Bakan Ersoy: KDV'nin yüzde 1 olarak ödenmesi hazirana kadar devam edecek

AA |  26 Kasım 2020 Perşembe - 10:59 | Son Güncelleme : 26 11 2020 - 13:39

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sanat galerilerine, sahne desteğinde olduğu gibi destekler sağlayacaklarına işaret ederek, "Çok kaliteli mekanları çok uygun şartlarla galerilerin kullanımına açacağız. Öyle bir destek kapsamı yapıyoruz. Genel destekte de konser olsun, tiyatro olsun KDV indirimine gidildi ve yüzde 1'e çektik KDV'sini. Bu yıl sonuna kadarki bir KDV desteği ama ben Hazine ve Maliye Bakanlığımızla konuştum, bunu da Haziran'a kadar uzatacağız. Bununla ilgili görüşmelerimiz vardı, bu da sonra açıklanacak." ifadelerini kullandı.


Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yeni tip  koronavirüsün (Kovid-19) turizme etkilerine değinerek, dünya genelinde turizmin  ortalama yüzde 80 daralma yaşadığını söyledi.
 
Türkiye'nin de yaklaşık yüzde 70 ile nispeten az bir daralma ile bu  sezonu kapatacağını aktaran Ersoy, "Kişi sayısında 15 milyonun biraz üzerinde,  gelirde de 11 milyar dolar gibi bir gelirle bu seneyi kapatacağımızı  düşünüyoruz." dedi.
 
2021'in önem taşıdığını belirten Ersoy, şöyle devam etti:
 
"Önemli olan şimdi 2021. 2021'de de tanıtım kampanyalarından tutun  bütün hikaye baştan yazıldı. Eski bildiğimiz sistemlerden maalesef uzaklaşıyoruz.  Trafiğin tekrar yoğun bir şekilde açılabilmesi için burada 2 tane önemli nokta  var. Bizim beklentimiz 2020'den görece çok daha iyi ama 2019'un hala altında bir  hedefle 2021 sezonunu atlatırız diye düşünüyoruz. Bir 'V' çıkış olacaktır.  Minimum yüzde 100 bir büyümeyle 30-31 milyon gibi bir rakamla, 'V' çıkışla 2021'i  tamamlarız diye düşünüyoruz."
 
"Güvenli Turizm Sertifikasyonu'nun çok büyük faydası oldu"
 
Ersoy, turizmde bu beklentilerin yakalanabilmesi için Türkiye ve  dünyada salgının kontrol altına alınması gerektiğine işaret ederek, "Dünya  ortalaması (daralma) altında bir daralmayla kapattık derken, bizim Güvenli Turizm  Sertifikasyonu'nun çok büyük faydası oldu. Biz burada sektörle beraber çok  detaylı bir çalışma yaptık ve çok disiplinli bir şekilde bu sertifikasyonu  otellerde, konaklama tesislerinde uyguladık. Daha az bir daralmayla sezon  sonuçlandı ki Avrupa Birliği'nin ve diğer ülkelerin ekonomik endişelerle ve  aldığı korumacılık kurallarına rağmen..." diye konuştu.
 
 Aralık itibariyle Türkiye'de yoğun bir şekilde aşılama programı  başlatılacağına dikkati çeken Bakan Ersoy, Sağlık Bakanlığı'nın detayları  açıklayacağını belirterek, şunları söyledi:
 
"Aralık, ocak, şubat derken, hızlı bir şekilde toplum bağışıklığını  sağlayacağımızı düşünüyoruz. Tabii 2-3 hafta sonra 2. bir aşı var. Sonrasında da  yaklaşık 40-45 günlük bir süreç var, yeterli antikor üretmeniz için. Bu süreçte  de bizim toplum disiplini içinde kurallara uymamız, hatta ileriye gidip  uymayanları uyarmamız lazım. Herkes bu hassasiyeti gösterirse, biraz daha  dişimizi sıkarsak, birkaç ay daha çok disiplinli bir şekilde kuralları  uygularsak, rakamların da hızlı bir şekilde düzeldiğini görürüz diye düşünüyorum.  Benim tahminim bu yönde. İnşallah bu yaza doğru, ilkbaharda tamamen kontrol  altına alınmış bir durumla karşılaşırız."
 
Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kabine kurulurken, yarım  projelerin hızlıca tamamlanması talimatını verdiğini belirterek, sözlerini şöyle  sürdürdü:
 
"Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (CSO) Konser Salonu, 28 yıl önce  projelendirilmiş, 25 yıldır da şantiyesi devam ediyordu. Ben hemen oraya bir  planlama yaptım. Hızlı bir planlamayla özellikle son 1 yıldır çok yoğun  çalışmayla inşaat bitti. 3 Aralık'ta inşallah Cumhurbaşkanı Senfoni  Orkestrası'nın iyi bir performansıyla, hizmete alıyoruz ve sonunda  Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası binasını Ankaramıza kazandırıyoruz. Orası  tabii çok büyük bir bina. 2 bin 30 kişilik bir büyük salonu var. 500 kişilik  ikinci küçük bir salonu daha var. Çok amaçlı salonlar ve biz CSO binasını bina  olmaktan da çıkarttık. CSO binasını bir kültür adası haline getiriyoruz. Orada  eski bir Cer Modern binası var biliyorsunuz Bakanlığımıza ait. Hemen yanında da  eski CSO binası var. Eski CSO binasını da biz şu an hızlı bir şekilde restore  edeceğiz. Kültür sanat adası olarak orayı, 3 aylıktan itibaren hizmete alacağız  ve Ankara'nın cazibe noktalarından biri olacak."
 
"AKM sahnelerinde dünyadaki en son teknoloji kullanılacak"
 
Ankara'daki Resim Heykel Müzesi'nin de baştan aşağı yenilendiği  bilgisini veren Ersoy, müzenin 27 Aralık'ta hizmete açılacağını dile getirdi.
 
Mehmet Nuri Ersoy, Beyoğlu Kültür Yolu Projesi'nin bir parçası olan  Taksim'deki Atatürk Kültür Merkezi'yle ilgili de "Galataport'tan başlayıp daha  sonra Galata Kulesi'nden Beyoğlu'na bağlı Atatürk Kültür Merkezi'nde biten bir  yol. AKM'de sona doğru geliyoruz. Artık montaj aşamasında. Üretilmesi gereken  bütün malzemeleri ürettirdik. Hızlı bir şekilde montaja geçtik. Bizim tahminimiz  2021'in ilk yarısında bu inşaatı tamamlayacağız." değerlendirmesini yaptı.
 
Projenin baştan dizayn edildiğini vurgulayan Ersoy, şöyle konuştu:
 
 "Şu anda 2 bin 34 kişilik büyük bir salonu var. Artı 800 kişilik  ikinci bir çok amaçlı salonu var. İlave bir cep sineması, çok amaçlı salonda  tiyatro için de kullanacak bir salon ilave ettik. Kültür sokağı da yaptık, içinde  müzesi de olacak olan. İçinde özel yıldızlı restoranların da olabileceği, herkese  hitap edecek kafelerin de olabileceği bir kültür sokağı yapıyoruz. İçinde  kütüphanesi, müzesi, sergi salonları, müzik müzesi ile müzik eserleriyle de  ilgili bayağı bir performansların da olduğu bir kültür sokağı haline getiriyoruz.  Sahneleri çok özel. Dünyadaki en son teknolojiyi kullanıyoruz. Sahnenin işlevi  açısından mekaniği çok farklı. 'Cirque de Soleil' şovlarının yapıldığı Las Vegas  sahneleri vardır, onun özel sahnesi var. O sahne her yerde yok, çok pahalı ve  yüksek bir teknoloji. Bu sahneyi AKM'ye koyuyoruz."
 
  Ersoy, AKM'nin açılışını 2021'in ilk yarısında yapmayı  planladıklarından bahsederek, "Biz burada inşaatta o büyüklükteki emsalleriyle  kıyaslandığında en hızlısının yarı yarıya daha az sürede bitirmiş oluyoruz.  Maliyet olarak da en ucuzunun yarı yarıya daha az, teknolojiyle çok daha ucuza  mal ettiğimiz bir bina olacak." dedi.
 
