daha sonra da yüzde 20’si oranında hesaplanacak.

* Dışişleri ve Avrupa konuları bakanları aynı toplumdan olmayacak, aynı şey içişleri ve maliye bakanları için de geçerli olacak.

* Başkan veya başkan yardımcısının bakanlar kurulu kararlarını veto hakkı bulunacak. Adada tek egemenlik, tek uluslararası kimlik ve tek vatandaşlık olacak. Ama kurucu devletler üçüncü ülkelerle ayrı ilişki kurabilecek.

* Kıbrıslı Türkler ve Rumların, rekabet ve sigortayla ilgili federal örgütlerdeki oranı 4’e 3 olacak, karar alınması için de her bir toplumun iki temsilcisinin olumlu oyu gerekecek.

* Adada Türk-Yunan dengesini korumak amacıyla, AB üyeliği gerçekleşene kadar Türk vatandaşları da mal, sermaye, hizmet ve kişilerin serbest dolaşımı hakkından yararlanacak.

* Merkezi devletin de kurucu devletlerin de orduları olmayacak. Merkezi hükümetteki polis gücü eşit sayıda Türk ve Rumdan oluşacak.

* İki ayrı FIR (hava sahası) hattı bulunacak.