• Haberler »
  • Gündem Haberleri »
  • Kudüs neden önemli? İsrail Kudüs’e neden saldırıyor, Kudüs Müslümanlar için neden önemli, Kudüs meselesi nedir?

Kudüs neden önemli? İsrail Kudüs’e neden saldırıyor, Kudüs Müslümanlar için neden önemli, Kudüs meselesi nedir?

11 Mayıs 2021 Salı - 8:38 | Son Güncelleme : 11 05 2021 - 8:38

Doğu Kudüs, Mescid-i Aksa'da ibadet etmek isteyen Filistinlilere yapılan İsrail saldırısı nedeniyle yeniden gündeme geldi. Nisan ayının son haftasında Filistinlilerin Ramazan geleneği; oruçlarını eski kentin Şam Kapısı'nın merdivenlerinde açmalarının engellenmesiyle başlayan gerginlik, Cuma günü Eski Şehir içerisinde bulunan Harem-üş Şerif'te devam etti. Cuma günü Mescid-i Aksa'da Filistinlilere İsrail polisi tazyikli su ve plastik mermiyle saldırdı. En son Pazartesi sabah namazını Mescid-i Aksa'da kılan ve ardından tekbir getirerek sloganlar atan Filistinliler, bazı noktalara barikatlar kurdu. İsrail polisi bir kez daha saldırdı. Üç gündür devam eden olaylarda Filistinli yetkililer, İsrail saldırılarında aralarında dokuzu çocuk 21 kişinin hayatını kaybettiğini, 300'e yakın kişinin yaralandığını duyururken, İsrail de 17 polisin yaralandığını açıkladı. Peki, İsrail Kudüs’e neden saldırıyor, Kudüs Müslümanlar için neden önemli, Kudüs meselesi nedir?


İslam alemi için kutsal kabul edilen yerlerden biri olan Mescid-i Aksa Müslümanlar için büyük önem taşıyor. Tarih boyunca, birçok kutsal yapıya ev sahipliği yapmasından dolayı çok sayıda savaşa sahne olan Kudüs, dinler ve siyaset tarihi açısından oldukça önemli bir şehir. Doğu Kudüs'te gerilim bir kez daha gündem oldu. İsrail polisi Mescid-i Aksa'daki Filistinlilere saldırırken, dün akşam saatlerinde Gazze vuruldu. İsrail saldırılarında aralarında dokuzu çocuk, 21 kişi hayatını kaybetti, 103 kişi yaralandı. İsrail uçakları, Gazze Şeridi'nin güneyindeki bölgelere hava saldırısı düzenlerken, Hamas da roketlerle karşı saldırı başlattı. Öte yandan İsrail polisi, akşam namazından sonra bir kez daha işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'da cemaate saldırdı. Fransız AFP haber ajansı, Mescid-i Aksa'da yaralanan Filistinlilerin hastaneleri doldurduğunu ve bazı yaralıların plastik mermiler nedeniyle gözlerini kaybettiğini yazdı. Filistinliler, "fanatik Yahudilerin kutladığı Kudüs Günü'nde Mescid-i Aksa'ya baskın yapacağını" söyleyerek bölgede nöbet tuttuğunu söylüyor. İsrail'de bazı gruplar, İsrail'in Doğu Kudüs'ü işgal ettiği, 1967'deki Altı Gün Savaşı'nın yıl dönümünü İbrani takvimine göre "Kudüs Günü" olarak kutluyor. Bu yıl bu takvime göre Kudüs günü 9-10 Mayıs'a denk geliyor. Peki, Kudüs Türkiye ve İsrail için neden önemli? Kudüs meselesi nedir?

KUDÜS NEDEN ÖNEMLİ?

BBC Türkçe’nin haberine göre Dünyanın en kadim kentlerinden Kudüs, bugün Orta Doğu'daki sorunların merkezinde yer alıyor. İsrail, kentin doğusunu 1967'de işgal etti, 1980 yılında da şehrin tamamını başkenti ilan ettiğini duyurdu. Filistinliler de Doğu Kudüs'ü ileride kurulacak Filistin devletinin başkenti olarak görüyor. Oslo anlaşmalarında Kudüs'ün statüsü barış görüşmelerinin ileri aşamalarına bırakılmıştı. Üç semavi dinin de Kudüs'te kutsal mekanlarının bulunması, kentin tarih boyunca uluslararası öneme sahip olmasına yol açtı.

