Bakanlar Kurulu’na sunulacak taslakta vicdeni ret, bir hak olarak tanınmayacak
MİLLİ Savunma Bakanlığı’nda devam eden ve önümüzdeki günlerde Adalet Bakanlığı tetkik hakimlerinin katılacağı bir çalışmayla son şekli verilerek, Bakanlar Kurulu’na sunulacak taslakta vicdeni ret, bir hak olarak tanınmayacak.
Türkiye’nin AİHM’de mahkum olduğu Osman Murat Ülke kararında yapılan tespitler doğrultusunda yürütülen çalışmada, AİHM’in vicdani reddini açıklayan asker yükümlülerinin, silah almayı ve üniforma giymeyi her reddettiklerinde Askeri Ceza Kanunu’ndaki “emre itaatsizlik“ suçundan ceza verilmesini insan haklarına aykırı bulması temel alınacak. Ancak çalışmada, AİHM’in Ermenistanlı Yehova Şahidi Bayatyan’ın açtığı davada vicdani reddi bir hak olarak tanıması da göz önüne alınacak. Çalışmada, vicdani ret gerekçesiyle askerlik yapmak istemeyenlere “emre itaatsizlik” suçundan tek bir ceza verilmesi halinde, askerlik hizmeti yükümlülüğünün sona ermeyeceği de göz önüne alındı.
Aylık 30 lira maaş
Çalışmada, Türkiye’nin artık AİHM tarafından bir insan hakkı olarak tanınan vicdani ret konusunda yeniden mahkum olmasını önlemek üzere bir ara formül üzerinde duruldu. Buna göre vicdani ret, bir hak değil, suç olarak tanımlanacak. Vicdani gerekçelerle askerlik yapmak istememek suç olacak ancak bu suça verilecek ceza, kişinin yükümlü olduğu askerlik hizmetinin yaklaşık 2 katı kadar kamu hizmeti görmek olacak. Böylece bu cezayı çeken kişi, “vatani hizmetini” de yapmış sayılacak. 6 ay kısa dönem yükümlülerin 12, 12 ay yedek subaylık yükümlülerin 24, 15 ay uzun dönemlerin ise 30 ay kamu hizmeti yapması ve aylık 30 lira maaş almaları öngörülüyor. Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz da vicdani ret çalışmasına ilişkin sorulara verdiği yanıtta, şöyle dedi: “Zorunlu askerlik kaldırılacak diye bir durum yok. Zorunlu askerlik devam edecek. Türkiye’de bazı kimseler ‘Biz askerlik yapmayacağız ’ demiş. Yasalarımıza göre askerlik yapmayanın hapis cezası var, hapis cezasını çekmiş, tekrar çıkmış, tekrar ‘yapmayacağım’ diyor.
Ceza teke indirilecek
Bunun üzerine tekrar ceza vermişiz. AİHM, aynı suçtan dolayı birden fazla ceza verilmesini, sözleşmenin ihlali olarak görmüş. Dolayısıyla zorunlu askerlik kaldırılacak diye bir durum yok. Yapılan çalışmayı, Adalet Bakanımız açıkladı,
bir suçtan dolayı ömür boyu adeta müebbete varan gibi yine hapis, bunun kaldırılması, cezanın teke indirilmesi yolunda düzenleme var.”
