İngiltere'den Rusya'ya yanıt: Güçlü olacak!

AA |  13 Mart 2018 Salı - 17:49 | Son Güncelleme : 13 03 2018 - 17:49

İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, eski Rus ajanı Sergey Skripal’in zehirlenmesiyle ilgili Rusya'ya verilecek yanıta ilişkin, "Geçen hafta parlamentoda da söylediğim gibi, yanıtımızın orantılı ancak güçlü olduğundan emin olacağız." dedi.


İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson, Skripal’in zehirlenmesine ilişkin İngiliz yayın kurumu BBC'ye  açıklamalarda bulundu.
  
Bakan Johnson, Rusya'nın rahatsız edici davranışlarını, "Suriye'den  Salisbury sokaklarına kadar uzanan kimyasal silahların pervasız kullanımıyla"  sürdürdüğünü söyledi.
 
Olayla ilgili bir açıklama yapması için Rusya'ya verilen sürenin  sonuna kadar beklenmesinin önemine değinen Johnson, "Novichok'un İngiltere  sokaklarına nasıl geldiğini açıklamaları için Ruslara gece yarısına kadar süre  verdik. Açıklamalarını göz ardı edemeyiz. Lahey'deki kimyasal silahlar  gözlemcisinden tam açıklama isteyeceğiz. Bunlar olmazsa, uygulayacağımız bir  önemler paketi var." şeklinde konuştu.
 
Johnson, "İngiliz hükümetinin İngiltere topraklarında masum bir polis  memuruna karşı, halkın masum üyelerine karşı, sinir sisteminde etkili maddenin  kullanımı ve kimyasal silah kullanımı hakkında duyduğu öfkeyi anlamaları önemli.  Geçen hafta parlamentoda da söylediğim gibi, yanıtımızın orantılı ancak güçlü  olduğundan emin olacağız." ifadelerini kullandı.
 
Bir dizi seçenek masada
 
İngiliz basınında yer alan haberlerde, İngiltere'nin Rusya'ya karşı  atabileceği ilk adımın ülkedeki Rus diplomatları sınır dışı etmek olabileceği  belirtiliyor. İngiltere, 2006’da eski Rus ajanı Aleksandr Litvinenko’nun  zehirlenerek öldürülmesinin ardından bu yolu izlemişti. İngiltere’nin o gün  aldığı tedbirler arasında Rus yetkililere vize sınırlamaları getirmek de yer  almıştı.
 
Kamuoyunda diplomatları sınır dışı etmenin yeterli bir karşılık olarak  görülmemesine rağmen Rusya Büyükelçisinin de aralarında olduğu diplomatların  sınır dışı edilmesinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
 
Magnitsky Yasası
 
Ülkede tartışılan ikinci yaptırım seçeneği, İngiltere’de mal varlığı  bulunan Rus zenginlere getirilebilecek kısıtlamalar olarak öne çıkıyor. İngiliz  parlamentosunun Dışişleri Komisyonu Başkanı Tom Tugendhat’ın gündeme taşıdığı  öneriye göre İngiltere, Rusya vatandaşlarına ait kaynağı izah edilemeyen mal  varlıklarına el koyabilir.
 
Bu kapsamda, ABD’nin 2012’de yürürlüğe koyduğu Magnitsky Yasası’nın  bir versiyonu İngiliz parlamentosunda görüşülmekte olan Yaptırımlar ve Para  Aklama ile Mücadele Yasası'na ilave edilebilir. Buna göre, adı yolsuzluğa ve  insan hakları ihlallerine karışan Rusların mal varlıkları dondurulabilir, bunlara  karşı seyahat kısıtlamaları uygulamaya konulabilir.
 
İlk kez Dışişleri Bakanı Boris Johnson tarafından gündeme getirilen  bir öneri de Rusya’da yapılacak Dünya Kupası’na İngiliz yetkililerin katılmaması  şeklinde. Daha ileri gidip, İngiltere Milli Takımı'nın Dünya Kupasını boykot  etmesi önerileri de ortaya atılıyor.
 
