Ödemeler yarın başlıyor! Kuruşu kuruşuna hesaplandı! 4 bin 380 lira...

04 Mayıs 2020 Pazartesi - 12:33 | Son Güncelleme : 04 05 2020 - 15:36

Milyonlarca kişinin beklediği gün geldi. O paralar hesaplara yatıyor. Ve belli oldu kuruşu kuruşuna hesaplandı. Herkes ne kadar ödeme alacağını merak ediyor. Kimin ne kadar kısa çalışma ödeneği alacağı, son 12 ayda Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen “prime esas kazançları”üzerinden hesaplanıyor. Bir çalışana 1561 lira da, 4 bin 380 lira da ödeme yapılabilecek. Ödemeler çalışanların İŞKUR’a bildirilen IBAN numaralarına yapılacak, IBAN bildirilmemişse PTT Bank aracılığı ile ödenecek.


Corona virüsten dolayı nisan ayında kapalı kalan iş yerlerinde çalışanların kısa çalışma ödenekleri yarın ödenecek.Mart ayı için ödenek hakkı bulunan ancak daha önce almamış olanlar da mart ayı ödeneklerini nisan ayıyla birlikte alacaklar. Peki kim ne kadar kısa çalışma ödeneği alabilecek?
Corana virüs tedbirleri kapsamında iş yerlerine yönelik ilk kapatma kararı 16 Mart’ta uygulamaya konuldu. Bu tarih itibarıyla tiyatro, gösteri merkezi, konser salonu, birahane, kahvehane, yüzme havuzu, spor merkezi, saunalar, 21 Mart’ta da lokanta, restoran, pastane gibi iş yerleri ile berber, kuaför, güzellik merkezleri, peşinden de alışveriş merkezleri (AVM) ve mağazalar kapatıldı. İmalat sanayiinde birçok fabrikada üretimler 24 Mart’tan itibaren tümüyle durduruldu ya da azaltıldı. 
 
Üretimine, faaliyetine ara veren veya kapatılan işletmelerde çalışanlar için kısa çalışma ödeneğinden yararlanma koşulları kolaylaştırılırken, değerlendirme süreci de hızlandırıldı.
 
Ödenek almak için gereken asgari prim koşulu 600 günden 450 güne, son 120 gün hizmet akdi koşulu da 60 güne indirildi. Kısa çalışma başvurularının değerlendirme süreci hızlandırıldı ve işverenin beyanı esas alınarak ödeme yapılması kararlaştırıldı.
Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk’un açıkladığı son rakama göre, kısa çalışma ödeneği başvurusu yapan firma sayısı 270 bini geçerken bu kapsamdaki çalışan sayısı da 3.2 milyon kişiye ulaştı.
 
ÖDEMELER YAPILMAYA BAŞLANIYOR
 
Mart ayına ait kısa çalışma ödeneği başvurularının bir kısmı tamamlanarak, ödemeler yapıldı. Ancak bu ödemeler sınırlı sayıda kişiye ve çok az süre için yapıldı. Çünkü kısa çalışma ödeneği, iş yerinde faaliyetin/üretimin durduğu tarihten itibaren 8. günden itibaren başlıyor. İlk hafta için kısa çalışma ödeneği verilmiyor. Örneğin 16 Mart’ta kapatılan iş yerlerindeki çalışanlar mart ayı için 23-31 Mart tarihlerini kapsayan 9 gün için kısa çalışma ödeneği alacaklar. 21 Mart’ta faaliyeti durdurulan iş yerlerinde çalışanlar ise mart ayı için sadece 4 gün ödenek alabilecek. Bazı çalışanların mart ayına ilişkin kısa çalışma ödemeleri yapıldı. Fakat büyük kısmı mart ayına ait ödenekleri nisan ayının parasıyla birlikte yarından itibaren alabilecekler.
 
ÖDENEK TUTARI NASIL BELİRLENİYOR?
 
Kimin ne kadar kısa çalışma ödeneği alacağı, son 12 ayda Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilen “prime esas kazançları” üzerinden hesaplanıyor. Ulaşım, yemek gibi ödemelerin bir kısmı prime esas kazanca dahil edilmediği için bu tür ödemeler olan iş yerlerinde çalışanların prime esas kazançları brüt ücretin altında kalabiliyor. Kısa çalışma ödeneği, 12 aylık prime esas kazanç ortalamasının yüzde 60’ı üzerinden bağlanıyor. Bu tutardan, binde 7.59 oranında damga vergisi kesiliyor.Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son oniki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçemez. 
 
