Eleştirmen yazar Hüseyin Movit vefat etti

AA |  01 Ekim 2021 Cuma - 1:33 | Son Güncelleme : 01 10 2021 - 1:33

Eleştirmen ve yazar Hüseyin Movit, geçirdiği kalp krizi nedeniyle 81 yaşında İstanbul'da vefat etti.


Ömrünü Türkçeye adamış bir gönül insanı olarak tanınan, basındaki  Türkçe yanlışlarını tespit ederek paylaşan Movit'in, yarın Balat'taki Ferruh  Kethüda Camisi'nde kılınacak cenaze namazının ardından Eyüpsultan Mezarlığı'na  defnedileceği öğrenildi.
  
Edebiyatçı yazar Mehmet Nuri Yardım, AA muhabirine yaptığı açıklamada,  Movit'in "Türkçe'nin milli muhafızı" ve ömrünü Türkçeye adamış bir gönül insanı  olduğunu söyledi.
 
Movit'in, asıl mesleği lokantacılık olmasına rağmen gönüllü olarak  Türkçeye sahip çıkmış bir irfan adamı olduğunu belirten Yardım, "Türkçe  hatalarını görünce bunları mutlaka bir yere not eder ve muhatabına bunu söylerdi.  Türk basınındaki, televizyonlardaki, radyolardaki yazarları ve sunucuları takip  eder, yaptıkları yanlışları tespit eder, bunları da makul bir şekilde onlara  bildirirdi. Okuma, diksiyon, yazı yazarken yapılan hatalar... Bütün bunlarda  kendisini mükemmel bir şekilde yetiştirmişti." dedi.
 
Yardım, Yeni Dünya Vakfında önceki sene gerçekleşen "Babıali Enderun  Sohbetleri"ne usta yazarın konuk olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:
 
"Orada da bütün amacını anlatmıştı. 'Benim bütün isteğim Türkçeye  saygı duyulması, Türkçeye sahip çıkılması, dilimizin en iyi şekilde  kullanılması.' demişti. Türkçeye ömrünü adamış bir insandı ve bütün bunları  gönüllü yapıyordu. Yani herhangi bir görevi yok ama 'Türkçe benim lisanım, benim  dilim, öz dilim. Öyleyse ona sahip çıkmalıyım, yanlış kullanılmasın' diyordu.  Eserleri daha çok okunmalı, tespitleri dikkate alınmalı. Türk basınının ve  Türkçe'nin büyük bir kaybıdır."
 
Movit'in eserlerinin yeniden basılması ve hatırasının yaşatılması  gerektiğini ifade eden Yardım,   unutulmaması için yaşadığı semt Balat'ta bir  cadde, sokak veya kültür merkezine adının verilebileceğini söyledi.
 
Yardım, Movit'in 1990'da 2 arkadaşıyla Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme  Grubu'nu kurduğunu, basılı gazete, dergi ve kitaplarda dil hatalarını tespit  ederek, yaklaşık 5 bin kişiye yanlışlarını bildirdiğini anlattı.
 
Yazarın 2 binden fazla dil ve genel kültür yazısı ile binlerce Twitter  mesajı bulunduğuna dikkati çeken Yardım, Movit'in bu konuda geniş bir arşivi  olduğunu da sözlerine ekledi.
 
"Türkçe'nin jandarmasıydı"
 
Araştırmacı yazar Mehmet Kamil Berse ise çok sevdiği bir ağabeyini  kaybettiğini söyledi.
 
Berse, Movit'in Türkçenin jandarması ve insanlık timsali olduğuna  değinerek, "İlerlemiş yaşına rağmen Türkçe için hala bütün vaktini ve zamanını  harcayan önemli bir kişiydi. Allah rahmet eylesin." diye konuştu.
 
Movit'in, Türkçe konusunda birçok kuruma uyarılarda bulunarak öncülük  ettiğini, bu fedakarlığının unutulmayacağını ifade eden Berse, "Çalışmalarını  uzun süredir takip ediyorum. Bazı konularda benimle istişare ederdi. Özellikle  Osmanlıca ve Arapça kelimeler konusunda yanlışa düşmemek için mutlaka benimle  temasa geçer ve istişarede bulunurdu. Önemli bir entelektüelimizdi bizim. Yani  İstanbul'da yaşamış İstanbul'un önemli bir entelektüeliydi." değerlendirmesini  yaptı.
 
Berse, Movit'in geçmişten kalan bir hafıza olduğunu, Şehir ve Kültür  dergisinde bir süredir eskiden tanıdığı kişileri ve sanatçıları kaleme alarak  onların bazı hatıralarının unutulmamasını sağladığını, ona bu konuda destek  verdiklerini bildirdi.
 
Hüseyin Movit kimdir?
 
İstanbul’da 9 Ocak 1940'da dünyaya gelen Movit, babasının hastalığı  sebebiyle eğitimine ara vererek 1963'te ticaret hayatına atıldı. Ortağı olduğu  Hacı Salih Lokantası'ndan ayrılarak Balat Ayan Caddesi'nde bir iş yeri açıp,  Almanya, Danimarka ve İngiltere'ye muhtelif gıda maddeleri ihraç etti. Movit,  Gönen'de salça fabrikası, Çatalca'da konserve fabrikası işletmeciliği yaptı.
 
Emekli olduğu 1990 sonrasında tüm gücünü Türkçeye ayırarak televizyon,  radyo, gazete, dergi ve ders kitaplarındaki yanlışları saptayıp telefon, mektup  ve faksla uyarılarda bulunan Movit, 2 arkadaşıyla Türkçe Gönüllüleri-Dil İzleme  Grubu'nu kurdu. Bugüne kadar 2 binden fazla dil ve genel kültür konulu makale  kaleme alan Movit, tespit ettiği 20 binin üzerindeki yanlışı köşesine taşıdı.
 
Sosyal medya hesaplarında paylaştığı binlerce mesajla Türkçe konusunda  geniş bir arşiv oluşturan yazar, yüzlerce radyo ve televizyon programına katıldı.  Movit, 500’den fazla kitabı tashih ederek, yayına hazırlarken Balat-Fener  Güzelleştirme ve Kültür Derneğinin kurucu başkanlığını da yaptı.
 
"Konuşamadığımız Türkçe ve …", "Suçlular Aramızda/Medyacının El  Kitabı", "Türkçeyi Doğru Kullanalım", "Yetişkinler İçin Türkçenin Doğrusu ve.."  gibi eserleri bulunan Movit'in okuyucuyla buluşmayı bekleyen  "Balat-Meşhur/Balat-ı Meşru", "Yamuk Türkçe Öğrenenler İçin", "İntihalciler  Kralı/Tek Kelime Katmadan Yedi Kitap Nasıl Yazılır?", "Türkçesi Varken",  "Gazetecinin/Televizyoncunun/Radyocunun El Kitabı" ve "Ayıptır Söylemesi" adlı  çalışmaları da bulunuyor.