Rus televizyonuna yasak
 
İngiltere’de geniş yapılanması bulunan Russia Today televizyonunun  kapatılması da bir diğer seçenek olarak dile getiriliyor. Ülkede medyayı  denetlemekten sorumlu kuruluş Ofcom, Başbakan Theresa May’in yarın yapması  beklenen açıklamadan sonra Rus televizyonunun lisansının gözden  geçirilebileceğini duyurdu.
 
İngiliz basınına göre Avrupa Birliği’nin Rusya’ya Ukrayna krizini  takiben uygulamaya başladığı mali yaptırımların artırılması da gündeme gelebilir.  Ancak Macaristan, İtalya ve Yunanistan gibi AB üyelerinin bu yaptırımların  yumuşatılmasından yana tutum aldığını hatırlatan bazı yorumcular, İngiltere’nin  bu konuda AB içinde destek bulmakta güçlük çekebileceği görüşünde.
 
5. madde ihtimali
 
İngiltere’nin konuyu NATO’ya taşıması da ihtimaller arasında.  Rusya’nın İngiltere toprağında “yasa dışı güç uyguladığı” iddiasından hareketle  atılabilecek böyle bir adımın, ittifakın 5. maddesinin işletilmesini gündeme  getirebileceği savunuluyor.
 
NATO üyelerinden birine yapılan saldırının bütün üyelere yapılmış  sayılmasını öngören 5. madde, ittifakın tarihinde sadece 11 Eylül saldırılarının  ardından ABD’nin talebiyle uygulandı.
 
Rusya’ya karşı yaptırım kararı alınması durumunda May’in bunları yarın  parlamentoda yapılacak haftalık “Başbakana Sorular” oturumunda ilan etmesi  öngörülüyor. Yaptırımların sertliğinin de İngiltere’nin uluslararası arenada  konuyla ilgili gördüğü destekle orantılı olacağı belirtiliyor.
 
İngiltere Başbakanı Theresa May’in dün parlamentoda yaptığı konuşmada,  Skripal’in zehirlenmesinde Rus tipi askeri nitelikte, sinir sistemi üzerinde  etkili bir kimyasal kullanıldığının kesinleştiğini ve olayda Rusya’nın dahlinin  kuvvetle muhtemel olduğunu açıklamıştı.
 
İki ülke arasındaki gerilimin tırmandığı olayla ilgili May, Rusya’ya  konuyla ilgili açıklama yapması için bu gece yarısına kadar zaman tanıyarak,  tatmin edici bir cevap alınamaması durumunda bir dizi yaptırım açıklayacağını  bildirmişti.
 
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu sabah May’in iddialarını  “saçmalık” diye nitelendirmişti.
 
Takas edilen casus
 
Rus mahkemesi, İngiltere için casusluk yaptığı suçlamasıyla 2006  yılında Skripal'e 13 yıl hapis cezası verdi. Dimitri Medvedev’in devlet  başkanlığı döneminde affa uğrayan Skripal, 2010 yılında ABD’nin tutukladığı 10  Rus ajanı ile Avusturya'nın başkenti Viyana'da takas edilen 4 casus arasında yer  aldı.
 
Skripal'in daha sonra İngiltere’ye gelerek ülkenin güneybatısındaki  Salisbury’de düşük profilli bir yaşam sürmeye başladığı belirtildi.
 
Rusya, Skripal’in 1990’lı yıllardan itibaren bilgi sızdırdığı İngiliz  dış istihbarat servisi MI6’ya, Rusya’nın Avrupa’daki casuslarının kimliklerini de  ifşa ettiğini öne sürmüştü.
 
Skripal ile kızı Yulia, önceki pazar günü Salibury'da bir bankta  bilinçlerini yitirmiş vaziyette bulunmuştu. Tedavileri süren baba ile kızın  sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu ancak istikrarlı olduğu ifade ediliyor.