Gazprom enerji imparatoriuğu kurmak için saldırıya geçti

Haberin Devamı

Ülke içindeki rakiplerini birer birer yok ederek Rusya'nın enerji pazarım ele geçiren Gazprom, enerjide dünya imparatorluğu kurmak için harekete geçti. Gazprom Başkan Vekili Alexander Medvedev, "Gazprom'u dünyanın en büyük doğalgaz şirketinden, dünyanın en büyük enerji şirketine dönüştüreceğiz" diyerek gelecek günlerde agresif bir politika izleyeceklerinin sinyalini verdi.

Gazprom'un ilk saldırı alanı, Turuncu Devrim ile bati yanlısı yönetimin gelmesiyle arasının açıldığı Ukrayna oldu. Şirket, fiyatı artırmayı kabul etmeyen Ukrayna'nın doğalgazını keserek tüm dünyaya neler yapabileceğini ispat etti! Gazprom şimdi Bulgaristan, Moldova ve Türkiye'ye doğalgaz transit ücretini artırmak için baskı yapıyor. Bulgaristan fiyat artırmamakta direnirken, Moldova Rus teklifini kabul etmediği için Gazprom'dan bir haftadır doğalgaz alamıyor. The Times, Gazprom'un fiyat artırabilmek için yürüttüğü 'kampanya'yı sürdüreceğini iddia etti. Gazete ayrıca Botaş'ın Gazprom'a bin metreküp doğalgaz için 273 dolar ödediğini de öne sürdü.

Kriz AB' yi ürküttü
'Kremlin'in yeni sopası' olarak gösterilen Gazprom Rusya'nın dünyadaki hem ekonomik hem de politik gücünü temsil ediyor. Ukrayna krizi işte bu nedenle 'siyasi şantaj' olarak yorumlandı ve olay tüm dünyada şok etkisi yarattı. En büyük korkuyu ise doğalgaz ihtiyacının yarısına yakınını Rusya'dan alan AB ülkeleri yaşadı. Şimdi AB Rus gazına bağımlı kalmamanın yollarını arıyor.

Önce Yukos' u aldı
Gazprom, Putin iktidarı ile gücüne güç kattı. Putin ilk olarak Gazprom'un ülke içindeki rakiplerini saf dışı bıraktı. Rusya'nın en büyük petrol şirketi Yukos'a olaylı bir şekilde el konuldu. Şirketin patronu dünyanın en zengin zengin işadamlarından Mikhail Khodorkovsky vergi kaçırmak ve sahtecilik suçundan hapse atıldı. Daha sonra şirketin üretim birimi Yuganskneftegaz'ı Gazprom satın aldı. Rosneft ve ardından İngiliz futbol kulübü Chelsea'nın sahibi Roman Abramovich'e ait ülkenin en büyük 5'inci petrol şirketi Sibneft 13 milyar dolara Gazprom'un eline geçti. Son olarak 2005 yılında Rusya devleti Gazprom'daki yüzde 31'lik hissesini 6 milyar dolar vererek yüzde 51'e çıkardı.

Hedef Exxon
Gazprom Başkan Vekili Medvedev, hedeflerini '5 ila 7 yıl içinde şirketin piyasa değerini 300 milyar dolara çıkarmak' olarak açıkladı. Böylece Gazprom 400 milyar dolarlık piyasa değeri ile dünyanın en büyük enerji şirketi ABD'li Exxon'un karşısına dişli bir rakip olarak çıkacak. Rusya'nın bugünkü değeri ise 160 milyar dolar. Gazprom pazardaki konumunu güçlendirmek için dünyanın en büyük iki enerji piyasası Çin ve ABD'yi takibe aldı. Kremlin, Gazprom'un yüzde 49'unun yabancılara satılmasının önünü açmaya hazırlanıyor.

En bağımlı Almanya
Almanya Gazprom'un en büyük müşterisi. Rusya, Almanya'ya yılda 36 milyar metreküp doğalgaz satıyor. Yani Rusya ülkenin doğalgaz ihtiyacının üçte birini karşılıyor. Almanya'yı, yılda 21.6 milyar metreküp Rus doğalgazı alan îtalya takip ediyor. Rusya'nın üçüncü büyük müşterisi ise Fransa. Avrupa'ya giden Rus gazının yüzde 90'ı Ukrayna üzerinden ulaşıyor. Yılda 14 milyar metreküp Rus doğalgazı alan Türkiye de Gazprom'un en büyük müşterileri arasında. Türkiye doğalgaz ihtiyacının yüzde 63.7'sini Rusya'dan sağlıyor.

Medya devi de oldu
Enerji devi Gazprom, aynı zamanda Rusya'nın en büyük medya imparatoru. Şirketin bünyesinde ulusal televizyon kanalları NTV ve TNT'nin yanı sıra birçok radyo istasyonu ile günlük Izvestia gazetesi ve haftalık Itogi dergisi de bulunuyor. Gazprom'un medya ve enerjiden başka havalaanı ve havayolu şirketi de var. Tüm Avrupa'nın doğalgaz kaynağını elinde tutan şirketin yüzde 51'i Rusya devletine ait. 'Devlet içinde devlet' olarak tanımlanan Gazprom 2001 yılında şirketin başına Alexei Miller'in geçtiği tarihten itibaren Kremlin'in kontolüne girdi.

Dünya üçüncüsü
Gazprom dünya doğalgaz üretiminin yüzde 20'sini gerçekleştiriyor. Şirket yılda 550 milyar metreküp doğalgaz çıkartıyor. Bunun 150 milyarını 28 Avrupa ülkesine ve eski Sovyet ülkelerine ihraç ediyor. Gazprom ayrıca petrol rezervinde de dünyada söz sahibi.

Gazprom'un petrol rezervi, Sibneft'i aldıktan sonra rezervi 119 milyar varile ulaştı. Günde 10.3 milyon vail petrol üreten şirket, Suudi Arabistan ve İran'ın ardından dünyanın en büyük üçüncü petrol üreticisi. Suudi Arabistan'ın 262 milyar varil, İran'ın 133 milyar varil petrol rezervi bulunuyor.

Putin Gazprom' un başına geçmeye mi hazırlanıyor?
Gazprom, Vladimir Putin'in uygulamaya koyduğu politikaların merkezinde bulunuyor. Rusya Başkanı, Avrupa ve ABD basınında 'Eski Rus emperyalizmini yeniden canlandırmaya çalışmakla' suçlanıyor. Putin, Ukrayna krizinden önce, Almanya eski Şansölyesi Gerhard Schröder'i Gazprom'a danışman olarak işe aldı. Schröder'den sonra Bush'un yakın arkadaşı ve eski Bakan Donald Evans'ın da Gazprom'un iş teklifini kabul ettiği açıklandı. Ancak bazı kaynaklara göre Evans ve Schröder Gazprom'da çalışan son siyasiler olmayacak. Başkan Vladimir Putin'in de görevini bıraktıktan sonra Gazprom'un başına geçeceği konuşuluyor.