 
Atlas Sineması restorasyonunda 270 tondan fazla gereksiz malzeme  çıktı
 
Beyoğlu Kültür Yolu'nun aşamalarından olan Atlas Sineması'ndaki son  durumu anlatan Ersoy, "Atlas sinemasının işlevini biraz değiştirdik. Orası çok  eski bir yapı, 1870’li yıllardan kalma. Sultan 2. Abdülaziz döneminden kalma,  yaklaşık 150 yıllık bir bina. İçine İstanbul Sinema Müzesi'ni koyuyoruz.  Türkiye’nin ilk dünyanın sayılı müzelerinden biri olacak." ifadelerini  kullandı.
 
Bakan Ersoy, şöyle konuştu:
 
 "Atlas Sineması binası çok güzel ve büyük, içinde sergilediğimiz  ürünler Karagöz Hacivat döneminden başlayarak içinde çok değerli ürünler var.  Bunları dünyanın her tarafından getirttik. Atlas Sineması ve İstanbul Sinema  Müzesi şu anda bitti. İnce temizliği de yapıldı. Bu ayın 28'inde açılışını  yapmayı planlıyorduk ancak sinemayla ilgili bir kısıtlama olduğundan o atmosfer  oluşmayacağı için biraz daha sonraya öteledik. Bina ince temizliğine kadar  yapıldı, her şeyiyle hazır. Söz verdiğimiz tarihe de yetiştirdik. 2 yıllık süren  bir restorasyon. Görülmesi gereken 3 şey var. Atlas Sineması en son teknolojiyle  modernize edildi. İstanbul Sinema Müzesi çok önemli, Türkiye’nin ilk sinema  müzesi ve dünyanın sayılı müzelerinden. Bina bile gezmeniz için bir gerekçe, 270  tondan fazla özgün olmayan gereksiz malzemeyi dışarı çıkardık. Oradaki bir çok  şeyi çıkarttıkça altından çok çok değerli bir hazine çıktı. Tavanlarındaki  işlemeleri görmek için bile bir gününüzü ayırırsınız. Şu anda hazır. Sinema için  çok önemli, açıldığı andan itibaren Yeşilçam’ın galalarının yapıldığı merkez  haline gelecek. Biz sektörle beraber bütün sinema festivallerimizi, önemli  galaları burada yapacağız. Sektörün yeni evi oluyor orası. O şekilde planlıyoruz.  Bazı ünlü isimlerin müzede yerleri de var."
 
Sinemada öncelikli olarak 234 projeye 46,5 milyon liranın verildiği  üretim desteği paketi hazırladıklarını aktaran Ersoy, "Senarist, yapımcı,  yönetmenlere 'kısa film, belgesel ve senaryo desteği' dediğimiz destek sağladık  pandemi döneminde." dedi.
 
Etkinlik desteği denilen ve doğrudan sinema meslek birlikleri  üzerinden verilen bir destek paketi daha olduğunu belirten Ersoy, şöyle devam  etti:
 
"Sinemayla ilgili 76 etkinliğe 25 milyon liralık bir destek sunduk.  Son olarak 'Yerli Film Gösterim Desteği' adı altında sinema salonlarına 15  milyonluk bir destek paketi hazırladık. Başvurular başladı. Anadolu’da bir veya 2  tane salonu olan işletmelere yerli film gösterim desteğiyle kaynak aktarımı  sağlayacağız. Anadolu’daki sinemalar çok zor ayakta duruyor. Pandemiden en çok  etkilenen sektörlerden birisi de sinema. Talep oluşmaya başlasa bile yapımcılar  filmlerini yayınlamak istemiyorlar belli reyting endişeleriyle. O yüzden herkes  yayınlarını erteliyor ve sinema salonlarında sıkıntılar var. Acil olarak bu ay  itibariyle yerli film desteğini hizmete alıyoruz, yıl başı itibariyle de  ödemelerini yapacağız."
 
Tiyatrocularla çalışma grubu oluşturuldu
 
Ersoy, özel tiyatroların da sorunlarına çözümler sunduklarının altını  çizerek, "Geçen yıl 6,1 milyon lira olan desteklerini bu yıl üç kat artırdık ve  21,5 milyona çıkarttık, Dijital Tiyatro Projesi'yle kendilerine sunduk."  dedi.
 