Örneğin, asgari ücretle çalışan bir işçinin kısa çalışma ödeneği hesaplanırken, 2020 yılında ocak-mart döneminde aldığı 2.943 TL ile 2019’un nisan-aralık dönemindeki 2.558 TL ay ay toplanıp 12’ye bölünerek, ortalama brüt ücret bulunuyor. Bu şekilde yapılan hesaplamaya göre, hep asgari ücretle çalışan bir işçinin 12 aylık ortalama brüt ücreti 2 bin 622 lira olur. Bunun yüzde 60’ı 1.573 liradır. Bu tutardan binde 7.59 oranında (11.94 TL) damga vergisi düşüldükten sonra 1.561 TL ödeme yapılır.
 
Brüt ücret tutarına göre kimin ne kadar kısa çalışma ödeneği alabileceği, aşağıdaki tabloda yer alıyor.
Kim ne kadar kısa çalışma ödeneği alacak?
 
(TL)
12 aylık ortalama brüt ücret Kısa çalışma ödeneği
2.622                                  1.561
2.943                                  1.752
3.000                                  1.786
3.250                                  1.935
3.500                                   2.084
3.750                                   2.233
4.000                                   2.382
4.250                                   2.531
4.500                                   2.680
4.750                                   2.828
5.000                                   2.977
5.250                                  3.126
5.500                                   3.275
5.750                                   3.424
6.000                                  3.573
6.250                                   3.722
6.500                                   3.870
6.750                                    4.019
7.000                                   4.168
7.250                                   4.317
7.375                                    4.380
 
 
Kısa çalışma ödeneğinden faydalanacak personele, ödeneğin başladığı ilk 7 günlük için İŞKUR kısa çalışma ödemesi yapmayacak, çünkü bu sürenin ücretini işveren ödemek zorunda.Ancak işveren Kanuna göre bu yedi günlük sürede çalışılmayan her gün için ücretin yarısı ödemekle yükümlü. Örneğin; haftalık 45 saat çalışılmayacak süre için 7 gün yarım ücret ödenecek iken, 22,5 saat çalışılmayacak süre uygulamasında ise personelin tam ücreti 3 gün, yarım ücret ise 4 gün ödenecektir. SGK’ya yapılacak bildirimlerde; ödenen yarım ücret asgari günlük ücretin altında ise ücret asgari günlük ücrete çıkarılacak ve fark işveren tarafından karşılanacak.
Çalışanın mağdur olmaması için, çalışanın normal ücreti ile İŞKUR tarafından ödenecek Kısa Çalışma Ödeneği arasında farkın işveren tarafından karşılanması mümkün. Bu ödemelerin bordolarda prim olarak gösterilmesi gerekiyor. Memnuniyetle görüyoruz ki pek çok işveren bu farkı ödüyor. Aşağıda aylık brüt ücreti 3.000 TL olan bir çalışan için ödenmesi gereken tutar yer almakta.
 
 
BAKAN UYARDI: SAKIN AÇIKMAYIN 
 
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt  yaptığı yazılı açıklamada, Kısa Çalışma Ödeneği başta  olmak üzere sunulan hizmetleri suistimal etmek suretiyle kişisel bilgileri talep  ederek kötü amaçlı kullanan kişi ve web sitelerine karşı vatandaşların dikkatli  olmaları gerektiğini belirtti.  Selçuk, açıklamasında, "Kısa çalışma başvuru ve ödeme sürecinde  vatandaşlarımız, kişisel güvenlikleri için kendilerine İŞKUR resmi hesapları  dışında gelen hiçbir e-posta ve  SMS’e itibar etmesinler. Kişisel bilgilerini  resmi kaynaklar dışında 3. kişilerle paylaşmasınlar." uyarısını yaptı.
Siber dolandırıcıların Bakanlık ve İŞKUR'un adlarını, logolarını  taklit edebileceğine, sahte SMS'ler, sosyal medya reklamları, internet siteleri  ve e-postalar ile vatandaşların kişisel bilgilerini ele geçirmeye  çalışabileceğine dikkati çeken Selçuk, şunları kaydetti:  "Kişisel kimlik bilgilerinizi kimseyle paylaşmayın. Sadece  'www.turkiye.gov.tr', 'www.iskur.gov.tr' ve 'www.ailevecalisma.gov.tr' gibi resmi  bağlantılardan bilgi alarak işlemlerinizi bu web siteleri üzerinden  gerçekleştirin. Bakanlığımız ve İŞKUR tarafından yapılan bilgilendirmeler dışında  yapılan açıklamalara itibar etmeyin."