TEI'den Türkiye'yi uçuracak motorlar

AA |  12 Ağustos 2020 Çarşamba - 15:15 | Son Güncelleme : 12 08 2020 - 15:15

Türkiye'nin havacılık motorlarında lider şirketi TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI), 35'inci yılını kutladığı 2020'de özgün ve uluslararası motor projelerinde çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor.


AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, 1985 yılında F16 uçaklarına güç  veren F110 motorlarının montajı için kurulan TEI, zaman içinde kazandığı  teknoloji ve kabiliyetlerle motor ve parça imalatı, bakım-onarım-revizyon,  tasarım ve Ar-Ge faaliyetleriyle Türkiye'nin en önemli havacılık sanayi  şirketlerinden biri konumuna geldi.
 
TEI, 35'inci yılını kutladığı 2020'de dünya çapında yaygın şekilde  kullanılan 50 farklı havacılık motoru için 1500'ü aşkın farklı parça imal ediyor.  Şirket, özellikle Airbus A320neo, Boeing 737 Max ve COMAC C919 uçaklarına güç  veren LEAP motoru için ürettiği 40'tan fazla parça çeşidiyle bu motorlar için  dünyanın en büyük tedarikçisi konumunda bulunuyor.
 
TEI, zamanında teslimat ve üstün parça kalitesiyle 2017 ve 2018'de üst  üste dünyadaki "en iyi tedarikçi firma" seçildi. Üstün teknolojik yetenekleriyle  sertifikalı özel prosesler yetkinliğinde 53 değişik sertifikalı proses  kabiliyetiyle TEI, 2017 yılında "dünya birincisi" oldu ve halen bu birinciliğini  sürdürüyor. Bu başarıları çalışanlarının özveri ve gayretleriyle elde eden TEI,  en iyi işveren şirketler arasında 3 yıl üst üste "Çalışan Bağlılığı Özel Başarı  Ödülü"nü kazanan ilk ve tek savunma ve havacılık sanayi firması oldu.
 
Kara Şahin için 14 motor teslimatı
Türkiye'nin en önemli havacılık programlarından Genel Maksat  Helikopteri Programı (GMHP) kapsamında ise T-70 Kara Şahin helikopterlerine güç  veren motorları T700-TEI-701D isim plakasıyla TEI üretiyor. GMHP kapsamında  şirket, bu motorları General Electric lisansı altında yüzde 50'nin üzerinde  yerlilik katkısıyla üretip, aynı zamanda motorun nihai montaj ve testini de  Eskişehir tesislerinde gerçekleştiriyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'ne bu yıl  25 motorun teslimatını planlayan şirket, bunlardan 14'ünü teslim etti.
 
TEI, yürüttüğü özgün motor projeleriyle de son yıllarda birçok ilke  imza atarak verdiği sözleri tuttu. Son 6 yılda geliştirdiği 3'ü dizel, 2'si  benzinli ve 4'ü jet yakıtlı olmak üzere 9 motor projesiyle Türkiye'nin gurur  kaynağı haline gelen TEI, küresel düzeyde rekabetçi ve özgün güç sistemleri  sahibi olmayı hedefliyor.
 
Milli İHA'ların yerli motoru
Anka, Akıncı ve Aksungur insansız hava araçlarına (İHA) güç vermek  için tasarlanan TEI-PD170 motorunun 13 motorluk ilk parti seri imalatı 2019'da  tamamlandı. Dizel yakıtla sağladığı 40 bin fit irtifa yeteneğiyle kalkış anında  225 beygir ve 20 bin fit kritik irtifada 170 beygir güç üreten TEI-PD170 motoru  dünya çapında sınıfının en iyisi olarak dikkati çekiyor.
 
TEI'nin Hafif Genel Maksat Helikopteri Gökbey için Cumhurbaşkanlığı  Savunma Sanayii Başkanlığı himayesinde geliştirmekte olduğu, Türkiye'nin ilk  milli helikopter motoru TS1400'de çalışmalar hızla devam ediyor. 1660 beygire  kadar güç üretme kapasitesine sahip motorun üretiminde de imalat ve malzeme  teknolojileri alanlarında TEI pek çok ilke imza attı. Türkiye'de ilk tek kristal  türbin kanadı üretimini gerçekleştiren şirket, ilk kez nikel ve titanyum  alaşımları için havacılık kalitesinde dövme teknolojisi geliştirdi. TS1400'ün tüm  testleri de milli imkanlarla geliştirilen milli bremzelerde gerçekleştiriliyor.
 
TEI tarafından hedef uçaklar için geliştirilen ve 400 newton güç  üreten TEI-TJ90 Turbojet Motoru, Türk Havacılık ve Uzay Sanayiinin Şimşek  platformu ile ilk uçuşunu 2017'de başarıyla tamamladı.
 
Sınıfının en güçlü motorları
TÜBİTAK desteğiyle geliştirilen TEI-PG50 Türkiye'nin ilk iki zamanlı  havacılık motoru olma özelliği taşıyor. 300 kilogram altı İHA'lar için üretilen  motor, 50 beygir kalkış gücü ve 16 bin fit irtifadaki 30 beygir gücüyle dikkati  çekiyor. Sınıfında kullanılan rakip İHA motorlarına göre daha fazla güç ve daha  yüksek güç/ağırlık oranı sunan TEI-PG50 motoru, ilk uçuşunu Mayıs 2019'da  gerçekleştirdi.
 
Haziran ayında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank'ın  katılımıyla test edilen Türkiye'nin ilk Orta Menzilli Gemisavar Füze Motoru  TEI-TJ300, tamamen yerli ve milli imkanlarla tasarlanarak üretildi. 30  kilogramdan daha az ağırlığa sahip ve 24 santimetre dar bir çaptaki motor, kendi  itki sınıfında 1300 newton itki üretebilen dünyadaki ilk turbojet motoru olma  özelliğine sahip bulunuyor. TEI-TJ300 ses hızının yüzde 90'ına ulaşan hızlarda  400 beygire yakın güç üretiyor.
 
Türkiye'nin gücüne güç katmaya, ülkede gücün yerli ve milli kaynağı  olmaya, havacılıkta dünyayla yarışmaya söz veren TEI, 35 yıllık teknik birikimi,  sahip olduğu altyapı ve kalifiye iş gücüyle hem ulusal hem de uluslararası  projelerde hedeflerine emin adımlarla ilerliyor.
 

ETİKETLER

TEI TUSAŞ motor