Bakan Ersoy, "Yine geçen kıştan taahhüt ettikleri projeleri vardı,  onları tamamlama şartını kaldırdık, pandemi sebebiyle oyunlar durduğu ve sokağa  çıkma yasakları olduğu için. Tamamlama şartını kaldırıp onlara af çıkarttık. Yine  Kültür Girişim Belgesi vardı, bunu esnettik ve tiyatroların alabileceği şekle  getirdik. 'Nedir bu?' diyorsanız, SGK işveren paylarında ve gelir vergisi  stopajlarında işletmeciye yüzde 25'e, elektrik, doğalgaz ve su faturalarında  yüzde 20'ye varan indirimler sağlıyor. Bu girişim belgesini şu ana kadar 5 tanesi  aldı, 3 tanesinin dosyalarını takip ediyoruz. Zaten toplasanız 20-30'a kadar  çıkacağını düşünüyoruz." değerlendirmesini yaptı.
 
Tiyatro sanatçılarının daha çok sahne sıkıntıları yaşadığına işaret  eden Bakan Ersoy, şöyle devam etti:
 
"Sahne işletme maliyetleri çok yüksek. O yüzden biz tiyatrolara sahne  desteği altında bir program başlattık. Devlet Tiyatrolarına ait olan sahneleri 1  Aralık-15 Haziran döneminde ortak kullanmaya başladık ve iyi günler dediğimiz  cuma, cumartesi ve pazar günlerini onlara bıraktık. Onlar başvurularına göre o  sahneleri kullanabiliyorlar. Oradan ciddi bir destek sağladık. 'Turne Desteği'  dediğimiz bir yeni paket başlattık. Anadolu'ya gelmiş sahnelerimizde özel  tiyatrolarımıza turne desteği vererek, oyunlarını satın alıp oynatıyoruz. Bu da  onlara ciddi bir şekilde garantili gelir almalarını sağlıyor. Bir de 'Dijital  Kayıt' projesi, bu da yeni. Önümüzdeki hafta başlatacağız. Tiyatroyu oynuyorlar  biz dijitale kaydediyoruz sonra kendi sitelerimizde gösteriyoruz. Bunlar için de  bir bedel ödüyoruz tiyatrolara. Bunlara baktığınız zaman sadece bu turne ve  dijital kayıta 15 milyon ek destek çıkaracağız. Onlara bir gelir sağlayabilmek  için bir çalışma grubu oluşturduk. Bütün tiyatrolarda belli kesimleri temsil eden  kişileri bu çalışma grubunun içine aldık. Gördük ki en büyük sıkıntımız iletişim.  Benim başkanlığımda düzenli olarak toplanıyoruz. Zaten bu programlara da onlarla  tartışarak, görüşerek onların önerilerini ciddiye alarak başladık."
 
KDV'nin yüzde 1 olarak ödenmesi hazirana kadar devam edecek
 
 Ersoy, sanat galerilerine, sahne desteğinde olduğu gibi destekler  sağlayacaklarına işaret ederek, "Çok kaliteli mekanları çok uygun şartlarla  galerilerin kullanımına açacağız. Öyle bir destek kapsamı yapıyoruz. Genel  destekte de konser olsun, tiyatro olsun KDV indirimine gidildi ve yüzde 1'e  çektik KDV'sini. Bu yıl sonuna kadarki bir KDV desteği ama ben Hazine ve Maliye  Bakanlığımızla konuştum, bunu da Haziran'a kadar uzatacağız. Bununla ilgili  görüşmelerimiz vardı, bu da sonra açıklanacak." ifadelerini kullandı.
 
 Müzik sektörüne de hassasiyetle yaklaştıklarını vurgulayan Ersoy, o  sektördeki desteklerini şöyle anlattı:
 
 "Müzik birlikleri MESAM, MSG ve MÜYORBİR ile bu hafta başında bir  toplantı yaptık. Müzisyenleri, sanatçıları ve müzik teknisyenlerini de kapsayacak  çok geniş kapsamlı olan bu projeyi büyütüp büyütüyoruz. Beklentimiz 15 bin kadar  müzisyenin bu projede yer almasını sağlamak. Müzisyenlere bu şekilde destek de  olmuş olacağız. Onlarla birlikte bu projeyi geliştiriyoruz ve çok kısa bir sürede  de projeyi başlatıyoruz. Aralık ayı itibarı ile de ödemelerini yapmaya  başlayacağız ve bir kısıtlama da koymuyoruz, bakanlık olarak. 15 bin gibi bir  hedefimiz var ama sayı artarsa da pandemi sürecinde destek olmaya devam  edeceğiz."
 
