Emeklilik için yüzde 60 şartı...

02 Eylül 2020 Çarşamba - 7:24 | Son Güncelleme : 02 09 2020 - 7:24

Milyonlarca kişiyi çok yakından ilgilendiriyor. Emeklilik için yüzde 60 şartı var. Tek tek gün gün açıklandı. Ancak engellilik ve malullük kavramları zaman zaman karıştırılıyor. Engelli ya da malul kişiler haklarını tam olarak kullanamıyor. peki engelli emekliliği şartları nelerdir? Kimler malulen emekli olur?


Ülkemizde kalıtsal veya sonradan sürekli hale gelen rahatsızlıklarından dolayı engelli veya malulen emekli olmak isteyen yarım milyondan fazla vatandaşımız var. Ancak engellilik ve malullük kavramlarını henüz tam olarak anlamış değiliz. Bu iki kelimenin ne anlam ifade ettiğini bilmediğimizden engelli ya da malul kişiler haklarını tam olarak gözetememekte ve kullanamamaktalar. 
Gazetevatan Yazarı İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Mert Nayır yazdı...
Gelin engellilik nedir, malullük nedir birlikte inceleyelim…
 
Malul Kime Denir? 
 
Malul, sosyal güvenlik başlangıcıyla çalışma hayatına girdikten sonra, herhangi bir hastalık veya kaza sonucu, çalışma veya meslekte kazanma gücünün en az %60 oranında kaybettiğine sağlık kurullarınca karar verilen kişidir. 
 
Malullüğün Temel Kriteri Nedir?  
 
Kişinin çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybına bakılan maluliyet tespitinde, bu duruma sebep olan hastalık veya kazanın sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra meydana gelmesi gerekir. 
Doğuştan veya sonradan meydana gelen herhangi bir hastalık ya da kaza sonucu oluşabilen engellilik tespiti ise malullükten bağımsız bir durumdur. 
 
Malullük Tespiti Nasıl Yapılır? 
 
Sigortalıların malul olup olmadıklarının kararı, yetkili hastanelerin düzenlediği sağlık kurulu raporu esas alınarak sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde kurum sağlık kurulunca verilir. 
Kurum sağlık kurulları tarafından malullük durumu değerlendirilirken, sosyal güvenlik mevzuatında belirtilen kriterler dikkate alınarak çalışma veya meslekte kazanma gücündeki azalma oranı tespit edilir. 
 
Engellilik Nasıl Tespit Edilir? 
 
Engellilik oranı ‘Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik’ esas alınarak tespit edilir. Tespit yapılırken, kişilerin çalışma gücü göz önüne alınmadan yalnızca engel oranına bakılır. Belirlenen engellilik oranı, maluliyete ilişkin tespitte kullanılmaz. Yani sizin %60 oranında bir engelli raporunuz mevcutsa, bu rapora istinaden malulen emekli olamazsınız. Engellilik oranı ile malullük oranı farklı yönetmelikler esas alınarak farklı amaçlar için tespit edilen oranlardır. Sigortalının engellilik oranı, malullük oranı ile ilişkilendirilmemekte ve birbirinin yerine kullanılmamaktadır. 
 
Örnek: Bir sigortalıda, sıkça rastladığımız hastalıkların birden fazlasının olduğunu varsayalım. A hastalığına bağlı engel oranının %20, B hastalığına bağlı engel oranının %30, C hastalığına bağlı engel oranının %20, D hastalığına bağlı engel oranının %30 olduğu varsayılan bu kişinin engel oranı tespit edilirken bu oranların hepsi dikkate alınmakta ve birlikte değerlendirilmektedir. 
Ancak malullük tespitinde, bu hastalıkların çalışmaya engel olup olmadığına bakılmaktadır. Dolayısıyla bu hastalıklar nedeniyle kişi belirli bir engellilik oranına sahip olsa bile malul sayılmayabilir.
Bazı durumlarda %60 üzeri engellilik oranına sahip olan kişilerin maluliyet taleplerinin reddedilmesi de bu sebepten kaynaklanmaktadır. Bir engellinin aynı zamanda malul sayılabilmesi için hastalığının sigortalılığından sonra ortaya çıkması ve çalışma gücünde %60 oranında azalmaya sebep olması gerekmektedir. 
 

Engelli Raporu Bulunanların Emeklilik Şartları Tablosu

30.09.2008’den Önce İşe Başlayanlar İçin Aşağıda ki Tablo Geçerlidir

ENGELLİ EMEKLİLİK TABLOSU

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

İŞE BAŞLAMA TARİHLERİ

(%40-%59)

(%69-%79)

(%80 ve Üstü)

3. Derece

2. Derece

1. Derece

05.08.1991 ve daha önce

15 yıl,             3600 gün

15 yıl,            3600 gün

15 yıl,             3600 gün

06.08.1991-05.08.1994

16 yıl,             3760 gün

15 yıl 08 ay, 3680 gün

15 yıl,             3600 gün

06.08.1994-05.08.1997

17 yıl,             3920 gün

16 yıl 04 ay, 3760 gün

15 yıl,             3600 gün

06.08.1997-05.08.2000

18 yıl,             4080 gün

17 yıl,            3840 gün

15 yıl,             3600 gün

06.08.2000-05.08.2003

19 yıl,             4240 gün

17 yıl 08 ay, 3920 gün

15 yıl,             3600 gün

06.08.2003-30.09.2008

20 yıl,             4400 gün

18 yıl,            4000 gün

15 yıl,             3600 gün

 

30.09.2008’den Önce İşe Başlayanlar İçin Aşağıda ki Tablo Geçerlidir

ENGELLİ EMEKLİLİK TABLOSU

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

İŞE BAŞLAMA TARİHLERİ

(%40-%49)

(%50-%59)

(%60 ve üstü)

 

 

 

01.10.2008-31.12.2008

18 yıl, 4 bin 100 gün

16 yıl,  3700 gün

15 yıl, 3700 gün

01.01.2009-31.12.2009

18 yıl, 4 bin 200 gün

16 yıl, 3800 gün

15 yıl, 3800 gün

01.01.2010- 31.12.2010

18 yıl, 4 bin 300 gün

16 yıl, 3900 gün

15 yıl, 3900 gün

01.01.2011-31.12.2011

18 yıl, 4 bin 400 gün

16 yıl, 4 bin gün

15 yıl, 3960 gün

01.01.2012-31.12.2012

18 yıl, 4 bin 500 gün

16 yıl, 4 bin 100 gün

15 yıl, 3960 gün

01.01.2013-31.12.2013

18 yıl, 4 bin 600 gün

16 yıl, 4 bin 200 gün

15 yıl, 3960 gün

01.01.2014-31.12.2014

18 yıl, 4 bin 680 gün

16 yıl, 4 bin 300 gün

15 yıl, 3960 gün

01.01.2015 ve sonrası

18 yıl, 4 bin 680 gün

16 yıl, 4 bin 320 gün

15 yıl, 3960 gün

 

BAĞKURLULARIN ENGELLİ EMEKLİLİK TABLOSU

 

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

Engelli Derecesi

(%40-%49)

(%50-%59)

(%60 ve üstü)

18 yıl, 4 bin 680 gün

16 yıl,  4 bin 320 gün

15 yıl, 3960 gün

 
Malulen Emeklilik Şartları
 
Malulen emekli olacak kişinin, sigortalılık statüsü fark etmeksizin en az 10 yıllık hizmet süresinin bulunması, bu süre içerisinde en az 1800 prim gününün bulunması, %60 ve üzerinde çalışma gücü kaybının tespit edilmiş olması gerekmektedir.