Gazetevatan.com » Yazarlar » Çayımızdan plastiği çıkarın!

Çayımızdan plastiği çıkarın!

03 Mart 2018 Cumartesi


İngiltere’de şu sıralar yoğun bir kampanya başladı: “Çayımızdan plastiği çıkarın!”

Çay üretici firmalar poşetlerinde yüzde 25 civarında plastik olduğunu kabul ettiler. Tahmin edeceğiniz gibi plastik çayda değil, çayı poşetledikleri torbalarda. 
 
Nasıl ortaya çıktı?
 
Aslında birkaç yıldır çeşitli yayınlarda çay poşetlerinin erimediği, doğada yok olmadığı, plastik içerdiği yazılıp çiziliyordu. Ancak kimse bu konunun üzerine kamuoyunun dikkatini çekecek kadar çok eğilmemiş, aşırı deşmemişti. Taa ki bahçeciler yüksek sesle yakınmaya başlayınca kadar... 
İngiltere’de bahçecilik en sevilen uğraş. Herkes bahçesine inanılmaz özen gösteriyor. İngilizler bahçelerini güzelleştirmek için masraftan kaçınmıyorlar. İşte durumu ortaya çıkartan da bu bahçe merakı. Bir süredir bahçelerde bir türlü erimeyen çay poşetlerinden söz eder oldular. ‘Çay poşetleri bahçede ne arıyor?’ diye sorabilirsiniz. Çoğu kişi kendi organik gübresini ev atıkları ve yaprak-otları karıştırarak yapıyor. Çay ve kahve atıklarınızı da kullanabiliyorsunuz. İşte kullanılan çay poşetlerinin erimediği dilden dile dolaşmaya, gazetelere, haberlere yansımaya başladı. Ve sonunda çay üreten firmalar buna neyin neden olduğunu açıklamak zorunda kaldılar: Birçok çay poşeti plastik içeriyor!  
 
İngilizler de bizim gibi çayı çok seviyor
 
Biz Türkler dünyada çay tüketiminde birinci ülkeyiz. Ancak İngilizler de çaya bayılıyor. En çok çay tüketen ülkeler sıralamasında 4’üncü sıradalar. Yılda 57 milyar poşet çay tüketiyorlar. Bu hesaba göre bir yılda doğaya katılan plastik oranı 2 bin 400 tonmuş!
 
Şimdi halk çay üreticilerine ultimatom verdi: “Çayımızdan plastiği hemen çıkartın.” Üreticiler çaylarının genel gıda düzenlemelerine uyduğunu, kanuna aykırı bir durum olmadığını belirtiyorlar. Ülkenin en ünlü çayının üreticisi çay poşetlerinin az miktarda plastik içerdiğini ancak yeni yöntemler arayışında olduklarını açıkladılar. Genelde çay pazarında yüzde 25 oranında polipropilen kullanılıyor. Şimdi firmaların hedefi bitkisel, doğada tamamen çözünebilen poşetler üretebilmek. 
 
Açıklamalara göre İngiliz çay endüstrisi plastik içermeyen bir yöntem üzerinde bir süredir çalışıyor, ancak böyle bir yöntemin çok pahalıya mal olacağı hesaplanmış. Hesaplamalara göre şu andakinin 8 katı daha fazla ödemek zorunda kalınacak! 
 
Niçin plastik kullanıyorlar?
 
Yanıt basit: Poşet sıcak suya girince dağılmıyor, parçalanmıyor. Düşünün ki sadece kağıt soktunuz kaynar suya; parçalanıp tüm çayı açığa çıkartacaktır.  
 
Polipropilen nedir?
 
Polipropilen plastik bir madde; özel bir ısı derecesinde işlenebilir hale geliyor, soğuyunca katılaşıyor. 2013’de tüm dünyada 55 milyon ton polipropilen kullanılmış. Dünyanın ikinci en çok kullanılan sentetik plastiği. 1951’de iki kimyager tarafından üretilmiş. Bir Amerikan organizasyonu olan Çevre Çalışma Grubu (EWG) polipropileni sağlığa zarar açısından düşük ve orta şiddette olarak değerlendiriyor. Kar amacı gütmeyen bir organizasyon. Amaçlarının halk sağlığını ve çevreyi korumak olduğunu belirtiyorlar.