Ersoy, Turizm sektöründe  yapılan çalışmalarla ilgili bilgi verdi.
 
Sektörde Kısa Çalışma Ödeneği'ne değinen Bakan Ersoy, "Şimdi iki tane  destek program hazırlıyoruz. Bir tanesi 'KÇÖ' programı. Kısa Çalışma Ödeneği'nde  turizm ve yeme içme sektörüyle ilgili bir düzenleme. Çalışma Bakanlığımızla  birlikte çalışıyoruz ve Hazine Bakanlığımızla da mutabakat sağladık. Bugün yarın  açıklanır." dedi.
 
 İkinci çalışmanın da erken rezervasyonla ilgili olduğunu belirten  Ersoy, şöyle devam etti:
 
  "Erken rezervasyon ödemeleri dediğimiz bir sistem vardı. Tabii bu kış  pandemi sebebiyle bu çalışmayacak. Yani tur operatörleri dünya genelinde globalde  finansal sıkıntı çektikleri için erken rezervasyon ödemelerini yapamayacaklar.  Geçen ay bir kredi paketi açıklandı biliyorsunuz. Turizm Destek Kredi Paketi...  Şimdi bu paket daha da esnetilerek, 1, 2, 3, 4 yıl gibi esnek vadelerle, esnek  kullanım şekilleriyle, faiz oranlarıyla ve limitleri arttırılarak... Şu anda 11  milyar bir paket açıkladık. Şu ana kadar 3,5 milyarlık başvuru var. Şimdi tekrar  KGF limitleriyle bu bütün özel bankalar da KGF Anlaşması olan plase ediliyor. Şu  anda bir limit dolarsa 10 milyarlık sonra 10 milyarlık bir limit daha vereceğiz.  Bu sayıyı arttıracağız. Yeter ki o kışın yaşayacakları finansman zorluğundan  çıksınlar."
 
 Ersoy, arkeoloji alanında Türkiye'de 31' yabancı, 125'i yerli  başkanları bulunan 156 kazının aktif olduğunu dile getirdi.
 
"3 yıl içinde 700  arkeolog, sanat tarihçisi ve restoratör istihdam  edilecek"
  
Göreve gelir gelmez "12 Aylık Kazı Programı"nı başlattıkları bilgisini  veren Bakan Ersoy, şöyle konuştu:
 
"Kazı başkanlıklarına bir şart getiriyoruz. 'Belli sayıda arkeolog,  sanat tarihçisi ve restoratör alacaksınız, kadronuza dahil edeceksiniz. Bunlar  paralarını ödeyeceğiz.' diyoruz. 2019 sonunda biz 100 tane arkeolog, sanat  tarihçisi ve restoratör aldık. Bu sene sonunda, geçen ay itibarıyla kabuller  başladı biliyorsunuz, 248 tane ilave getiriyoruz. 350'ye çıkıyor bu sayı.  Önümüzdeki sene 125'e tamamladığımız zaman 700 sayısını geçeceğiz. Yani 3 yıl  içinde 700 tane arkeolog, sanat tarihçisi ve restoratör istihdam etmiş olacağız  ve bu bir ilktir. Yıllar sonra kazı başkanlarıyla konuşma fırsatı da olursa çağ  değişikliği falan diye açıklıyorlar. İlk kez böyle bir şey oldu."
 