KUDÜS'TE KUTSAL OLAN YAPILAR

Arapça El Kuds, İbranice Yeruşalayim olarak adlandırılan Kudüs, dünyanın en eski kentlerinden birisi. Tarih boyunca, birçok kutsal yapıya ev sahipliği yapmasından dolayı çok sayıda savaşa sahne oldu ve defalarca yıkıldı, yeniden inşa edildi. Osmanlı İmparatorluğu, 1517'de işgal ettiği Kudüs'ü 1917 tarihine kadar kontrolü altında tuttu.

Kudüs, üç semavi din olan İslam, Yahudilik ve Hristiyanlık için çok kutsal yerleri içinde barındırıyor. Kutsal yerlerin önemli bir kısmı Doğu Kudüs'te yer alıyor. Kudüs'ün içinde binlerce yıllık tarihi barındıran dar sokaklarla dolu Eski Kenti, dört ana bölümden oluşuyor. Bunlar Müslüman, Yahudi, Hristiyan ve Ermeni mahalleleri olarak sıralanıyor.

 

Eski Kent'in etrafı ise kalın, taş duvarlarla çevrili.

Müslümanlar için en kutsal yerlerden biri kabul edilen Mescid-i Aksa ve Kubbet'üs Sahra'nın bulunduğu Harem-üş-Şerif, Doğu Kudüs'te yer alıyor. Muhammed Peygamber'in buradan göğe yükseldiğine inanılıyor.

Yahudiler için Mescid-i Aksa'nın hemen altında yer alan ve Süleyman döneminde yapılan tapınağa ait olduğuna inanılan Ağlama Duvarı yer alıyor. Burası Yahudilik inancının en kutsal mekanı.

Hristiyanlar için ise Kudüs'te bulunan Kutsal Kabir Kilisesi'nde İsa Peygamber'in çarmıha gerildiği ve kabrine konulduğu düşünülüyor. Bu kilise, aralarında Rum Ortodoks Patrikhanesi, Roma Katolik Kilisesi ve Ermeni Patrikliği'nin de olduğu farklı mezheplerin temsilcileri tarafından yönetiliyor.

KUDÜS MESELESİ NEDİR, İSRAİL VE FİLİSTİN ÇATIŞMASI NEDEN OLUYOR?

Kudüs'ün statüsü, İsrail-Filistin çatışmasının da en merkezi sorunlarından birini oluşturuyor.

İsrail, 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı'nda o zamana kadar Ürdün'ün kontrolü altında bulunan Doğu Kudüs'ü işgal etti. O tarihten bu yana da İsrail işgali altında bulunuyor.

İsrail, 1980 yılında kabul ettiği kanunla Kudüs'ü "bölünmez başkenti" ilan etti. Ayrıca aynı kanunla kentte yaşayan Araplara vatandaşlık verildi.

Araplar da Doğu Kudüs'ü ileride kurulması muhtemel Filistin devletinin başkenti olarak kabul ediyor. 1993 yılında imzalanan Oslo Barış Anlaşmaları'nda Kudüs'ün nihai statüsünün barış görüşmelerinin ileri aşamalarında ele alınması öngörülüyor.

İsrail devletine ait meclis, cumhurbaşkanlığı, başbakanlık ve bakanlıklar gibi resmi kurumlar Kudüs'te yer alıyor.

Ancak İsrail'in Kudüs üzerindeki başkent ilanı uluslararası alanda tanınmıyor. İsrail büyükelçiliğini Kudüs'te tutan hiçbir ülke bulunmuyor. Trump'ın açıklaması bu anlamda bir ilk olma özelliği taşıyor.

Türkiye'nin de İsrail Büyükelçiliği Tel Aviv'de bulunuyor. Ancak Türkiye, Kudüs'te diplomatik temsilcilik bulunduran az sayıda ülkeden birisi.

Türkiye'nin Filistin Yönetimi ile ilişkilerini sürdürmek amacıyla Kudüs'te başkonsolosluğu bulunuyor. Kudüs Başkonsolosluğu'nda Türkiye büyükelçi düzeyinde temsil ediliyor.

İSRAİL İŞGALİ DEMOGRAFİYİ DEĞİŞTİRDİ Mİ?

İsrail'in Doğu Kudüs'ü işgal etmesinden bu yana kentteki Yahudi nüfus da önemli bir artış kaydetti.

1967 yılından bu yana İsrail burada en az 10 yerleşim birimi kurdu. Buraya yaklaşık 200 bin civarı Yahudi yerleştirildi.

Uluslararası hukuk tarafından Kudüs'teki Yahudi yerleşimleri yasa dışı kabul ediliyor. Ancak İsrail, buna itiraz ediyor.

Kudüs'te yaklaşık 850 bin kişi yaşıyor. Nüfusun yüzde 37'sini Araplar, yüzde 61'ini de Yahudiler oluşturuyor.