Ersoy, Şanlıurfa'da bulunan Göbeklitepe'nin dünyada "sıfır noktası"  olarak kabul edildiğini ve ilgi odağı haline geldiğini anlatarak,  "Cumhurbaşkanımızın 'Göbeklitepe Yılı' ilan etmesiyle dünyada da farkındalığını  iyice arttırdık. 12 bin yıllık bir tarihi var. Milattan önce 10 binli yıllara  kadar gidiyor. Şimdi Şanlıurfa'ya 46 kilometre, Göbeklitepe'ye 30-35 kilometre  mesafede, Karahantepe var. Şimdi yeni Türk kazı başkanlığında yapılıyor. Şimdi  Göbeklitepe'yi gezdiyseniz bilirsiniz orada T sütunların içlerinde hayvan  figürleri vardı. Karahantepe'de ise insan figürleri var. Biz orada kazıyı  başlattık bu yıl, yoğun ve hızlı bir şekilde kazı programı devam ediyor.  Muhtemelen -kesin teyidini almadık bir yıllık çalışma daha var ama- daha eski bir  kazı merkezine ulaşmış olacağız. Bu 12 bin yıllık, öteki çok daha eski çıkacak.  Ama şuan bilimsel olarak teyit edilmesi lazım ve muhtemelen Göbeklitepe'den daha  öncelikli bir yer haline gelecek. Karahantepe yeni ilgi odağımız olacak."  ifadelerini kullandı.
 
"Dünyada tekrar ses getiren yeni bir keşfimiz olacak"
 
Karahantepe ile Göbeklitepe'nin farklılıklarından bahseden Mehmet Nuri  Ersoy, "İkisinin uygulama senaryosu da farklı. Yani iki çift giriş çıkış  kullanmış. Bir yerden geliyor, bir yerden çıkılıyor. Demek ki büyük etkinliklerin  yapıldığı bir merkez şeklinde ve 250 tane sütun keşfettik şu ana kadar. 2021  içinde bunlarla ilgili çok detaylı programlar, bilgilendirme projeleri kazı  başkanımızla birlikte yapacağız. Muhtemelen de dünyada tekrar ses getiren yeni  bir keşfimiz olacak diye düşünüyorum." değerlendirmesini yaptı.
 
Ersoy, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle kış  nüfusundaki artıştan dolayı sıkıntılar yaşanan Muğla Bodrum'daki çalışmalara  işaret ederek, şunları kaydetti:
 
"Normalde insanlar yazın 2-3 ay geliyor sonra dönüyorlardı. Tabii  salgınla birlikte dünya genelinde dijital çalışma denen bir şey keşfedildi. Hatta  başka bir turizm akımı da başladı. Biz onun üzerine de çalışıyoruz. 'Digital  nomad' dediğimiz dijital göçebeler. Bu artık bir ürün şeklini almaya başladı. 3,  5, 6 ay bir bölgede kalıyorlar. Uzaktan çalışarak hizmet vermeye devam ediyorlar.  Bu da bizim hedef pazarlarımız arasında. Bodrum Belediye Başkanı haklı tabii  nüfus arttı. Biz destek veriyoruz Bodrum'a. Uzun zamandır kanayan bir yarası  vardı, altyapı eksikliği vardı. Ama biz Muğla Büyükşehir Belediyesi'nden  devraldık projeyi. Hızlı bir şekilde ihalesini de geçen ay yaptık ve şu anda  aralık itibarıyla çok ciddi bir şekilde kanalizasyon altyapı yatırımına  başlıyoruz ve 2021 sonuna kadar da tamamlayacağız. Kanalizasyon altyapısında  belli bir hattın sorumluluğu üstlendik. Torba-İçmeler hattını yağmur deşarj  hatlarıyla birlikte yapıyoruz. Sadece arıtma altyapısını değil, yağmur deşarjda  da seller, baskınlar oluyor. Bu iki sorunu da çözüyoruz."
 
Alaeddin Yavaşça'nın Kilis'teki evi 2021 içinde müze olarak açılacak
 
Bodrum Kalesi restorasyonunda, daha önce hizmete açılmamış yerlerden  oluşan üçüncü etaba geçildiğini aktaran Ersoy, "Oranın da restorasyonunu bu sene  tamamlayacağız. Ama esas Bodrum, kültür sanat dediğiniz zaman Bodrum merkezinde  esnaf açısından önemli olan bir şey, sahneyi hizmete aldık. 2 senedir sahneyi  tekrar hizmete aldık. 1300 kişi bir sahne kapasitemiz var. Tabii sahne şu anda  pandemi koşularından dolayı tam kapasite kullanılamıyor ama önümüzdeki seneden  itibaren onu da tam kapasite kullanacağız." diye konuştu.
 
Bakan Ersoy, Alaeddin Yavaşça'nın Kilis'teki evinin müzeye  dönüştürülme projesinin de 2021 içinde tamamlanacağını sözlerine ekledi.